প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত আৰু কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহৰ নিৰ্দেশনাত, ভাৰত চৰকাৰৰ ভাৰতীয় ভিছা ব্যৱস্থাৰ সৰলীকৰণ

প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত আৰু কেন্দ্ৰীয় গৃহ তথা সমবায় মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহৰ নিৰ্দেশনাত, ভাৰত চৰকাৰে ইয়াৰ ভিছা ব্যৱস্থা সৰল কৰিছে। এই পদক্ষেপৰ লক্ষ্য হৈছে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা বিদেশী নাগৰিকৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ইয়াক অধিক সংক্ষিপ্ত , সংগতিপূৰ্ণ  আৰু সঁহাৰিমূলক কৰি তোলা। ২৭ আগষ্ট, ২০২৬ তাৰিখে, গৃহ মন্ত্ৰালয়ে মুখ্য ভিছা শ্ৰেণীৰ সংখ্যা ১৩ ৰ পৰা ৯  লৈ হ্ৰাস কৰে আৰু উপ-শ্ৰেণীৰ সংখ্যা ৪৯  ৰ পৰা ২৩ লৈ হ্ৰাস কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অক্টোবৰ, ২০২৫ ত ভিছা ব্যৱস্থাৰ সৰলীকৰণ  কৰা হৈছিল, সেই সময়ত মুখ্য ভিছা শ্ৰেণীবোৰ ২২  ৰ পৰা ১৩ লৈ হ্ৰাস কৰা হৈছিল আৰু উপ-শ্ৰেণী ৬৩ৰ পৰা ৪৯ লৈ হ্ৰাস কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় ভিছা ব্যৱস্থাৰ সৰলীকৰণ বিবেচনা কৰাৰ সময়ত, ভাৰত চৰকাৰে উন্নত দেশসমূহৰ ভিছা প্ৰণালী আৰু বিশ্বব্যাপী মান অধ্যয়ন কৰিছিল।

ভ্ৰমণৰ একে উদ্দেশ্যৰ একত্ৰীকৰণৰ লক্ষ্য হৈছে বৈধ বিদেশী আগমনৰ সুবিধাৰ লগতে উপযুক্ত ভিছা শ্ৰেণী চিনাক্ত কৰাত অধিক স্পষ্টতা আৰু সূচলতা প্ৰদান কৰা।

বৰ্তমান ই-ভিছা ১৩ টা উপ শ্ৰেণীৰ অধীনত ইলেক্ট্ৰনিক ভ্ৰমণ অনুমোদনৰ দ্বাৰা প্ৰক্ৰিয়া কৰা হয়। ই-ভিছাৰ সুবিধা বৰ্তমান ১৭২ খন দেশৰ নাগৰিকৰ বাবে উপলব্ধ।

দৰ্শনাৰ্থী ভিছা: হ্ৰস্ব আৰু দীৰ্ঘ সময়ৰ বাবে অধিক নমনীয়তা

পূৰ্বৰ পৰ্যটক ভিছাৰ নাম সলনি কৰি ভিজিটৰ ভিছা ৰখা হৈছে, যি পৰম্পৰাগত পৰ্যটনৰ বাহিৰেও অনুমোদিত উদ্দেশ্যৰ এক বহল পৰিসৰ প্ৰতিফলিত কৰে। এই শ্ৰেণী দুটা উপ-শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰা হৈছে, ভি-১ আৰু ভি-২, যাতে আবেদনকাৰীসকলে তেওঁলোকৰ প্ৰস্তাৱিত ভ্ৰমণৰ প্ৰকৃতি আৰু ম্যাদৰ সৈতে খাপ খোৱা ভিছা বাছনি কৰিব পাৰে।

V-1 ভিছা: অন্যান্য যোগ্য দৰ্শনাৰ্থী কাৰ্যকলাপৰ উপৰি, ই হ্ৰস্বম্যাদী কাৰ্যকলাপ যেনে ব্যৱসায়িক সভা, চিকিৎসা পৰামৰ্শ, সুস্থতা পশ্চাদপসৰণ, হ্ৰস্বম্যাদী চিকিৎসা আৰু ভাৰতীয় ভাষা, সংগীত, কলা আৰু শিল্পৰ হ্ৰস্বম্যাদী পাঠ্যক্ৰম সামৰি লয়। একাধিক প্ৰৱেশৰ সৈতে ইয়াক ৩০ দিনৰ বাবে প্ৰদান কৰা হয়।

