ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವರು

ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ದೆಹಲಿ, ಹರ್ಯಾಣ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಭೂಪೇಂದರ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಇಂದು ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಸನ್ನದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ವಿವರವಾದ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಗುರುತಿಸಲಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಚಿವರು ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಪುರಸಭೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜ್ಯ ಪರಿಸರ ಸಚಿವರಾದ ಸರ್ದಾರ್ ಮಂಜಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಿರ್ಸಾ (ಎನ್‌ಸಿಟಿ ದೆಹಲಿ); ಶ್ರೀ ರಾವ್ ನರ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ (ಹರ್ಯಾಣ); ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಸಕ್ಸೇನಾ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ) ಅವರು ವರ್ಚುವಲ್ ಮೂಲಕ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoEFCC) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಭೂಷಣ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (MoEFCC) ಹಾಗೂ ಸಿಪಿಸಿಬಿ (CPCB) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಡಾ. ಅಮನ್‌ದೀಪ್ ಗರ್ಗ್ ಅವರು ಟರ್ಕಿಯ ಅಂಟಲ್ಯದಿಂದ ವರ್ಚುವಲ್ ಆಗಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಿಎಕ್ಯೂಎಂ (CAQM) ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ತರುಣ್ ಪಿಥೋಡೆ ಅವರು ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರೆ, ಸಿಎಕ್ಯೂಎಂ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶ್ರೀ ರಾಜೇಶ್ ವರ್ಮಾ ಅವರು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳ ತಳಮಟ್ಟದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಅವಲೋಕನ ನೀಡಿದರು.

ಚಳಿಗಾಲದ ಮಾಲಿನ್ಯ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಕೇವಲ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವುದನ್ನು ಮೀರಿ, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ, ಕಾಲಮಿತಿಯ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯದ ಜಾರಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ಎಲ್ಲಾ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದರು. ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವು ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಅವರು, ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಸಮಾನ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳ ಸಮನ್ವಯದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಸಂಯೋಜಿತ ಕಮಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ (ICCCs) ಮೂಲಕ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಹರ್ಯಾಣದ 7 ನಗರಗಳು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ 4 ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದ 4 ನಗರಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಕ್ಷೇತ್ರ ಭೇಟಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸಿಎಕ್ಯೂಎಂಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಸಿಎಕ್ಯೂಎಂಗೆ ಕೋರಲಾಯಿತು.

ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು, ಎಎನ್‌ಪಿಆರ್ (ANPR) ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕು, ವಿಫಲವಾದಲ್ಲಿ 30.11.2026 ರ ನಂತರ ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪ ಎಸಗುವ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಎಕ್ಯೂಎಂ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಮತ್ತಷ್ಟು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಪದೇ ಪದೇ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧನಗಳನ್ನು (APCDs) ಅಳವಡಿಸಲು ಆದೇಶವನ್ನೂ ನೀಡದ ಗುರುತಿಸಲಾದ 191 ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸೀಲ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಸಿಪಿಸಿಬಿಗೆ (CPCB) ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ತಕ್ಷಣದ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿಯಮಿತ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (MoEFCC), ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (MoHUA), ಅಧ್ಯಕ್ಷರು (CPCB), ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರು (CAQM) ಹಾಗೂ ಇತರ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವರು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನೂ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ತಿಳಿಸಿದರು.

ವಿವಿಧ ಕ್ರಿಯಾ ಅಂಶಗಳ ಕುರಿತು ವಿಷಯವಾರು ವಿವರವಾದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

