BRE સમિટ અને એક્સ્પો 2026એ પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જામાં વૈશ્વિક સ્તરે મુખ્ય શક્તિ તરીકેના ભારતના સ્થાનને વધુ મજબૂત કર્યું: કેન્દ્રીય નવી અને પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા મંત્રી શ્રી પ્રહ્લાદ જોશી

ભારત પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં એક મુખ્ય વૈશ્વિક શક્તિ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જેમાં સમગ્ર વિશ્વ તેની પ્રગતિ અને વધતી જતી આકાંક્ષાઓની નોંધ લઈ રહ્યું છે, તેમ કેન્દ્રીય નવી અને પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા, શિક્ષણ અને ઉપભોક્તા બાબતો, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ મંત્રી શ્રી પ્રહ્લાદ જોશીએ આજે અહીં 'ભારત રિન્યુએબલ એનર્જી (BRE) સમિટ 2026' ના સમાપન સમયે મીડિયાને સંબોધતી વખતે જણાવ્યું હતું.

તેમણે કહ્યું કે ભારત મંડપમ ખાતે વિશ્વભરના વૈશ્વિક નીતિ નિર્માતાઓ, રોકાણકારો, ઉદ્યોગ સાહસિકો અને નવતર સંશોધકો એકસાથે આવ્યા હતા. 135 થી વધુ દેશોની ભાગીદારી સાથે, આ સમિટ પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા માટે ભારતના સૌથી મોટા વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ્સમાંથી એક તરીકે ઉભરી આવી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ પ્રથમ વખત હતું જ્યારે પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષેત્રના ત્રણ મહત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમો એકસાથે આયોજિત કરવામાં આવ્યા હતા, જેમાં સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય હિતધારકોની જંગી ભાગીદારીએ ભારતના પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાના વિકાસની વાર્તામાં વૈશ્વિક વિશ્વાસ દર્શાવ્યો છે.

આ સમિટનું ઉદ્ઘાટન માનનીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા 2જી નવેમ્બર 2026 ના રોજ કરવામાં આવ્યું હતું. પોતાના સંબોધનમાં પ્રધાનમંત્રીએ કોવિડ-19 મહામારી અને પશ્ચિમ એશિયાના સંકટમાંથી ઉદ્ભવતા વૈશ્વિક વિક્ષેપો સામે દેશની સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવામાં પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જામાં ભારતના સતત રોકાણના વ્યૂહાત્મક મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે અવલોકન કર્યું કે પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષેત્રમાં ભારતના રોકાણે દેશને આ વિક્ષેપોથી મોટે ભાગે સુરક્ષિત રાખ્યો છે.

પ્રધાનમંત્રીએ રેખાંકિત કર્યું કે ભારતની પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાની યાત્રા માત્ર તેના સ્થાનિક ઊર્જા દ્રશ્યને જ બદલી રહી નથી પરંતુ એવા ઉકેલો અને અનુભવો પણ જનરેટ કરી રહી છે જે વિશ્વને લાભ પહોંચાડી શકે છે. માનવતા સાથે પોતાની નવીનતાઓ અને સિદ્ધિઓ શેર કરવાની ભારતની પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂકતા, તેમણે વિશ્વભરના દેશોમાં ઊર્જા સંક્રમણને સમર્થન આપવા માટે ભારતની સ્વચ્છ ઊર્જા સફળતાની ક્ષમતા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. સ્વચ્છ ઊર્જા નવીનતા ઈકોસિસ્ટમમાં વધુ ભાગીદારી માટે આહ્વાન કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ સ્ટાર્ટઅપ્સ, IITs, સંશોધકો અને સાહસિકોને એવા ઉકેલો અને વ્યવસાય મોડલ વિકસાવવા માટે આમંત્રિત કર્યા જેના દ્વારા સ્વચ્છ ઊર્જાનો ઉપયોગ કરીને વધુને વધુ ઘરોની ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરી શકાય.