V-2 ভিছা: নিৰ্ধাৰিত কৰা অনুসৰি ১,৫ বা ১০ বছৰৰ বৈধতাৰ সৈতে দীৰ্ঘম্যাদী ভ্ৰমণৰ বাবে অভিপ্ৰেত। ই V-1 আৰু পৰ্বতাৰোহণৰ অধীনত অনুমোদিত কাৰ্যকলাপবোৰ সামৰি লয়। পৰ্বতাৰোহণৰ বাবে, একাধিক প্ৰৱেশৰ সৈতে ছমাহৰ ভিছা প্ৰদান কৰা হ'ব।

এক স্পষ্টভাৱে চিনাক্ত কৰা শ্ৰেণীৰ অধীনত এক বহল পৰিসৰৰ চমু ভ্ৰমণ সামৰি, নতুন ব্যৱস্থাই ভ্ৰমণকাৰীসকলৰ বাবে ভিছা বাছনি সহজ কৰি তোলে যিসকলে ব্যৱসায়িক সভা, চিকিৎসা পৰামৰ্শ, সুস্থতা পশ্চাদপসৰণ বা সাংস্কৃতিক শিক্ষা, হ্ৰস্বম্যাদী যোগ কাৰ্যসূচীৰ সৈতে অৱসৰ একত্ৰিত কৰিব পাৰে। দীৰ্ঘম্যাদী V-2 বিকল্পই যোগ্য পুনৰাবৃত্তি দৰ্শনাৰ্থীসকলৰ বাবে ধাৰাবাহিকতা আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰে, আনহাতে নিৰ্দিষ্ট পৰ্বতাৰোহণৰ ব্যৱস্থাই এনে ভ্ৰমণৰ পৃথক প্ৰয়োজনীয়তাবোৰ পূৰণ কৰে।

মেডিকেল ভিছা: যতনৰ ধাৰাবাহিকতা আৰু পুনৰ সাক্ষাতৰ সুবিধা

মেডিকেল ভিছা ফ্ৰেমৱৰ্কত পৰম্পৰাগত আৰু আয়ুষ প্ৰণালীৰ অধীনত চিকিৎসাৰ বাবে পৃথক ব্যৱস্থা আছে। M-1 ভিছাই আয়ুষ প্ৰণালীৰ অধীনত চিকিৎসাৰ বাহিৰে আন চিকিৎসা সামৰি লয়, আনহাতে M-3 ভিছাই আয়ুষ প্ৰণালীৰ অধীনত চিকিৎসা সামৰি লয়। M -1 আৰু M -3 ভিছা, তেওঁলোকৰ ই-ভিছা প্ৰকাৰকে ধৰি, একাধিক প্ৰৱেশৰ সৈতে ডিফল্ট বিকল্প হিচাপে এবছৰৰ বাবে প্ৰদান কৰা হ'ব। সংশ্লিষ্ট মেডিকেল এটেণ্ডেণ্ট ভিছাৰ ব্যৱস্থাও সেই অনুসৰি উপলব্ধ M-1 আৰু M-3 ভিছা ধাৰকৰ পৰিচাৰকৰ বাবে ক্ৰমান্বয়ে M-2 আৰু M-4 ভিছা প্ৰদান কৰা হ'ব।

এই ব্যৱস্থাই ৰোগীসকলক অধিক পূৰ্বানুমান প্ৰদান কৰে যেতিয়া চিকিৎসাত একাধিক পৰামৰ্শ, ফলো-আপ এপইণ্টমেণ্ট বা পৰ্যায়ক্ৰমিক প্ৰক্ৰিয়া অন্তৰ্ভুক্ত থাকে। একাধিক-প্ৰৱেশ বৈধতাই যত্নৰ সময়ত বাৰম্বাৰ ভিছা আৱেদনৰ প্ৰয়োজনীয়তা হ্ৰাস কৰিব পাৰে, আনহাতে পৃথক আয়ুষ ব্যৱস্থাই আৱেদনকাৰীসকলক উপযুক্ত চিকিৎসাৰ পথ চিনাক্ত কৰাত সহায় কৰে। পৰিচাৰক ভিছাৰ উপলব্ধতাই সংগী ব্যক্তিসকলৰ সহায়ৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে। ই ভাৰতত নিৰাময়ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ দৃষ্টিভংগী অনুসৰি ভাৰতত চিকিৎসা পৰ্যটনক উৎসাহিত কৰিব।

