પોસ્ટેડ ઓન:
17 NOV 2026 2:58PM by PIB Ahmedabad
આ પ્રસંગે રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે ભારત સહિત વિશ્વના ઘણા દેશોમાં મેલેરિયા લાંબા સમયથી જાહેર આરોગ્ય માટે એક ગંભીર પડકાર રહ્યો છે. આઝાદી સમયે તે આપણા દેશમાં જાહેર આરોગ્યના સૌથી જટિલ પડકારોમાંનો એક હતો. એ સંતોષની વાત છે કે ભારતે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં મેલેરિયા નિયંત્રણમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે. સુધારેલી આરોગ્ય સેવાઓ, આધુનિક નિદાન તકનીકો, અસરકારક દવાઓ, મચ્છર-નિયંત્રણ અભિયાનો અને સામુદાયિક ભાગીદારીએ આ રોગના ફેલાવાને રોકવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. મેલેરિયા નાબૂદી તરફ ભારતની પ્રગતિને વૈશ્વિક માન્યતા મળી છે. 2024 માં, ભારત વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) ની ‘હાઈ બર્ડન ટુ હાઈ ઈમ્પેક્ટ’ શ્રેણીમાંથી બહાર આવ્યું હતું. આ સિદ્ધિ આપણા જાહેર આરોગ્ય કાર્યક્રમો, વૈજ્ઞાનિકો, આરોગ્ય કર્મચારીઓ અને નાગરિકોના સામૂહિક પ્રયાસોથી શક્ય બની છે. મેલેરિયા સામેની આ લાંબી લડાઈમાં નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેલેરિયા રિસર્ચે નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી છે. છેલ્લા પાંચ દાયકામાં, તેણે મેલેરિયા પરોપજીવીઓ, મચ્છરો, વાહક નિયંત્રણ, જંતુનાશક પ્રતિકારકતા અને સમુદાય-આધારિત દેખરેખ જેવા ક્ષેત્રોમાં અગ્રણી સંશોધન કર્યું છે.
રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે આબોહવા પરિવર્તન, બિનઆયોજિત શહેરીકરણ અને જંતુનાશકો સામે મચ્છરોની વધતી જતી પ્રતિકારકતા જેવા નવા પડકારો મેલેરિયાની નાબૂદીમાં નવા અવરોધો ઊભા કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, માત્ર આરોગ્ય કર્મચારીઓના પ્રયાસોથી મેલેરિયાનો ફેલાવો રોકી શકાય નહીં. પાણીનો ભરાવો અટકાવવા, મચ્છરોની ઉત્પત્તિના સ્ત્રોતોને નાબૂદ કરવા અને પર્યાવરણનું સંચાલન કરવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જરૂરી છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે નીતિ નિર્માતાઓ અને વૈજ્ઞાનિક સમુદાય આ દિશામાં નક્કર પ્રયાસો કરી રહ્યા છે.
રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે તાજેતરના વર્ષોમાં, દેશમાં ડેન્ગ્યુ પણ એક મોટા પડકાર તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને ચોમાસાની પેટર્નમાં ફેરફારને કારણે આ પડકાર વધુ વિકટ બનવાની શક્યતા છે. ICMR દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા સંશોધન અને અભ્યાસોએ ક્ષય રોગ (TB), રક્તપિત્ત અને કાલા-અઝાર જેવા રોગો સામેની આપણી લડાઈને દિશા પૂરી પાડી છે. ICMR એ આપણા રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય કાર્યક્રમોને ઘડવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. COVID-19 મહામારી દરમિયાન, તેણે રેકોર્ડ સમયમાં દેશવ્યાપી પરીક્ષણ નેટવર્ક સ્થાપિત કર્યું અને ભારતની પ્રથમ સ્વદેશી COVID-19 રસીના વિકાસમાં ભાગીદારી કરી. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે ICMR ડેન્ગ્યુ જેવા રોગોના નિદાન તરફ પણ અસરકારક પગલાં લઈ રહ્યું છે.
રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે સુવર્ણ જયંતીનો અવસર એ માત્ર ભૂતકાળની સિદ્ધિઓ પર ચિંતન કરવાનો અને ગર્વ લેવાનો સમય નથી, પરંતુ ભવિષ્ય માટે નિર્ણાયક લક્ષ્યો નક્કી કરવાની તક પણ છે. આપણે 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના નિર્માણના ઉદ્દેશ્ય સાથે આગળ વધી રહ્યા છીએ. સ્વસ્થ અને સશક્ત ભારતના નિર્માણ માટે સંશોધન સંસ્થાઓ, તકનીકી અને ઉચ્ચ શિક્ષણના કેન્દ્રો અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર વચ્ચે મજબૂત સહયોગ નિર્ણાયક છે. ICMR જેવી અગ્રણી સંસ્થાઓ આવા સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવામાં નેતૃત્વ કરી શકે છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે ICMR અને તેની સંલગ્ન સંસ્થાઓ સંશોધન, સહયોગ અને નવીનતા દ્વારા વિકસિત ભારતના સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત લક્ષ્યો હાંસલ કરવામાં યોગદાન આપશે.






SM/DK/GP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :
@PIBAhmedabad
/pibahmedabad1964
/pibahmedabad
pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com