ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿತರಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ
azadi ka amrit mahotsav

ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್, ಪಿ.ಇ.ಟಿ.ಎನ್. ಮತ್ತು ಪಿಕ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಕ್ಸ್ ಪೋರ್ಟರ್ಸ್ಇಂಡಿಯಾ.ಕಾಮ್ (ವೆಬ್ಲಿಂಕ್.ಇನ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಎರಡು ಆದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ₹20 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ


ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ; ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ.ಯು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ

ಪ್ರಕಟಣಾ ದಿನಾಂಕ: 16 NOV 2026 4:50PM by PIB Bengaluru

ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗವು (ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ.), ನವೆಂಬರ್ 12, 2026 ರಂದು ಎರಡು ಆದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ, ಎಕ್ಸ್ ಪೋರ್ಟರ್ಸ್ಇಂಡಿಯಾ.ಕಾಮ್ ನ ನಿರ್ವಾಹಕರಾದ ವೆಬ್ಲಿಂಕ್.ಇನ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಎರಡು ಅಂತಿಮ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ವಲಯ-ವ್ಯಾಪಿ ಕುರಿತ ಹಿಂದಿನ ಕ್ರಮದ ನಂತರ, ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ., ಆನ್ ಲೈನ್ ಪಟ್ಟಿ, ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್, ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಸಿಪಿಎ ಹೊರಡಿಸಿದ ದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. 

ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಕ್ರಮ

ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ನಿಧಿ ಖರೆ ಮತ್ತು ಆಯುಕ್ತರಾದ ಶ್ರೀ ಅನುಪಮ್ ಮಿಶ್ರಾ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ), ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 18 ಮತ್ತು 19ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳಾದ ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್, ಗನ್ ಪೌಡರ್, ಪಿಕ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪೆಂಟಾರಿಥ್ರಿಟಾಲ್ ಟೆಟ್ರಾನೈಟ್ರೇಟ್ (ಪಿ.ಇ.ಟಿ.ಎನ್.) ಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ, ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ, ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಗಳ ವಲಯ-ವ್ಯಾಪಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು.

ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1884 ಮತ್ತು ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 7, 1983 ರಂದು ಅಧಿಸೂಚನೆ ಜಿ.ಎಸ್.ಆರ್. 625(ಇ) ಮೂಲಕ ಪಿಕ್ರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಅನ್ನು ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ನಿಯಮಗಳು, 2012 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮಾನ್ಯ ಪಿ.ಇ.ಎಸ್.ಒ (ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಂಸ್ಥೆ) ಪರವಾನಗಿ, ಖರೀದಿದಾರರ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಗಳು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಾನೂನು ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡದೆ ಹಲವಾರು ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಈ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾಮಾರ್ಟ್, ಜಸ್ಟ್ಡಿಯಲ್, ಡಯಲ್4ಟ್ರೇಡ್, ಸಿಗ್ಮಾ-ಆಲ್ಡ್ರಿಚ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಎಕ್ಸ್ಪೋರ್ಟರ್ಸ್ಇಂಡಿಯಾ, ಇಬುಯ್ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಡ್ಇಂಡಿಯಾ ಸೇರಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ನಂತರ, ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ವೆಬ್ಲಿಂಕ್.ಇನ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಎರಡು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಅಂತಿಮ ಆದೇಶಗಳು

ಕಂಪನಿಗೆ ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ (ತನಿಖೆ) ತನಿಖೆಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ತನಿಖಾ ವರದಿಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅದರ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವಕೀಲರನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 10 ರೊಂದಿಗೆ ಓದಲಾದ ಸೆಕ್ಷನ್ 20 ಮತ್ತು 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂತಿಮ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು:

08.09.2026 ರಂದು ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಇ.ಟಿ.ಎನ್. ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ.

10.09.2026 ರಂದು ಅಂತಿಮ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಪಿಕ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ.

ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ ಮುಂದೆ ಎರಡೂ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು

ಪ್ರತಿ ಆದೇಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು, ಒಟ್ಟು ದಂಡವನ್ನು ₹20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಫೋಟಕ ಕಾಯ್ದೆ, 1884 ಅಥವಾ ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 1908 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಕ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾದ ಅಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿ, ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್, ಜಾಹೀರಾತು ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಅದು ಕಂಪನಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆಗಳು: ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು

ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(28) ಮತ್ತು 2(47) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಈ ನಡವಳಿಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜೀವ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವ ಸೆಕ್ಷನ್ 2(9) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ವೇದಿಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಂತೆ ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್, ಪಿ.ಇ.ಟಿ.ಎನ್. ಮತ್ತು ಪಿಕ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬೆಲೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು "ಉತ್ತಮ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ" ಎಂಬ ಆಹ್ವಾನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಅಧಿಸೂಚಿತ ಸ್ಫೋಟಕಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪರವಾನಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಅಥವಾ ಅನಧಿಕೃತ ಸ್ವಾಧೀನವು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ "ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ" ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಇದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು, ಹಾಗೂ, ಕಂಪನಿಯು ಯಾವುದೇ ಮಾರಾಟಗಾರ ಅಥವಾ ಖರೀದಿದಾರರ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಪಾವತಿಸಿದ ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿಸಿದ ವಿ-ಟ್ರಸ್ಟ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ವೇದಿಕೆಯು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಮನಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಮೂಲಭೂತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಸೇರಿವೆ:

ಮಾರಾಟಗಾರರ ಪಿ.ಇ.ಎಸ್.ಒ. ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿರುವುದು.

ಖರೀದಿದಾರರ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲತೆ.

ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ನಿಯಮಗಳು, 2012 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವಂತೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ.

ಈ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಾನೂನು ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ವಿಫಲತೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಬಿ2ಬಿ ಡೈರೆಕ್ಟರಿ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಕೇವಲ ಫೋನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇ-ಮೇಲ್ ವಿಳಾಸದೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಫೋಟಕಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಗಂಭೀರ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಸೆಕ್ಷನ್ 2(9) ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ (ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್) ನಿಯಮಗಳು, 2020 ವೇದಿಕೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಹ ಅದು ಹೇಳಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗ (ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ.) ಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವಿಕೆ ಮನವಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ

ಎರಡೂ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮುಂದೆ, ಕಂಪನಿಯು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 79 ರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು, ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಗೆ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅಥವಾ ಖರೀದಿದಾರರ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.

ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಈ ಮನವಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಸೆಕ್ಷನ್ 79 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಂದರು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ) ನಿಯಮಗಳು, 2021 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 79(2)(ಸಿ) ಮತ್ತು ನಿಯಮ 3(1)(ಬಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಮೇಲೆ ಷರತ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಶ್ರೇಯಾ ಸಿಂಘಾಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ "ವಾಸ್ತವಿಕ ಜ್ಞಾನ" ಮಾನದಂಡವು ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಅನುಸರಣೆ ವಿಧಾನವು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗವು (ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ.) ಈ ನಿಲುವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು. ವೇದಿಕೆಯು ಆಯ್ದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಕಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಂತಹ ಸುಗಮಕಾರರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯು ಐಟಿ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 79 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.

ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಪರವಾನಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗವು (ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ.) ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡಲು ವೇದಿಕೆಯು ಅದರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಸಮಂಜಸವಾದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಯಾವುದೇ ವರ್ಗೀಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಗಮನಿಸಿತು.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ವಿಕೃತತೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನ ದೋಷವಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗವು (ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ.) ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಎರಡನೇ ಮೇಲ್ಮನವಿಯಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅದು ಸವಾಲನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಇತರ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ

ವಲಯ-ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾದ ಇತರ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧವೂ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ:

ಡಯಲ್4ಟ್ರೇಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್: ಅಮೋನಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಅನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ. ತನ್ನ ಆದೇಶ ಮೂಲಕ  09.10.2026 ರಂದು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.

ಜಸ್ಟ್ ಡಯಲ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್: ₹10 ಲಕ್ಷ ದಂಡವನ್ನು ಸಹ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಂಡಿಯಾ ಮಾರ್ಟ್ ಇಂಟರ್ಮೆಶ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಸಿಗ್ಮಾ-ಆಲ್ಡ್ರಿಚ್ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಟ್ರೇಡ್ಇಂಡಿಯಾ (ಇನ್ಫೋಕಾಮ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಮತ್ತು ಇಬುಯ್ ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಉಳಿದ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ

ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸರಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಅಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸರಿಯಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಎರಡು ಎನ್.ಸಿ.ಡಿ.ಆರ್.ಸಿ. ಆದೇಶಗಳು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಆನ್ಲೈನ್ ಲಭ್ಯತೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳು ಸರಿಯಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (ಸಿಸಿಪಿಎ) ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರಾಟ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1915  ಗೆ  ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು.

 

*****


(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2337199) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 12
ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಓದಿ: English , Gujarati , Urdu , हिन्दी , Tamil