ভিছা: শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ বাবে স্পষ্ট পথ

শিক্ষাৰ্থী ভিছা শ্ৰেণী দুটা বহল উপ-শ্ৰেণীত একত্ৰিত কৰা হৈছে। S-1 ভিছাই বিদ্যালয়, স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাক সামৰি লয়। S -2 ভিছাই ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পিএইচডি আৰু গৱেষণা পণ্ডিত, ভ্ৰমণকাৰী শিক্ষক, গৱেষণাৰ বাবে ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা বিদেশী গৱেষণাৰ শিক্ষাৰ্থী, বৈজ্ঞানিক আৰু নৃতাত্ত্বিক অভিযান, ইৰ্ম্টাৰ্নশ্বিপ আৰু বিনিময় শিক্ষাৰ্থীসকলক সামৰি লয়।

ষ্টাডি ইন ইণ্ডিয়া পৰ্টেলৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় শিক্ষানুষ্ঠানত নামভৰ্তি কৰা বিদেশী শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে, e- S 1 ভিছা পাঁচ বছৰলৈকে বা শৈক্ষিক পাঠ্যক্ৰমৰ ম্যাদৰ বাবে, যিটোৱেই কম হয়, একাধিক প্ৰৱেশৰ সৈতে প্ৰদান কৰা হ'ব পাৰে। এই ব্যৱস্থাবোৰে শিক্ষাৰ্থীসকলক অধিক সহজে চিনাক্ত কৰিব পৰা ভিছা পথ আৰু শৈক্ষিক পৰিকল্পনাৰ বাবে অধিক নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰে। পাঠ্যক্ৰমৰ ম্যাদৰ সৈতে সংযুক্ত দীঘলীয়া বৈধতাই প্ৰক্ৰিয়াগত বাধা হ্ৰাস কৰিব পাৰে আৰু যোগ্য শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে তেওঁলোকৰ অধ্যয়নৰ সময়ত ভ্ৰমণ কৰাটো সহজ কৰি তুলিব পাৰে।

ব্যৱসায়িক ভিছা: বিনিয়োগ আৰু বিশেষ কাৰ্যকলাপৰ বাবে স্পষ্ট ব্যৱস্থা

ব্যৱসায়িক ভিছা শ্ৰেণীটো B-1 আৰু বি-2 ত একত্ৰিত কৰা হৈছে। B-1 ভিছাই দীৰ্ঘম্যাদী, অনুজ্ঞাপত্ৰ-আধাৰিত ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ সামৰি লয়, যাৰ ভিতৰত আছে ভাৰতত ঔদ্যোগিক বা ব্যৱসায়িক উদ্যোগ স্থাপন কৰিব বিচৰা বিদেশী নাগৰিক। B-2 ভিছাই হ্ৰস্বম্যাদী, চুক্তি-আধাৰিত ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ সামৰি লয়, যাৰ ভিতৰত আছে উৎপাদন বিনিয়োগ ব্যৱসায়, সন্মিলন, ক্ৰীড়া, পাৰফৰ্মেটিভ আৰ্ট আৰু চলচ্চিত্ৰ।

ইনষ্টলেচন আৰু কমিছনিং, গুণগত মান পৰীক্ষা আৰু অত্যাৱশ্যকীয় ৰক্ষণাবেক্ষণ, উৎপাদন, তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু ইআৰপি ৰেম্প-আপ, প্ৰশিক্ষণ, যোগান-শৃংখল বিকাশ, প্ৰকল্পৰ ডিজাইন আৰু বিকাশ, জ্যেষ্ঠ ব্যৱস্থাপনা আৰু কাৰিকৰী সমৰ্থন, জ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু সেৱাৰ স্থানান্তৰ আদিৰ দৰে কাৰ্যকলাপত ভাৰতীয় কোম্পানীৰ দ্বাৰা নিয়োজিত বিদেশী বিষয় বিশেষজ্ঞ, অভিযন্তা আৰু কাৰিকৰী কৰ্মচাৰীৰ বাবেও এক নিৰ্দিষ্ট ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। এনে কৰ্মচাৰীসকলক ই-ভিছা প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে B-2 শ্ৰেণীৰ অধীনত উৎপাদন বিনিয়োগ ব্যৱসায় ভিছা প্ৰদান কৰা হ'ব পাৰে। ইয়াক পূৰ্বতে e- B-4  ভিছা নামকৰণৰ অধীনত প্ৰদান কৰা হৈছিল।

