લોકસભા સચિવાલય
azadi ka amrit mahotsav

મહિલાઓનું પ્રતિનિધિત્વ પંચાયતોથી સંસદ સુધી વિસ્તરવું જોઈએ; નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમના અમલીકરણની આશા છે: લોકસભા અધ્યક્ષ


નીતિ નિર્માણ અને કાયદા ઘડતરમાં મહિલાઓની વધુ ભાગીદારી લોકશાહીને વધુ પ્રતિભાવશીલ અને જવાબદાર બનાવશે: લોકસભા અધ્યક્ષ

AI અને ટેકનોલોજી લોકતાંત્રિક સંસ્થાઓની પારદર્શિતા, જવાબદારી અને અસરકારકતાને મજબૂત બનાવી શકે છે: લોકસભા અધ્યક્ષ

મહિલા પ્રતિનિધિઓના ડિજિટલ સશક્તિકરણ અને ક્ષમતા-નિર્માણ માટે સંસ્થાકીય માળખું વિકસાવવામાં આવશે: લોકસભા અધ્યક્ષ

લોકસભા અધ્યક્ષે બેંગલુરુમાં પ્રથમ કોમનવેલ્થ વિમેન પાર્લામેન્ટેરિયન્સ (CWP) ઈન્ડિયા રિજન કોન્ફરન્સનું ઉદ્ઘાટન કર્યું; કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી અને અન્ય મહાનુભાવોએ પ્રસંગની શોભા વધારી

પોસ્ટેડ ઓન: 17 NOV 2026 3:32PM by PIB Ahmedabad

લોકસભાના અધ્યક્ષ શ્રી ઓમ બિરલાએ આજે તમામ લોકતાંત્રિક સંસ્થાઓમાં મહિલાઓના વધુ પ્રતિનિધિત્વની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. શ્રી બિરલાએ નોંધ્યું હતું કે મહિલાઓએ માત્ર સહભાગી તરીકે જ નહીં પરંતુ નેતૃત્વ, નીતિ નિર્માણ અને કાયદા ઘડતરમાં પણ અસરકારક ભૂમિકા ભજવવી જોઈએ. 2023માં ઘડવામાં આવેલા નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓના 33 ટકા પ્રતિનિધિત્વની જોગવાઈ અમલીકરણ તરફ આગળ વધશે, જેનાથી મહિલાઓનું નેતૃત્વ પંચાયતોથી સંસદ સુધી વિસ્તરશે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ઘણા રાજ્યોએ પંચાયતો અને નગરપાલિકાઓમાં મહિલાઓ માટે પહેલેથી જ 50 ટકા પ્રતિનિધિત્વની જોગવાઈ કરી છે. વૈધાનિક સંસ્થાઓ અને નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયાઓમાં મહિલાઓની વધુ ભાગીદારી વધુ મજબૂત, સંવેદનશીલ અને જવાબદાર લોકશાહીના નિર્માણમાં યોગદાન આપશે. મહિલાઓ જાહેર જીવનમાં સંવેદનશીલતા, પ્રતિબદ્ધતા અને જવાબદારીની મજબૂત ભાવના લાવે છે, જે ગુણો સમાજની આકાંક્ષાઓ અને પડકારોને ઉકેલવામાં ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ છે. લોકતાંત્રિક સંસ્થાઓને મજબૂત બનાવવામાં મહિલાઓની નિર્ણાયક ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા, શ્રી બિરલાએ જણાવ્યું હતું કે નીતિ નિર્માણ, કાયદા ઘડતર અને નિર્ણય લેવામાં મહિલાઓની વધુ ભાગીદારી લોકશાહીને વધુ પ્રતિભાવશીલ, સર્વસમાવેશક અને જવાબદાર બનાવશે. શ્રી બિરલાએ બેંગલુરુ ખાતે પ્રથમ કોમનવેલ્થ વિમેન પાર્લામેન્ટેરિયન્સ (CWP) ઈન્ડિયા રિજન કોન્ફરન્સનું ઉદ્ઘાટન કરતી વખતે આ અવલોકનો કર્યા હતા.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ટેકનોલોજી સામાજિક જીવનના દરેક ક્ષેત્રમાં પરિવર્તન લાવી રહ્યા છે તેની નોંધ લેતા અને જ્યારે તેનો જવાબદારીપૂર્વક અને જવાબદેહી સાથે ઉપયોગ કરવામાં આવે ત્યારે, તેમણે અવલોકન કર્યું કે AI શાસનમાં નોંધપાત્ર સુધારા લાવી શકે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જનપ્રતિનિધિઓએ નાગરિકો સાથેના તેમના જોડાણને મજબૂત કરવા, તેમની સમસ્યાઓ સમજવા અને સમયસર તથા અસરકારક ઉકેલો સુનિશ્ચિત કરવા માટે ટેકનોલોજી અને ઈ-ગવર્નન્સનો લાભ લેવો જોઈએ. ટેકનોલોજી શાસનની પારદર્શક, જવાબદાર અને કાર્યક્ષમ પ્રણાલીઓ સ્થાપિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. સંસદીય સમિતિઓ ‘મિની સંસદ’ તરીકે કાર્ય કરે છે તેવું અવલોકન કરતા, અધ્યક્ષે જણાવ્યું હતું કે આ સમિતિઓએ મહિલાઓ સામેના સામાજિક-આર્થિક પડકારોને ઉકેલવા તરફ મૂલ્યવાન યોગદાન આપ્યું છે અને સરકારને મહત્વપૂર્ણ ભલામણો કરી છે. AI અને ટેકનોલોજી તેમના દેખરેખ અને નિરીક્ષણ કાર્યોને વધુ મજબૂત બનાવી શકે છે અને તેમના કાર્યને વધુ અસરકારક બનાવી શકે છે. તેમણે સંકેત આપ્યો હતો કે આ સંદર્ભમાં મહિલા સંસદસભ્યો અને ધારાસભ્યોની સમજણ તેમજ ક્ષમતાઓ વધારવા માટે AI અને ટેકનોલોજી પર એક સમર્પિત સત્રનું આયોજન કરવામાં આવશે.

