Ha ka:
05 NOV 2026 7:52PM by PIB Shillong
U Myntri Rangbahduh ka Ri India U Narendra Modi, mynta ka sngi u la ïakren bad ka kynhun jong ki nongïalehkai ka India kiba la ïashimbynta ha ka lympung ïakop jong ka Asian Para Games 2026, ha ka jingïalang kaba la pynlong ha Indira Gandhi Sports Complex, New Delhi. Haba kren ha kane ka jingïalang, na ka liang U Myntri Rangbahduh u la ong ba u la ap khmihlynti shisha ban ïakynduh ïa ki nongïalehkai Para-Asian Games, hadien ba u la ïakren bad ka kynhun jong ki nongïalehkai Asian Games ha ki katto katne taïew mynshwa. U la kdew ba ka jinglah jong ki ban lehkai bha ka pyni ïa ka jingkiew sted jongka India kum kawei na ki Ri kiba khlaiñ ha ka jingïalehkai ha ka pyrthei. U la ai jingïaroh ruh ïa ki nongïalehkai ha ka kyrtengjong ki 140 klur ngut ki nongshong shnong jong ka Ri, bad aiburom ruh ïa ki longïing longsem jong ki, nangta ki nonghikaine ki coach kiba la noh synñiang shibun eh na ka bynta ban aijinghikai. U Modi u la ong ruh ba kine ki nongïalehkai ki la jopym tang ïa ki takma bapher bapher ha ka rynsan ïakop kaba heh, hynrei ki la jop ruh ïa ki dohnud jong ki klur ngut ki briew ha kylleng ka Ri.
Haba ïanujor bad ki por ba mynshwa, ha kaba ka jingïashimbynta jong ka India ha ki jingïalehkai ka long tang kum ka byntakaba hap ban leh ne pyndep, bad ka Ri ka la sahdien ha ki jaitjingïalehkai Para-Sports da kaba jop tang kawei ka takma ksiarbad 14 tylli ki takma baroh ha ka Para Asian Games 2010, hynrei, ha kaba ïadei bad kane pat na ka liang U MyntriRangbahduh u la pynpaw ïa ka jingsngew sarong kaba khraw ïaka kynhun jong ka Ri kaba la ïoh ban khur haduh 114 tylli kitakma, kiba kynthup ïa 30 tylli ki takma ksiar, 35 tylli ki takmarupa bad 49 tylli ki takma rnong ryngkat bad ka kynhun kaba la buh ruh san tylli ki rekod ha ka pyrthei bad khyndai tylli kirekod hapoh ka Asia. U la ban jur ruh da kaba ong ba 34 ngut naki 56 ngut ki nongïalehkai kynthei ki la jop ïa ki takma bapherbapher; ha kaba ki nongïalehkai jong ka India ki la jop ïa barohlai tylli ki kyrdan ba nyngkong; bad ha ka sngi kaba khatduhjong ka jingïakop, ka kynhun ka la jop haduh khyndai tylli kitakma ksiar marwei. Kum shi bynta jong kane ka jingjop na ka liang U Myntri Rangbahduh u la ai jingïaroh ïa ka jingminotjingtrei shitom bad ka jingaiti lut jong ki nongïalehkai ban btengban ïoh ïa ka jingjop haduh kaba kut jong ka jingïakop. “Kane ka jingïaid lynti kaba na ka 14 tylli sha ka 114 tylli ki takma ka long shisha u soh jong ka jingtrei shitom kaba long ka kyrdankaba hakhlieh tam jong phi,” la bynrap U Myntri RangbahduhModi.
Haba kdew bad peit ïa ki takma ksiar kiba nyngkong eh ba la jopda ki nongïalehkai ka India ha kiba bun ki jait jingïalehkai la sakhi ba ka ri kam shym la lah ban jop bha ha ki por mynshwa, U Myntri Rangbahduh u la ong ba ka Mona Agarwal ka la thaw ruh ïa ka rekod ha ka pyrthei ha ka jingïalehkai kaba la tip kum ka Para Shooting, katba u Haney pat u la pynkheiñ pat ïa la kajong ka rekod ha ka pyrthei kaba u buh mynshwa da kaba buhpat ïa ka rekod kaba thymmai mynta. “Lyngba ka jinglah jong kiban lehkai bha, u Himanshu, u Ravi bad u Jehan ki la pyni shaka pyrthei kumno ban jop ïa ki jingeh kiba mih na ki jingduna ha ka met,” la ong u Modi.