এই পাৰ্থক্যই হ্ৰস্বম্যাদী চুক্তিভিত্তিক এছাইনমেণ্টৰ বিপৰীতে দীৰ্ঘম্যাদী বিনিয়োগৰ পৰিকল্পনা কৰোঁতে ব্যৱসায়বোৰক অধিক স্পষ্টতা প্ৰদান কৰে। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞসকলৰ বাবে সমৰ্পিত ব্যৱস্থাই ঔদ্যোগিক সুবিধা স্থাপন আৰু কাৰ্যকৰী কৰা, প্ৰযুক্তি স্থানান্তৰ কৰা, কৰ্মচাৰীসকলক প্ৰশিক্ষণ দিয়া আৰু উৎপাদনক সমৰ্থন কৰাৰ বাবে সময়মতে বিশেষজ্ঞৰ প্ৰয়োগৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত কোম্পানী আৰু বিদেশী পেছাদাৰীসকলৰ বাবে পূৰ্বানুমানযোগ্যতা উন্নত হয়।

সৰল, উদ্দেশ্য-আধাৰিত ভিছা পৰিকাঠামো

একেলগে ল'লে, পৰিৱৰ্তনবোৰে ভিছা শ্ৰেণীসমূহৰ মাজত ওপৰা-ওপৰি হ্ৰাস কৰে আৰু দৰ্শনাৰ্থী, ৰোগী, শিক্ষাৰ্থী, গৱেষক, বিনিয়োগকাৰী আৰু ব্যৱসায়িক পেছাদাৰীসকলৰ বাবে পৰিকাঠামোটো চলাই নিয়া সহজ কৰে। সৰল কৰাৰ উদ্দেশ্য হৈছে প্ৰযোজ্য যোগ্যতাৰ চৰ্ত আৰু চৰ্তাৱলী সাপেক্ষে, স্পষ্ট, উদ্দেশ্য-আধাৰিত ভিছা বিকল্পৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সৈতে বৈধ ভ্ৰমণ, শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু অৰ্থনৈতিক সম্পৰ্কক সমৰ্থন কৰা।

ভাৰত ভ্ৰমণ কৰা বিদেশী নাগৰিকৰ সুবিধাৰ বাবে সৰলীকৃত ভিছা আবেদন প্ৰপত্ৰ

গৃহ মন্ত্ৰালয়ে ভিছাৰ ২৩ টা শ্ৰেণী/উপ-শ্ৰেণীত ভিছা আৱেদন প্ৰপত্ৰ সৰল আৰু যুক্তিসঙ্গত কৰাৰ বাবে এক বিস্তৃত অনুশীলন হাতত লৈছে। ভিছাৰ সকলো ২৩ টা শ্ৰেণী/উপ-শ্ৰেণীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ফাইল/স্তম্ভ ৬৫ %- ৭০% হ্ৰাস কৰা হৈছে। এই পদক্ষেপৰ লক্ষ্য হৈছে বিদেশী নাগৰিকৰ পৰা প্ৰয়োজনীয় তথ্য উল্লেখযোগ্যভাৱে হ্ৰাস কৰা, ভিছা প্ৰপত্ৰ সৰল কৰাৰ লগতে ভিছা প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় বিৱৰণ ৰখা। ই আবেদনকাৰীৰ দ্বাৰা আবেদন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজন হোৱা সময় আৰু প্ৰচেষ্টা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ভিছা আৱেদনৰ অধিক কেন্দ্ৰীভূত নিৰীক্ষণ আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰি প্ৰশাসনিক দক্ষতা বৃদ্ধি কৰিব।

ভাৰতীয় ভিছা ব্যৱস্থাত কৰা সকলো পৰিৱৰ্তন কাৰ্যকৰী কৰিবলৈ, গৃহ মন্ত্ৰালয়ে তথ্য প্ৰযুক্তি প্ৰণালীবোৰ উন্নীত কৰি আছে আৰু বছৰৰ শেষলৈ, নতুন যুক্তিসংগত ৰূপ অনুসৰি ভিছা প্ৰদান কৰা হ'ব।

সংশোধিত ভিছা পৰিকাঠামোত এতিয়া তলত উল্লেখ কৰা ৯টা মুখ্য শ্ৰেণী অন্তৰ্ভুক্ত আছে:

****

RK/RR/BS/PR/MK