પોસ્ટેડ ઓન:
17 NOV 2026 10:05AM by PIB Ahmedabad
કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે 15 થી 16 નવેમ્બર 2026 દરમિયાન આરબ રિપબ્લિક ઓફ ઇજિપ્તની તેમની સત્તાવાર મુલાકાત પૂર્ણ કરી હતી. આ મુલાકાત કોઈ આફ્રિકન દેશની તેમની પ્રથમ દ્વિપક્ષીય મુલાકાત હતી. મુલાકાત દરમિયાન, મંત્રીશ્રીએ ઉચ્ચ-સ્તરીય દ્વિપક્ષીય બેઠકોની શ્રેણી યોજી હતી, ભારત-ઇજિપ્ત સંયુક્ત વેપાર સમિતિ (JTC) ના 7મા સત્રની સહ-અધ્યક્ષતા કરી હતી, વ્યાપારી કાર્યક્રમોમાં ભાગ લીધો હતો અને ભારતીય તથા ઇજિપ્તીયન વ્યાપારી સમુદાયોના પ્રતિનિધિઓ સાથે સંવાદ કર્યો હતો.
ભારત અને ઇજિપ્ત ઐતિહાસિક, સભ્યતાગત અને લોકો-થી-લોકોના સંબંધોમાં મૂળ ધરાવતા લાંબા ગાળાના સંબંધો ધરાવે છે, જે રાજકીય, આર્થિક, સુરક્ષા અને સાંસ્કૃતિક સહયોગને સમાવતી બહુપક્ષીય ભાગીદારીમાં વિકસિત થયા છે. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળ, ભારત-ઇજિપ્ત સંબંધોને નવી ગતિ મળી છે, જે રાજકીય, સુરક્ષા, ઉર્જા અને આર્થિક ક્ષેત્રોમાં ઉન્નત સહયોગની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા સાથે દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી સુધી ઉન્નત કરવામાં પરિણમી છે.
આ મુલાકાતમાં ભારત-ઇજિપ્ત JTC ના 7મા સત્ર, 6ઠ્ઠી ભારત-ઇજિપ્ત સંયુક્ત બિઝનેસ કાઉન્સિલ (JBC) ની બેઠક અને બિઝનેસ ફોરમ, તેમજ ભારત-ઇજિપ્ત સ્ટાર્ટઅપ્સ ફોરમનો સમાવેશ થતો હતો. મુલાકાત દરમિયાન, શ્રી પીયૂષ ગોયલે આરબ રિપબ્લિક ઓફ ઇજિપ્તના પ્રધાનમંત્રી ડૉ. મુસ્તફા મદબૌલી સાથે મુલાકાત કરી હતી, ઇજિપ્તના મંત્રીઓ સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકો યોજી હતી અને ઇજિપ્તના અગ્રણી વ્યાપારી પ્રતિનિધિઓને મળ્યા હતા.
આ મુલાકાતે લાંબા સમયથી ચાલતી ભારત-ઇજિપ્ત આર્થિક ભાગીદારીને નવી ગતિ પૂરી પાડી હતી, જેમાં બંને પક્ષોએ દ્વિપક્ષીય વેપાર વિસ્તારવા, રોકાણોને પ્રોત્સાહન આપવા, ઔદ્યોગિક સહયોગને મજબૂત કરવા અને બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ જોડાણો વધારવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. બંને પક્ષોએ માલસામાન, સેવાઓ અને રોકાણમાં વેપારને આવરી લેતા પરસ્પર ફાયદાકારક PTA/FTA અથવા CEPA માં પ્રવેશવા માટે બંને પક્ષોના લાભોનું મૂલ્યાંકન કર્યા પછી, સંદર્ભની શરતો માટેની પદ્ધતિઓ અને માળખા પર ચર્ચા કરવા માટે એક કાર્યકારી જૂથની રચના કરવા સંમતિ દર્શાવી હતી.