Haba pynpaw da kaba ong ba ka pyrthei ka sakhi ïa ka jingjopkaba phylla jong ki nongïalehkai shimet ne jong ki kynhun, hynrei shadien jong ka jingjop kaba khraw pat ka don ka jingtreishitom kaba ki nongïalehkai ki la pynlut da ki snem ki snem, kaba kynthup naduh ka jingtrei shitom bad jingminot kabakhlem sangeh, U Myntri Rangbahduh u la pynkynmaw bianghalor ka jingïaineh jong u nongïalehkai Rinku uba la bteng ban pyni ïa ka jingshlur jong u wat hadien ba u la duh noh ïa la ka kmie tang ar bnai shwa ka lympung ïakop jong ka Asian Para Games, bad hadien ba u la ïoh khur ïa ka takma ksiar, u la rah ïaka dur jong ka kmie jong u ban ai burom ïa ka kum ka dakjingkynmaw ieit ïa ka. “Kum kata ka khyllipmat ka dapynmyllung bad pynum mynsiem shisha ïangi baroh,” la ong u Modi.
Haba batai ia ki jingeh bad ki jingjop jong ki nongialehkai kumka jingai mynsiem, u myntri rangbahduh ka ri ula kdew ia ka jingiadei kaba jan bha hapdeng ka jingiaid lynti jong ki shimetbad ka jingiaid lynti jong ka ri ha ka roi ka par. “ Mynta ka sngika jingtreishitom jong phi bad ka jingtrei shitom jong ka ri kilaiawan lang hajuhban kylla long ka bor ka bym lah ban pynsangeh,” pynthikna u Myntri rangbahduh ka ri, u Modi.
U myntri rangbahduh ka ri ula ong ba kumba ki nongialehkai ki kyntait ban pyndem hakhmat jong ki jingeh, ka ri kala rai banpynkylla ia ka rukom treikam khnang ba ka sap ka phong jong ki khun samla kan nym shu long lehnohei, da kaba wanrah ia ka jingshaniah hapdeng ki samla ialehkai ba ka ri ka ieng skhemban aijingkyrshan ia ki. Haba kdew ia ka jingkiew jong ka India ha ka jingialehkai ia siat khnam, ki jingiamareh thong, ka jingialehkai siat suloi, ka jngi um, ka table tennis, ka badminton, ka judo, bad ka jingialehkai ia kynjut jingkhia, u la ong ba 36 ngut na ki 61 ngut ki nongiashim bynta ha ka Asian Para Games ki la ioh khur takma bad u Sandeep ula ioh ia ka world record ha ka jingialehkai jong u. “ Kane ka jingiashim bynta jong ki samlaka dei ka dur jong ka India ba mynta bad kadei ruh ka jingpynbna ia ka lawei jong ka India,” ong u Myntri rangbahduhka ri, u Narendra Modi.
Haba banjur ba ka sorkar ka shim ia ka sport ym tang kum ki jingialehkai tournament hapoh ka ri bad Shabar ri ruh kumjuhhynrei ka shim ruh ia ka kum ka lad ba kongsan na ka bynta ban kyntiew ia ka jinglong shimet bad ia ka ri hi baroh kawei, u myntri rangbahduh ka ri ula ong ba ka jingialehkai sport ka ai iaki jinghikai ba kongsan jong ka jingim na ka bynta ki samlanongshong shnong . “ Kadei tang ka sport marwei kaba hikai iaki samla kumno ban jop hadien ka jingshahrem bad ka batai ruhia ka jingmut jong ka jinglong ryntih bad ka mynsiem iatreilangkumka kynhun,” pynpaw u Myntri rangbahduh ka ri, u Narendra Modi.
Haba batai bniah ia ki jingpyrshang ban tei ia ka rukom ialehkaisport katkum ka juk ba mynta lyngba ki skul bad ki jingialapnaduh na tynrai, lyngba kiba bun tylli ki shlem jong ka KheloIndia, bad ki jingai jinghikai ba iadei bad ka jingialehkaiOlympic hapoh jong ka skhim TOPS, u Myntri rangbahduh ka riula pynkynmaw ia ka jingkhot jong u napoh Red Fort da kabakhot bad wer ia ki samla ba kin iashim bynta ha ka jingialap ha baroh kawei ka ri ban wad ia sap ka phong jong ki samla da kaba phai khmat ruh sha ka Olympics. “Da kane ka jingthmu, ngi la tei ia ka rukom ialehkai sport kaba long katkum ka juk bamynta na ka bynta ka ri,” ong u myntri rangbahduh ka ri, u Narendra Modi.
Haba pynpaw ba ka jingialehki sport jong ki briew kiba don jingduna ha ki dkhot met kala iohpdiang ia kajuh ka jingkongsanhapoh jong kine ki sienjam jong ka ri ban iarap ia ki nongialehkai ba kin paw ha ki rynsan ialehkai jong ka pyrthei, u myntri rangbahduh ka ri ula kdew halor ki jingjop kiba ngi lahban iohi ha ki jingialehkai kiba dang shu dep shen. “ Ha kane ka jingiakhun, ki nongialehkai kila iohpdiang ia ka jingiarap na ka TOPS kila ioh khur 41 tylli ki takma, bad ki nongialehkai jongka Khelo India ki la ioh khur 19 tylli ki takma, kaba pyni ba ki jingtrei shitom jong ngi kila iaid shakhmat ha ka lynti kaba dei,” ong u myntri rangbahduh ka ri, u Narendra Modi.