અધ્યક્ષે પંચાયતો, નગરપાલિકાઓ, રાજ્ય વિધાનસભાઓ અને સંસદમાં ચૂંટાયેલા મહિલા પ્રતિનિધિઓની ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા માટે એક સંસ્થાકીય માળખું વિકસાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ પહેલ પંચાયતના સરપંચો અને નગરપાલિકાના અધ્યક્ષો સહિત મહિલા પ્રતિનિધિઓને જાહેર જોડાણ, દેખરેખ અને શાસનમાં પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે AI, ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવા સક્ષમ બનાવવા પર કેન્દ્રિત હોવી જોઈએ. શ્રી બિરલાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે જનપ્રતિનિધિઓની ટેકનોલોજીનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવાની ક્ષમતા નાગરિકો, ખાસ કરીને મહિલાઓ અને પાયાના સ્તરના લોકોને મળતા પરિણામોની ગુણવત્તાને સીધી અસર કરશે. તેમણે ઉભરતા નેતાઓને માર્ગદર્શન આપવા અને તેમની કાયદાકીય તથા નેતૃત્વ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા માટે અનુભવી મહિલા ધારાસભ્યો દ્વારા મેન્ટરશિપના મહત્વને પણ રેખાંકિત કર્યું હતું.

શ્રી બિરલાએ અભિપ્રાય આપ્યો હતો કે મહિલાઓએ સ્વતંત્રતા સંગ્રામથી લઈને રાષ્ટ્ર નિર્માણ સુધીની ભારતની સફરમાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે અને આજે શિક્ષણ, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી, સંશોધન, ઉદ્યોગસાહસિકતા, રમતગમત, સંરક્ષણ, અવકાશ અને રાજકારણ સહિત લગભગ દરેક ક્ષેત્રમાં નેતૃત્વ પૂરું પાડી રહી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ મહિલાઓની આર્થિક આત્મનિર્ભરતા માટે નવી તકો ઊભી કરી રહ્યા છે અને સામાજિક તથા રાજકીય જીવનમાં તેમની ભાગીદારીને વિસ્તારી રહ્યા છે. તેની સાથે જ, મહિલાઓને ડિજિટલ રીતે સશક્ત બનાવવી અને સુરક્ષિત ડિજિટલ વાતાવરણ સુનિશ્ચિત કરવું એ મહત્વપૂર્ણ પ્રાથમિકતાઓ છે. કર્ણાટકના સમૃદ્ધ લોકતાંત્રિક વારસા પર પ્રકાશ પાડતા, અધ્યક્ષે આ પ્રદેશની લોકતાંત્રિક પરંપરાઓના મહત્વપૂર્ણ પ્રતીક તરીકે બારમી સદીના ભગવાન બસવેશ્વરના અનુભવ મંડપનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે કિટ્ટૂર રાણી ચેન્નમ્માની હિંમત અને બહાદુરીને પણ યાદ કરી હતી, જેમનો વારસો પેઢીઓને પ્રેરણા આપતો રહે છે.

