કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે સેમિકોન 2.0 વેબ એપ્લિકેશન પોર્ટલ લોન્ચ કર્યું અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કોમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ હેઠળ મંજૂર થયેલા 12 અરજદારોની જાહેરાત કરી

ભારતના સેમિકન્ડક્ટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા તરફ વધુ એક મહત્વપૂર્ણ કદમ ઉઠાવતા, કેન્દ્રીય રેલવે, માહિતી અને પ્રસારણ, અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રી, શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આજે પિલર 2, 3 અને 4 માટે "સેમિકોન ઈન્ડિયા પ્રોગ્રામ હેઠળ સેમિકોન 2.0 - વેબ એપ્લિકેશન પોર્ટલ" લોન્ચ કર્યું હતું, ત્યારબાદ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કોમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (ECMS) હેઠળ 12 મંજૂર કરાયેલા અરજદારોની જાહેરાત કરી હતી.

ભારત સરકાર વિવિધ વ્યૂહાત્મક પહેલો અને નીતિ વિષયક હસ્તક્ષેપો દ્વારા દેશમાં એક મજબૂત અને સ્થિતિસ્થાપક સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમની સ્થાપના માટે સંગઠિત પ્રયાસો કરી રહી છે.

તેની સ્થાપનાના કેટલાક વર્ષોની અંદર, ISM એ ભારતના સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમના વિકાસને વેગ આપ્યો છે, જ્યાં સેમિકોન ઈન્ડિયા પ્રોગ્રામના પ્રથમ તબક્કા (સેમિકોન 1.0) ના સફળ અમલીકરણ સાથે છ રાજ્યોમાં રૂ. 1.64 લાખ કરોડથી વધુના સંચિત રોકાણ સાથે 12 પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. બારમાંથી, 05 પ્રોજેક્ટ્સે ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં વ્યાપારી ઉત્પાદન શરૂ કરી દીધું છે.

ઉપરાંત, 105 સ્ટાર્ટઅપ્સને EDA ટૂલ્સ સુધી પહોંચ પૂરી પાડવામાં આવી છે, 24 સ્ટાર્ટઅપ્સને ફંડિંગ દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે, અને 15 સ્ટાર્ટઅપ્સને વેન્ચર કેપિટલ ફંડિંગ મળ્યું છે. ચિપ્સ ટુ સ્ટાર્ટઅપ (C2S) પ્રોગ્રામ હેઠળ 332 સંસ્થાઓને EDA ટૂલ્સ પૂરા પાડવામાં આવ્યા છે, જેમાં અત્યાર સુધીમાં આશરે 70,000 વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપવામાં આવી છે.

કેન્દ્રીય કેબિનેટે ઈન્ડિયા સેમિકન્ડક્ટર મિશન (ISM) હેઠળ ₹1,27,500 કરોડના નાણાકીય જોગવાઈ સાથે સેમિકોન 2.0 ને મંજૂરી આપી છે. ભારતની સેમિકન્ડક્ટર યાત્રાના આગામી તબક્કાને ચિહ્નિત કરતા, સેમિકોન 2.0 છ વ્યૂહાત્મક પિલર્સ (સ્તંભો) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે:

• પિલર 1: ચિપ્સની ડિઝાઇન
• પિલર 2: મશીનો અને સામગ્રી (Materials)
• પિલર 3: વધુ ફેબ્સની સ્થાપના
• પિલર 4: ATMP/OSAT ઉદ્યોગને વધુ મજબૂત બનાવવો
• પિલર 5: સંશોધન અને વિકાસ (R&D)
• પિલર 6: ટેલેન્ટ ડેવલપમેન્ટ (પ્રતિભા વિકાસ) સેમિકોન 2.0 વેબ એપ્લિકેશન પોર્ટલના લોન્ચ સાથે, પિલર 2, 3 અને 4 માટે અરજીઓ હવે લાઈવ છે.