15 નવેમ્બર 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલ અને ઇજિપ્તના રોકાણ અને વિદેશી વેપાર મંત્રી ડૉ. મોહમ્મદ ફરીદ સાલેહ દ્વારા ભારત-ઇજિપ્ત સંયુક્ત વેપાર સમિતિના 7મા સત્રની સહ-અધ્યક્ષતા કરવામાં આવી હતી. બંને દેશો વચ્ચે આર્થિક અને વ્યાપારી જોડાણના વધતા મહત્વને પ્રતિબિંબિત કરતા JTC ને મંત્રી સ્તર સુધી ઉન્નત કરવામાં આવી હતી.
બંને પક્ષોએ દ્વિપક્ષીય વેપારમાં થયેલી પ્રગતિની સમીક્ષા કરી હતી અને દ્વિપક્ષીય વેપારમાં USD 12 બિલિયનના લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવાની દિશામાં કામ કરવા સંમત થયા હતા. તેમણે વેપાર બાસ્કેટમાં વિવિધતા લાવવા, ઉચ્ચ મૂલ્યવર્ધિત નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા, બજાર પ્રવેશને મજબૂત કરવા અને વેપાર-સંબંધિત પડકારોનો ઉકેલ લાવવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.
એપ્રિલ–સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન દ્વિપક્ષીય મર્ચેન્ડાઇઝ વેપાર USD 5.04 બિલિયન રહ્યો હતો, જે પાછલા વર્ષના સમાન સમયગાળાની સરખામણીમાં 64 ટકાની વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. નાણાકીય વર્ષ 2025–26 દરમિયાન ઇજિપ્તમાં ભારતની નિકાસ USD 3.87 બિલિયન રહી હતી, જ્યારે ઇજિપ્તથી આયાત USD 2.60 બિલિયન થઈ હતી (સ્ત્રોત: DGCIS).
ચર્ચાઓમાં કૃષિ અને પશુચિકિત્સા સહયોગ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને આરોગ્યસંભાળ, એન્જિનિયરિંગ માલસામાન, રસાયણો અને પેટ્રોકેમિકલ્સ, ખાતરો, કાપડ, MSMEs, કસ્ટમ્સ, સેવાઓ, નવીનીકરણીય ઉર્જા, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, ખાદ્ય સુરક્ષા, પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ સહિતના વિશાળ ક્ષેત્રોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. બંને પક્ષોએ વ્યાપારી પ્રતિનિધિમંડળો, ખરીદદાર મિશન, વેપાર પ્રદર્શનો અને બિઝનેસ-મેચિંગ પ્રવૃત્તિઓના નિયમિત આદાનપ્રદાનના મહત્વને રેખાંકિત કર્યું હતું.
બંને પક્ષોએ ભારતીય સિરામિક ટાઇલ કંપનીઓની GOEIC નોંધણી, બાકી વ્યાપારી ચુકવણીઓ, વેપાર ઉપાયો અને ઇજિપ્તીયન જાહેર પ્રાપ્તિ ટેન્ડરોમાં ભારતીય કંપનીઓની ભાગીદારી સંબંધિત ચિંતાઓ પર ચર્ચા કરી હતી. ચર્ચાઓમાં માનકીકરણ અને અનુરૂપતા મૂલ્યાંકન, કૃષિ બજાર પ્રવેશ, પશુચિકિત્સા સેવાઓ અને ભારતીય ઉત્પાદનોની માન્યતામાં સહયોગને પણ આવરી લેવામાં આવ્યો હતો.
બંને પક્ષોએ ઇજિપ્તમાં, ખાસ કરીને સુએઝ કેનાલ ઇકોનોમિક ઝોન (SCZONE) માં રોકાણની તકોની સમીક્ષા કરી હતી. આશરે USD 5 બિલિયનના રોકાણ સાથે લગભગ 70 ભારતીય કંપનીઓ ઇજિપ્તમાં કાર્યરત છે. ઇજિપ્તીયન પક્ષે ઓટોમોટિવ અને ઓટો ઘટકો, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, રસાયણો, કાપડ, ખાદ્ય પ્રસંસ્કરણ, એન્જિનિયરિંગ, નવીનીકરણીય ઉર્જા અને લોજિસ્ટિક્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણની તકોમાં વધુ ભારતીય ભાગીદારીનું સ્વાગત કર્યું હતું.