Haba khmih ba ki mat treikam ba thymmai jong ka tnat sport jong ka India kila plie ia ka lad ka lynti babun na ka bynta ki samla palat na ka madan ialehkai, u myntri rangbahduh ka ri ula kdew ia ka jingkiewstet ha ka jingpyniar ia ki jingtei jong ka sport, ka jingshna ia ki tiar ialehkai sport, bad ka ioh ka kot naka jingpyniaid iew ia ka sport. “ Mynta ki mat treikam bathymmai jong ka sport ha India ki wanrah ia ki lad ki lyntibabun na ka bynta ki samla ha ka jingialehkai sport wat shabarjong ka sport,” ong u myntri rangbahduh ka ri, u Narendra Modi.
Da kaba kdew ïa ka jingmynjur ba dang shen jong ka Khelo India Sports Goods Manufacturing Scheme kaba shongdor haduh kumba 1,800 klur tyngka, u Myntri Rangbah Duh ka Ri, u la khot ïa ki karkhana ba pynmih ïa ki tiar ïalehkai jong ka Ri, ba kin pynthikna ba ki nongïalehkai ha kylleng ka pyrthei kin mih madan da kaba phong ïa ki tiar ïalehkai ba don ïa ka shap Made-in-India, ki jaiñkup bad ki juti bad da kaba leh kumta ka pynkhlaiñ ïa kine ki karkhana rit bad ka pynmih kam pynmih kam ha ki jaka sor ba kham rit bad ki shnong ki thaw. “Ngi kwah ba ka India kan pynmih ïa ki nongïalehkai kiba tbit ha ka pyrthei bad kumjuh ruh ban pynmih ïa ki tiar ïalehkai kiba bha bad kiba biang tam ha ka pyrthei,” la bynrap u Modi.
Da kaba kyntu ïa ki nongïalehkai ba ha ka jingleit kynduh jong ki sha ki skul, ki kolej bad ki shlem bapher bapher ban ai jingmut ïa ki samla halor ka jingjop jong ki ha madan ïalehkai bad kumjuh ha ka jingjied ïa ka rynsan ïalehkai kum ka lawei jong ki ha ka jingim da kaba kdew artad ïa ki sienjam na ka bynta ki Divyangjan (ki briew kiba don jingduna ha ki dkhot met), u Myntri Rangbah Duh ka Ri u la pynkynmaw ïa ka rai ba dang shen jong ka Kynhun Myntri ban pynkiew ïa ka bai bam pension jong ki, ban pynduna ïa u pud ba la buh na ka bynta jong ki na ka 80 percent sha ka 40 percent bad ban pynïar ïa ka jingïoh pension naduh ka por ba la kha ïa ki bad ym da ki lah dap 18 snem ka rta ha kajuh ka por da kaba pynmih ïa ka Kot Dictionary ba 10,000 kyntien na ka bynta ki dak sign language, ban pynbiang ïa ki kot pule na ka bynta jong ki, bad ban pynlong ïa ki jaka paidbah kiba ïohbynta lang ïa ki hapoh jong ka Sugamya Bharat Abhiyan. “Ka jingpyrshang ka long ba man iwei pa iwei i briew ha ka Ri iba don jingduna ha ki dkhot met ki ïoh ïa ka burom, ki ïoh ki kabu kiba mar katjuh, bad ki lah ban jam shakhmat ha ka jingim ha ka jinglah bor jong ki” pynskhem u Rangbah Duh ka Ri u Narendra Modi.
Da kaba pynkynmaw ïa ka kynhun ba leit mihkhmat ïa ka Ri ba ka rynsan Aichi-Nagoya ka dei pynban ka rynsan banyngkong duh bad ym kaba khatduh katba ka India ka phai la ki khmat sha ka Los Angeles 2028 Games, ha kaba ka Avani bad u Manish ki la dep ban ïoh jaka lypa, u Myntri Rangbah Duh u la kyntu ïa ki nongïalehkai ba kin lehkmen ïa ka jingjop jong ki bad ba kin sdang pynkhreh noh hi ban pynthikna ïa ka rekod jingïashimbynta bad ka jinglum takma ha u 2028 ha shuwa ban pynkut ïa ki kyntien khatduh jong u. “Ka Ri ka don bad phi, bad ka Ri baroh kawei ka ap ïa ka jingjop babud jong phi,” pynskhem biang u Myntri Rangbah Duh u Narendra Modi.
What a performance by our Asian Para Games athletes! They have shown what aiming high really looks like. https://t.co/5t3aCa71rT
— Narendra Modi (@narendramodi) November 5, 2026
*****