સભાને સંબોધતા, કેન્દ્રીય ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી, રેલવે અને માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ભારતની ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન યાત્રા માત્ર એસેમ્બલીથી આગળ વધીને મોડ્યુલ્સ, કોમ્પોનન્ટ્સ, સામગ્રી અને અદ્યતન ટેકનોલોજીને આવરી લેતી એક વ્યાપક સ્થાનિક મૂલ્ય શૃંખલાના વિકાસ તરફ આગળ વધી છે. તેમણે બેટરી સેલ્સ, કોપર ફોઇલ્સ, કોપર-ક્લેડ લેમિનેટ્સ અને હાઇ-એન્ડ પ્રિન્ટેડ સર્કિટ બોર્ડ્સમાં વધતી ક્ષમતાઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને નોંધ્યું હતું કે સરકારી પહેલો સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરી રહી છે અને MSME માટે તકો ઊભી કરી રહી છે, યોજના હેઠળ મંજૂર કરાયેલા એકમોમાંથી લગભગ 50% MSME ક્ષેત્રના છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સેમિકોન ઈન્ડિયા 2.0 ભારતમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ મોટા સાધન ઉત્પાદકો અને પાંચ કેમિકલ્સ અને ગેસ કંપનીઓને આકર્ષવાના લક્ષ્ય સાથે, ખાસ કરીને સાધનો, સામગ્રી, રસાયણો અને વાયુઓમાં એક મજબૂત સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. પ્રોજેક્ટ્સની કડક પસંદગી માટે આહ્વાન કરતા, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આત્મનિર્ભર ભારતની વિઝનને અનુરૂપ, ગુણવત્તા, તકનીકી ઊંડાણ, R&D અને વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતાએ દેશની સેમિકન્ડક્ટર આકાંક્ષાઓને માર્ગદર્શન આપવું જોઈએ. તેમણે ઉદ્યોગના હિતધારકોને ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ હબ તરીકે સ્થાપિત કરવા માટે સહયોગ કરવા, નિપુણતા શેર કરવા અને સતત સુધારણા હાથ ધરવા પણ વિનંતી કરી હતી.

અગાઉ જાહેર કરાયેલા રૂ. 69,548 કરોડના રોકાણ ધરાવતી 106 અરજીઓની મંજૂરીઓના અનુસંધાનમાં, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી મંત્રાલયે (MeitY) રૂ. 7,503 કરોડના પ્રોજેક્ટેડ રોકાણ સાથે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કોમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (ECMS) હેઠળ વધુ 12 અરજીઓને મંજૂરી આપી છે.

હાલની મંજૂરીઓમાં રૂ. 39,045 કરોડના પ્રોજેક્ટેડ ઉત્પાદનનો સમાવેશ થાય છે અને તેનાથી 7,127 પ્રત્યક્ષ રોજગારીની તકો ઊભી થવાની અપેક્ષા છે.

હાલની મંજૂરીઓ બેર કોમ્પોનન્ટ્સ, સપ્લાય ચેઇન પ્રોડક્ટ્સ અને કેપિટલ ગુડ્સને આવરી લેતા 10 ટાર્ગેટ સેગમેન્ટ પ્રોડક્ટ્સના ઉત્પાદનને આવરી લે છે. આમાં સમાવિષ્ટ છે:

• 4 કોમ્પોનન્ટ્સ: મલ્ટી-લેયર PCB, રિલેઝ, હીટ સિંક્સ અને સ્પેશિયાલ્ટી સિરામિક્સ;
• 5 સપ્લાય ચેઇન પ્રોડક્ટ્સ: કોપર ફોઇલ, એનોડ મટિરિયલ, કેથોડ એક્ટિવ મટિરિયલ, પોલિપ્રોપીલિન ફિલ્મ અને કેમેરા રિમ; અને
• કેપિટલ ગુડ્સ અને તેના ભાગો મંજૂર કરાયેલા પ્રોજેક્ટ્સ 7 રાજ્યો જેમ કે ગુજરાત, કર્ણાટક, મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, પંજાબ, તમિલનાડુ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં ફેલાયેલા છે, જે દેશમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કોમ્પોનન્ટ ઉત્પાદનના ભૌગોલિક વિસ્તારને વધુ વિસ્તૃત કરે છે.

હાલની મંજૂરીઓમાં કોપર ફોઇલ, કેથોડ એક્ટિવ મટિરિયલ અને સ્પેશિયાલ્ટી સિરામિક્સ માટે ECMS હેઠળ પ્રથમ વખતની મંજૂરીઓનો સમાવેશ થાય છે, જે સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત થનારા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કોમ્પોનન્ટ્સ અને અપસ્ટ્રીમ સામગ્રીની શ્રેણીને વધુ વિસ્તૃત કરે છે.

કોમ્પોનન્ટ્સ શ્રેણીમાં, ઉત્પાદન માટે નીચે મુજબ મંજૂરીઓ આપવામાં આવી છે:

• મલ્ટી-લેયર PCB માટે NeST ICELR પ્રાઇવેટ લિમિટેડને;
• રિલેઝ માટે TDConnex (ચેન્નઈ) પ્રાઇવેટ લિમિટેડને;
• હીટ સિંક્સ માટે મોડર્ન ઓટોમોટિવ્સ લિમિટેડને; અને
• સ્પેશિયાલ્ટી સિરામિક્સ માટે વોલ્ટિક્સ સેમિકોન પ્રાઇવેટ લિમિટેડને.