શ્રી બિરલાએ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ બે દિવસીય કોન્ફરન્સ કોમનવેલ્થ દેશોના મહિલા સંસદસભ્યો અને ધારાસભ્યોને અનુભવો, નવીનતાઓ અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓનું આદાનપ્રદાન કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ તક પૂરી પાડશે. તેમણે અવલોકન કર્યું કે સંવાદ, ચર્ચા અને સંમતિ તથા અસંમતિ સહિત વિવિધ દ્રષ્ટિકોણનું આદાનપ્રદાન એ લોકશાહીની શક્તિ છે. વિવિધ વિધાનસભાઓની સફળ પ્રથાઓ વહેંચવાથી લોકતાંત્રિક સંસ્થાઓને મજબૂત કરવામાં અને પંચાયતોથી સંસદ સુધી નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવામાં મદદ મળશે. કોન્ફરન્સના પરિણામોમાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા, અધ્યક્ષે જણાવ્યું હતું કે મહિલાઓનું નેતૃત્વ રાષ્ટ્રને વધુ સર્વસમાવેશક, સંતુલિત અને ન્યાયી સમાજ તરફ લઈ જવામાં મદદ કરશે, જેનાથી લોકતાંત્રિક સંસ્થાઓ વધુ મજબૂત, વધુ જવાબદાર અને પરિણામલક્ષી બનશે અને સમાજના છેવાડાના વ્યક્તિનો અવાજ સાંભળવામાં આવે અને તેનું નિરાકરણ થાય તે સુનિશ્ચિત થશે.

અગાઉ, અધ્યક્ષે સહભાગીઓનું સ્વાગત કર્યું હતું અને કોન્ફરન્સના આયોજનમાં તેમની પહેલ અને પ્રયાસો બદલ ભારતમાં કોમનવેલ્થ વિમેન પાર્લામેન્ટેરિયન્સ કોન્ફરન્સના અધ્યક્ષ ડૉ. ડી. પુરંદેશ્વરી, કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી અને કર્ણાટક વિધાનસભા તથા વિધાન પરિષદના પીઠાસીન અધિકારીઓનો આભાર માન્યો હતો.

2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના વિઝન તરફ ભારત આગળ વધી રહ્યું છે ત્યારે રાષ્ટ્રના ભવિષ્યને ઘડવામાં મહિલાઓની ભૂમિકા નિર્ણાયક રહેશે: શ્રીમતી ડી. પુરંદેશ્વરી

સભાને સંબોધિત કરતા, CWP ઈન્ડિયા રિજનના અધ્યક્ષ ડૉ. દગ્ગુબાતી પુરંદેશ્વરીએ નોંધ્યું હતું કે લોકશાહીમાં મહિલા સશક્તિકરણને માત્ર જાહેર હોદ્દાઓ પર બિરાજમાન મહિલાઓની સંખ્યા દ્વારા માપી શકાય નહીં. તે વૈધાનિક ચર્ચાઓમાં અર્થપૂર્ણ રીતે ભાગ લેવાની, નીતિગત નિર્ણયોને પ્રભાવિત કરવાની, નેતૃત્વ કરવાની અને રાષ્ટ્રના શાસન તથા વિકાસમાં યોગદાન આપવાની તેમની ક્ષમતામાં પણ પ્રતિબિંબિત થવું જોઈએ. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આપણે માત્ર પ્રતિનિધિત્વ સુનિશ્ચિત કરવાથી આગળ વધીને એક એવું સક્ષમ વાતાવરણ ઊભું કરવા તરફ આગળ વધવું જોઈએ જેમાં મહિલાઓ ખૂબ જ આત્મવિશ્વાસ અને અસરકારકતા સાથે તેમના નેતૃત્વનો ઉપયોગ કરી શકે. નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ, 2023 ની પ્રશંસા કરતા, તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ કાયદો મહિલાઓના રાજકીય પ્રતિનિધિત્વને મજબૂત કરવા તરફનું એક ઐતિહાસિક પગલું દર્શાવે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓની વધુ ભાગીદારી જાહેર નીતિ અને લોકતાંત્રિક વિચાર-વિમર્શમાં વ્યાપક દ્રષ્ટિકોણ, અનુભવો અને ચિંતાઓ લાવશે.