બંને પક્ષોએ નવીનીકરણીય ઉર્જા, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ખાતરો, કાપડ, ઓટોમોટિવ ઘટકો અને ડિજિટલ પરિવર્તનમાં ઔદ્યોગિક ભાગીદારી અને સંયુક્ત સાહસોને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે પણ સંમતિ દર્શાવી હતી. ડિજિટલ ટેકનોલોજી અને ફિનટેકના ક્ષેત્રોમાં, બંને પક્ષોએ ભારતના UPI ને ઇજિપ્તના Instapay સાથે જોડવાની સંભાવના, નિકાસ વધારવામાં સ્થાનિક ચલણોમાં વેપારની સકારાત્મક ભૂમિકા અને ઇજિપ્તના ડિજિટલ પરિવર્તનને વેગ આપવા માટે ભારતના ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) નો લાભ લેવાની બાબતનો સ્વીકાર કર્યો હતો.
બંને મંત્રીઓ દ્વારા 7મી ભારત-ઇજિપ્ત સંયુક્ત વેપાર સમિતિની સંમત મિનિટ્સ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. JTC ની આગામી બેઠક 2028 માં, અથવા તે પહેલાં, પરસ્પર અનુકૂળ તારીખે નવી દિલ્હીમાં યોજાશે.
મુલાકાતના પ્રથમ દિવસે, શ્રી પીયૂષ ગોયલે ઇજિપ્તના રોકાણ અને વિદેશી વેપાર મંત્રી ડૉ. મોહમ્મદ ફરીદ સાલેહની સાથે 6ઠ્ઠી ભારત-ઇજિપ્ત સંયુક્ત બિઝનેસ કાઉન્સિલની બેઠક અને ભારત-ઇજિપ્ત બિઝનેસ ફોરમમાં ભાગ લીધો હતો. સંયુક્ત બિઝનેસ કાઉન્સિલની બેઠકમાં ભારતીય અને ઇજિપ્તીયન વ્યાપારી સમુદાયોના 250 થી વધુ સભ્યો એકત્ર થયા હતા અને તેણે વેપાર, રોકાણ અને ઔદ્યોગિક સહયોગ માટે નવા માર્ગો ઓળખવાની તક પૂરી પાડી હતી.
ચર્ચાઓમાં રસાયણો અને પેટ્રોકેમિકલ્સ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને આરોગ્યસંભાળ, ખાદ્ય પ્રસંસ્કરણ અને કૃષિ-વ્યવસાય, નવીનીકરણીય ઉર્જા અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન, માળખાગત સુવિધાઓ, બંદરો અને લોજિસ્ટિક્સ, આઈટી અને ડિજિટલ ટેકનોલોજી, કાપડ અને ઓટોમોટિવ ક્ષેત્રોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. ભારત-ઇજિપ્ત બિઝનેસ ફોરમે ક્ષેત્રીય તકો, રોકાણની સંભાવનાઓ અને વ્યાપારી ભાગીદારી પર ચર્ચાઓને સરળ બનાવી હતી. આ જોડાણોએ દ્વિપક્ષીય આર્થિક સંબંધોની સંભાવનાને નક્કર વ્યાપારી પરિણામોમાં રૂપાંતરિત કરવામાં ખાનગી ક્ષેત્રની વધુ ભાગીદારીના મહત્વને રેખાંકિત કર્યું હતું.
16 નવેમ્બર 2026 ના રોજ, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે ઇજિપ્તના આયોજન અને આર્થિક વિકાસ મંત્રી ડૉ. અહેમદ રોસ્ટોમની સાથે ભારત-ઇજિપ્ત સ્ટાર્ટઅપ્સ ફોરમમાં ભાગ લીધો હતો. આ ફોરમ બંને દેશોના સ્ટાર્ટઅપ્સ, ઇન્ક્યુબેટર્સ, એક્સિલરેટર્સ, વેન્ચર રોકાણકારો અને સંબંધિત સરકારી એજન્સીઓના પ્રતિનિધિઓને એકસાથે લાવ્યા હતા.