1. ಗ್ರ್ಯಾಪ್ (GRAP) ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಜಾರಿ: ಗ್ರ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಚಿವರು ಎಲ್ಲಾ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ (work-from-home) ಕ್ರಮಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದೆಹಲಿಯ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್-ಕೇಂದ್ರಿತ ಚಳಿಗಾಲದ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. 30.10.2026 ರ ಸಿಎಕ್ಯೂಎಂ ಆದೇಶದ ಅನುಸಾರ, ನವೆಂಬರ್ 5 ರಿಂದ 20, 2026 ರವರೆಗೆ ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಧೂಳು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನೆಲಸಮ (C&D) ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
2. ರಸ್ತೆ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ: ರಸ್ತೆ ಧೂಳು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಅವರು, ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾದ 5,480 ಕಿಮೀ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 3,221 ಕಿಮೀ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರುಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು. ಎಐ (AI) ಆಧಾರಿತ ವೀಡಿಯೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಎಕ್ಯೂಎಂ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಕಾರ ಗುಂಡಿಗಳ ದುರಸ್ತಿ, ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಮಧ್ಯದ ವಿಭಜಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಪೇವಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಅವರು ರಸ್ತೆ-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದರು. ಯಾಂತ್ರಿಕ ರಸ್ತೆ ಗುಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಐಸಿಸಿಸಿಗಳ (ICCCs) ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಆಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಪಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಆಳವಾದ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೂಳು, ಸಿ&ಡಿ (C&D) ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಪುರಸಭೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ, ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಗುರುತಿಸಲಾದ 233 ದಟ್ಟಣೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದರು. 31.12.2026 ರೊಳಗೆ ದೆಹಲಿಯ 154 ಗಡಿ ಪ್ರವೇಶ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿ-ಲೇನ್ ಫ್ರೀ ಫ್ಲೋ (Multi-Lane Free Flow) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಎಂಸಿಡಿಗೆ (MCD) ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.
3. ವಾಹನ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾಲಿನ್ಯ: ವಾಹನ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕುರಿತು, 2028 ರ ವೇಳೆಗೆ ಬಿಎಸ್-VI ಪೂರ್ವ (pre-BS-VI) ಟ್ರಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಎಸ್-VI, ಸಿಎನ್‌ಜಿ (CNG) ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ 'ಪರಿವರ್ತನ್' ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಕರೆ ನೀಡಿದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನ್ ಮೇಳಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹರ್ಯಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ನೋಂದಣಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ವಾಹನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ, ವಾಹನ್ ಮತ್ತು ಪಿಯುಸಿಸಿ (PUCC) ದತ್ತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾದ ಎಎನ್‌ಪಿಆರ್ ಆಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇಂಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವುದನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು, ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾದ 2,345 ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ 2,298 ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು (98%) ಒಸಿಇಎಂಎಸ್ (OCEMS) ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಉಳಿದ 47 ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಸೀಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. 50 mg/Nm³ ಪರ್ಟಿಕ್ಯುಲೇಟ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು, ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಸೀಲಿಂಗ್ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರು. 01.10.2026 ರಿಂದ 28.02.2027 ರವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಪಿಸಿಬಿಯ ಚಳಿಗಾಲದ ಜಾರಿ ಎಸ್‌ಒಪಿ (SOP) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಒಸಿಇಎಂಎಸ್ ಆಧಾರಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಎಪಿಸಿಡಿಗಳನ್ನು (APCDs) ಅಳವಡಿಸಲು 'ಸ್ವಚ್ಛ ಪವನ್ ನೀಲ್ ಗಗನ್, ಸ್ವಸ್ಥ ಎನ್‌ಸಿಆರ್' (SPNG-NCR) ಯೋಜನೆಯಡಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಪಡೆಯಲು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ (MSMEs) ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.

4. ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು: ಪುರಸಭೆಯ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ 6,747 ಟಿಪಿಡಿ (TPD) ಅಂತರವನ್ನು ನೀಗಿಸಲು, ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಸುಡುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಹಾಗೂ ಓಖ್ಲಾ, ಗಾಜಿಪುರ, ಭಲ್ಸ್ವಾ ಮತ್ತು ಬಂಧ್ವಾರಿಯಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯದ (legacy waste) ಪರಿಹಾರವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. 3,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ಸಿ&ಡಿ (C&D) ಸ್ಥಳಗಳ ಭೌತಿಕ ತಪಾಸಣೆ, ದ್ವಿತೀಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಎತ್ತುವುದು, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮರುಬಳಕೆ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಐಸಿಸಿಸಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯವರೆಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯರಹಿತ ತಾಪನ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಪುರಸಭೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಆರ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಗಳು (RWAs) ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಾರ್ಡ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ನಿರೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
5. ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಉದ್ದೇಶಿತ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಅವರು, ಎಲ್ಲಾ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ರಾಜ್ಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಲಿನ್ಯ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.
6. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ನೇತೃತ್ವದ ಜಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಸಚಿವರು, 05.10.2026 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ದೆಹಲಿಯ ಐಸಿಸಿಸಿ ಮತ್ತು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ, ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ, ಹವಾಮಾನ, ಉಪಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಅನುಸರಣೆ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಿಎಕ್ಯೂಎಂನ ಪವನ್ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಜಾರಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭೌತಿಕ ತಪಾಸಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳು, ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಬರುವ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ಬಾಕಿ ಇರುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಾಲಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು, ಆರ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಗಳು, ಸಾರಿಗೆ ಸಂಘಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವ್ಯಾಪಕ ಮಾಹಿತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆಯೂ ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಎಲ್ಲಾ ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.

ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು, ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಸವಾಲನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಸಮನ್ವಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು.

*****