કોન્ફરન્સની થીમ પર બોલતા, CWP ઈન્ડિયા રિજનના અધ્યક્ષે અવલોકન કર્યું હતું કે કોન્ફરન્સમાં થયેલી ચર્ચાઓનું પરિણામ માત્ર ઠરાવો અને ભલામણો પૂરતું મર્યાદિત ન રહેવું જોઈએ. તેમણે સૂચન કર્યું હતું કે આપણે લિંગ-સંવેદનશીલ સંસદીય સંસ્થાઓને મજબૂત કરવા અને મહિલા જનપ્રતિનિધિઓની નેતૃત્વ ક્ષમતાઓ વધારવા માટે એક કાર્યક્ષમ માળખું વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. તેમણે વધુમાં નોંધ્યું હતું કે જેમ જેમ ભારત 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના વિઝન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, તેમ તેમ રાષ્ટ્રના ભવિષ્યને ઘડવામાં મહિલાઓની ભૂમિકા નિર્ણાયક રહેશે અને તેની મહિલાઓની સમાન ભાગીદારી, નેતૃત્વ અને યોગદાન વિના વિકસિત ભારત સાકાર થઈ શકે નહીં.

કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી શ્રી ડી. કે. શિવકુમારે મુખ્ય વક્તવ્ય આપ્યું હતું. રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ શ્રી હરિવંશ; કર્ણાટકના નાયબ મુખ્યમંત્રી ડૉ. જી. પરમેશ્વરા; અને કર્ણાટક વિધાનસભાના અધ્યક્ષ શ્રી જી. એસ. પાટીલે પણ આ પ્રસંગે સભાને સંબોધિત કરી હતી. કર્ણાટક વિધાન પરિષદના સભાપતિ શ્રી સલીમ અહેમદે સ્વાગત પ્રવચન આપ્યું હતું અને કર્ણાટક વિધાન પરિષદના ઉપસભાપતિ ડૉ. ઉમાશ્રીએ આભારવિધિ કરી હતી.

આ બે દિવસીય કોન્ફરન્સમાં ભારતની સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભાઓના 135 મહિલા કાયદા નિર્માતાઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે. કોન્ફરન્સની થીમ ‘મજબૂત પાયો, મજબૂત અવાજ: નવા મહિલા ધારાસભ્યો માટે સર્વસમાવેશક સાયબરસ્પેસ અને મેન્ટરશિપ માર્ગો’ (Strong Foundations, Stronger Voices: Inclusive Cyberspace and Mentorship Pathways for New Women Legislators) છે. કોન્ફરન્સ દરમિયાન બે પૂર્ણ સત્રો યોજાશે: (i) ‘મહિલાઓને ડિજિટલ રીતે સશક્ત બનાવવી: સુરક્ષિત સાયબરસ્પેસ, સ્માર્ટ પસંદગીઓ’, અને (ii) ‘મહિલા ધારાસભ્યો માટે ક્ષમતા નિર્માણ અને મેન્ટરશિપ’. વ્યાપક વિચાર-વિમર્શના પૂરક તરીકે એક વિશેષ પહેલમાં, UN Women India 17 નવેમ્બર 2026ના રોજ મેનોપોઝ પર એક સાઇડ ઇવેન્ટનું આયોજન કરશે. 18 નવેમ્બર 2026ના રોજ કર્ણાટકના રાજ્યપાલ ડૉ. સુધા યાદવના સમાપન સંબોધન સાથે કોન્ફરન્સનું સમાપન થશે.

કોન્ફરન્સથી નીચે મુજબના પરિણામો પ્રાપ્ત થવાની અપેક્ષા છે:

  1. મહિલા ધારાસભ્યો માટે સુરક્ષિત અને સર્વસમાવેશક સાયબરસ્પેસ અને ડિજિટલ સશક્તિકરણ ઊભું કરવા અંગેના અનુભવો, દ્રષ્ટિકોણ અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓના આદાનપ્રદાનની સુવિધા પૂરી પાડવી.
  2. ખાસ કરીને નવા ચૂંટાયેલા મહિલા ધારાસભ્યો માટે મેન્ટરશિપ, ક્ષમતા નિર્માણ અને નેતૃત્વ વિકાસ માટે અસરકારક માળખાની ઓળખ કરવી.
  3. સંસદીય પ્રક્રિયાઓમાં મહિલાઓની અર્થપૂર્ણ ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે સંસ્થાકીય સુરક્ષા અને તંત્રને મજબૂત કરવાના માર્ગો શોધવા.
  4. મહિલાઓના સંસદીય નેતૃત્વને આગળ વધારવામાં વિધાનસભાઓ વચ્ચે સહકાર અને સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવું.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com


(રીલીઝ આઈડી: 2337420) મુલાકાતી સંખ્યા : 35
આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , हिन्दी , Marathi , Tamil , Kannada