ફોરમે લગભગ 50 ભારતીય અને ઇજિપ્તીયન સ્ટાર્ટઅપ્સને તેમની સંબંધિત નવીનતા ઇકોસિસ્ટમ રજૂ કરવા, અનુભવોનું આદાનપ્રદાન કરવા અને ઓળખાયેલા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ શોધવા માટે એક મંચ પૂરો પાડ્યો હતો. ફોરમના ભાગરૂપે, શ્રી પીયૂષ ગોયલે સ્ટાર્ટઅપ્સ રાઉન્ડટેબલનું આયોજન કર્યું હતું, જે દરમિયાન તેમણે ઇજિપ્તના આયોજન અને આર્થિક વિકાસ મંત્રી ડૉ. અહેમદ રોસ્ટોમની સાથે ભારતીય અને ઇજિપ્તીયન સ્ટાર્ટઅપ્સ સાથે સંવાદ કર્યો હતો. ભારતીય સ્થાપકોએ ઇજિપ્તીયન બજાર માટે તેમની ઓફરો રજૂ કરી હતી અને તેઓ જે સમર્થન મેળવવા માંગતા હતા તેની રૂપરેખા આપી હતી, જેમાં વિતરણ ભાગીદારો, પાયલોટ પ્રોજેક્ટ્સ, પ્રમાણપત્ર અને સ્થાનિક ઉત્પાદનનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે સંબંધિત ક્ષેત્રોમાં તેમના ઇજિપ્તીયન સમકક્ષો સાથે પણ સંવાદ કર્યો હતો.
મુલાકાત દરમિયાન, કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે આરબ રિપબ્લિક ઓફ ઇજિપ્તના પ્રધાનમંત્રી ડૉ. મુસ્તફા મદબૌલી સાથે મુલાકાત કરી હતી. તેમણે ઇજિપ્તના રોકાણ અને વિદેશી વેપાર મંત્રી ડૉ. મોહમ્મદ ફરીદ સાલેહ; ઇજિપ્તના ઉદ્યોગ મંત્રી એન્જી. ખાલેદ હાશેમ; ઇજિપ્તના વિદેશ બાબતો, આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને ઇજિપ્તીયન પ્રવાસીઓના મંત્રી ડૉ. બદ્ર અબ્દેલત્તી; ઇજિપ્તના આયોજન અને આર્થિક વિકાસ મંત્રી ડૉ. અહેમદ રોસ્ટોમ; અને ઇજિપ્તના પરિવહન મંત્રી લેફ્ટનન્ટ જનરલ એન્જી. કામેલ વઝીર સાથે પણ દ્વિપક્ષીય બેઠકો યોજી હતી.
ચર્ચાઓ દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણ સંબંધોને મજબૂત કરવા, ઔદ્યોગિક સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા, વ્યાપારી જોડાણોને સરળ બનાવવા અને બંદર આધુનિકીકરણ, જહાજ નિર્માણ, ગ્રીનફિલ્ડ અને બ્રાઉનફિલ્ડ એરપોર્ટ વિકાસ, અને સસ્તી, ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળી મેટ્રો રેલ પ્રણાલીઓના નિર્માણ સહિત પરસ્પર હિતના ક્ષેત્રોમાં નવી તકો શોધવા પર કેન્દ્રિત હતી.
મંત્રીશ્રીએ બંને દેશો વચ્ચે રોકાણ, ભાગીદારી અને વ્યાપારી કામગીરીના વિસ્તરણ માટેની તકો શોધવા માટે ઇજિપ્તીયન બિઝનેસ લીડર્સ અને પસંદગીની ઇજિપ્તીયન કંપનીઓના CEOs સાથે પણ સંવાદ કર્યો હતો.