વધુમાં, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરવા માટે, નીચે મુજબ વિવિધ સપ્લાય ચેઇન પ્રોડક્ટ્સના ઉત્પાદન માટે પણ મંજૂરીઓ આપવામાં આવી છે:

• કોપર ફોઇલ (PCBs અને Li-ion સેલ્સ માટે કોપર ક્લેડ લેમિનેટ (CCL) માટે એક મહત્વપૂર્ણ ઇનપુટ) માટે ઇન્ડો એશિયા કોપર લિમિટેડને;
• Li-ion સેલ્સ માટે એનોડ મટિરિયલ માટે TACC લિમિટેડને;
• કેથોડ એક્ટિવ મટિરિયલ માટે વિદ્યુતા મટિરિયલ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડને;
• કેપેસિટર-ગ્રેડ ડાઇલેક્ટ્રિક ફિલ્મ માટે પોલિપ્રોપીલિન ફિલ્મ માટે એનરફોલી LLP ને; અને
• કેમેરા રિમ માટે સરફેસ મોડિફિકેશન ટેકનોલોજીસ પ્રાઇવેટ લિમિટેડને.

વધુમાં, હાલની મંજૂરીઓ કેપિટલ ગુડ્સ અને તેના ભાગોમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન ક્ષમતા વિકસાવવા પર ભાર ચાલુ રાખે છે. પ્રિસિઝન મોલ્ડ્સ અને ટૂલિંગ માટે TDConnex (ચેન્નઈ) પ્રાઇવેટ લિમિટેડને; કેપિટલ સાધનો માટે પાવર અને કંટ્રોલ સિસ્ટમ્સ માટે રોકવેલ ઓટોમેશન ઈન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડને; અને ફેક્ટરી ઓટોમેશન અને સિસ્ટમ ઇન્ટિગ્રેશન માટેના કેપિટલ સાધનો માટે વિપ્રો પરી રોબોટિક્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડને મંજૂરીઓ આપવામાં આવી છે.

આ મંજૂરીઓ સાથે, એકંદરે, 16 રાજ્યોમાં 34 પ્રોડક્ટ્સને આવરી લેતી 118 અરજીઓને ECMS હેઠળ મંજૂર કરવામાં આવી છે, જેમાં રૂ. 77,051 કરોડનું અપેક્ષિત રોકાણ, રૂ. 5,73,146 કરોડનું પ્રોજેક્ટેડ ઉત્પાદન અને 81,755 વ્યક્તિઓ માટે અપેક્ષિત પ્રત્યક્ષ રોજગારી સામેલ છે.

આ મંજૂરીઓ સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરશે, મૂલ્યવર્ધનને વધારશે, આયાત નિર્ભરતા ઘટાડશે અને અદ્યતન ઉત્પાદન ક્ષમતાઓનું નિર્માણ કરશે, જે વૈશ્વિક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન હબ તરીકે ભારતના ઉભરવાને વધુ આગળ ધપાવશે.

મીડિયાને સંબોધતી વખતે, શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે “ભારતમાં છેલ્લા એક દાયકામાં મૌલિક રૂપાંતરણ થયું છે. જો કે, આ માત્ર શરૂઆત છે, જેમાં જાહેર અને ખાનગી ક્ષેત્રો દ્વારા વિવિધ નીતિ વિષયક પહેલો અને સંગઠિત પ્રયાસો સેમિકન્ડક્ટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉદ્યોગની વૃદ્ધિ અને આત્મનિર્ભર ભારતની વિઝનનો પાયો નાખી રહ્યા છે.” ભારત દેશમાં કોમ્પ્યુટરો અને તેના ઘટકોના ઉત્પાદન પર વધતા ધ્યાન સાથે, આયાત નિર્ભરતા ઘટાડીને અને મજબૂત, સ્વનિર્ભર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મૂલ્ય શૃંખલા બનાવીને તેની સ્થાનિક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે.

સેમિકોન 2.0 વેબ એપ્લિકેશન પોર્ટલનું લોન્ચિંગ અને ECMS હેઠળ મંજૂર થયેલા અરજદારોની જાહેરાત ભારતની સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન અને ઉત્પાદન ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ કદમ દર્શાવે છે.

SM/IJ/JD