મુલાકાતના ભાગરૂપે, સાથે આવેલા ભારતીય વ્યાપારી પ્રતિનિધિમંડળે આફ્રિકન એક્સપોર્ટ-ઇમ્પોર્ટ બેંકના પ્રતિનિધિઓ સાથે સંવાદ કર્યો હતો. ચર્ચાઓમાં બેંકની પહેલો અને જોડાણના સંભવિત ક્ષેત્રોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા, જેમાં પ્રોજેક્ટ તૈયારી, પ્રોજેક્ટ ફાઇનાન્સ, સલાહકાર અને મૂડી બજારો, નિકાસ વિકાસ, ઔદ્યોગિક પાર્ક અને આફ્રિકા ટ્રેડ ગેટવેનો સમાવેશ થાય છે. આ સંવાદે આફ્રિકન બજારોમાં ભારતીય વ્યાપારી જોડાણને સરળ બનાવવાના માર્ગો શોધવાની અને બેંક સાથે સહયોગના સંભવિત ક્ષેત્રોને ઓળખવાની તક પૂરી પાડી હતી.
શ્રી પીયૂષ ગોયલે ઇજિપ્તમાં કાર્યરત ભારતીય કંપનીઓ અને સાથે આવેલા ભારતીય વ્યાપારી પ્રતિનિધિમંડળની સાથે, અગ્રણી ઇજિપ્તીયન કૌટુંબિક વ્યવસાયોના બીજી અને ત્રીજી પેઢીના ઉદ્યોગસાહસિકોનો સમાવેશ કરતા ઇજિપ્તીયન જુનિયર બિઝનેસમેન એસોસિએશન (EJBA)ના સભ્યો સાથે પણ સંવાદ કર્યો હતો. આ સંવાદ ઉદ્યોગસાહસિક જોડાણોને મજબૂત કરવા, ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવા અને દ્વિપક્ષીય વ્યાપારી સહયોગ માટે નવી તકો શોધવા પર કેન્દ્રિત હતો.
મુલાકાત દરમિયાન, મંત્રીશ્રીએ 14 નવેમ્બર 2026 ના રોજ ઇજિપ્તમાં ઇન્ડિયન કોમ્યુનિટી એસોસિએશન દ્વારા આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં ઇજિપ્તમાં ભારતીય સમુદાય અને ભારતીય વ્યાપારી સમુદાયના સભ્યો સાથે સંવાદ કર્યો હતો. તેમણે બંને દેશો વચ્ચે લોકો-થી-લોકોના અને વ્યાપારી સંબંધોને મજબૂત કરવામાં ભારતીય સમુદાયના યોગદાનની પ્રશંસા કરી હતી.
ઇજિપ્તીયન નેતાઓ અને વ્યાપારી સમુદાય સાથેના તેમના સંવાદ દરમિયાન, શ્રી પીયૂષ ગોયલે ગુજરાતના ગાંધીનગર ખાતે યોજાનારી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ 2027 અને 4 થી 9 ફેબ્રુઆરી 2027 દરમિયાન નવી દિલ્હીમાં યોજાનારી ભારત મોબિલિટી 2027 માં ભાગ લેવા માટે આમંત્રણો પાઠવ્યા હતા.
ભારત અને ઇજિપ્ત લાંબા ગાળાના ઐતિહાસિક, સાંસ્કૃતિક અને રાજદ્વારી સંબંધો ધરાવે છે. 2023 માં શરૂ કરાયેલી ભારત-ઇજિપ્ત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીએ વેપાર, રોકાણ, ઉદ્યોગ અને પરસ્પર હિતના અન્ય ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વિસ્તારવા માટે મજબૂત પાયો પૂરો પાડ્યો છે. આ મુલાકાતે દ્વિપક્ષીય વેપાર, રોકાણ, ઔદ્યોગિક ભાગીદારી, નવીનતા અને બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ જોડાણને વધુ ગાઢ બનાવવાની બંને દેશોની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.
SM/DK/GP
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :
@PIBAhmedabad
/pibahmedabad1964
/pibahmedabad
pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com