2 થી 5 નવેમ્બર દરમિયાન આયોજિત, આ ચાર દિવસીય સમિટમાં સ્વચ્છ ઊર્જા સંક્રમણને આગળ ધપાવવા માટે વૈશ્વિક નીતિ નિર્માતાઓ, ઉદ્યોગ અગ્રણીઓ, રોકાણકારો, ટેકનોલોજી પ્રદાતાઓ, સંશોધકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓને એક સામાન્ય પ્લેટફોર્મ પર લાવવામાં આવ્યા હતા. આ સમિટમાં 75,000 થી વધુ મુલાકાતીઓ, 400 થી વધુ પ્રદર્શનકારીઓ અને 113 સત્રોમાં 627 થી વધુ વક્તાઓની મજબૂત ભાગીદારી જોવા મળી હતી, જેમાં ભાગીદાર દેશો, ISA સભ્યો, આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ અને ભારતમાં સ્થિત રાજદ્વારી મિશનો સહિત 135 દેશોના લગભગ 800 પ્રતિનિધિઓનું પ્રતિનિધિત્વ હતું. ઉચ્ચ સ્તરીય મંત્રી સ્તરની ભાગીદારીમાં 32 આંતરરાષ્ટ્રીય મંત્રીઓ, 6 મુખ્યમંત્રીઓ અને 10 રાજ્યના ઊર્જા મંત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે, જે રાષ્ટ્રીય અને ઉપ-રાષ્ટ્રીય હિતધારકો બંને તરફથી મજબૂત જોડાણ દર્શાવે છે.

નીતિ નિર્માતાઓ, રોકાણકારો, ઉદ્યોગો, સંશોધન સંસ્થાઓ, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસ ભાગીદારોને એકસાથે લાવીને, આ સમિટે ભારતના સ્વચ્છ ઊર્જા બજારમાં વિશ્વાસ મજબૂત કર્યો છે અને રાષ્ટ્રીય તથા વૈશ્વિક આકાંક્ષાઓને અમલીકરણ માટે ભવિષ્યલક્ષી એજન્ડામાં રૂપાંતરિત કરવામાં મદદ કરી છે.

સમિટે પ્રકાશ પાડ્યો હતો કે ભારતની સ્વચ્છ ઊર્જા નીતિઓ અને ઊર્જા સંક્રમણનું લોકશાહીકરણ, આર્થિક વિકાસને અશ્મિભૂત બળતણ ઉત્સર્જનથી અલગ કરે છે. ભારતે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં તેના ઊર્જા સંક્રમણને ઝડપી બનાવ્યું છે, જેમાં છેલ્લા નાણાકીય વર્ષમાં ભારતનો વાર્ષિક વીજ વપરાશના ચોથા ભાગથી વધુ હિસ્સો પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા સ્ત્રોતોમાંથી આવ્યો છે. ભારતના અનુભવે સાબિત કર્યું છે કે સક્ષમ અને સ્થિર નીતિ શાસન, સંસ્થાકીય સુધારાઓ અને ટેકનોલોજી નવીનતાઓ દ્વારા સમર્થિત પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જામાં સતત રોકાણ આર્થિક વિકાસને ટેકો આપવાની સાથે ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવી શકે છે.

સમિટનું એક મુખ્ય પરિણામ એ હતું કે સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય રોકાણકારો દ્વારા ભારતના સ્વચ્છ ઊર્જા રોકાણની તકોમાં વ્યક્ત કરાયેલો મજબૂત વિશ્વાસ. 500 GW બિન-અશ્મિભૂત બળતણ ક્ષમતાના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યને હાંસલ કરવા માટે, ભારતને આશરે USD 220 બિલિયનના રોકાણની જરૂર છે. સમિટ દરમિયાન થયેલી ચર્ચાઓ દર્શાવે છે કે મૂડીની ઉપલબ્ધતા કોઈ અવરોધ નથી, રોકાણકારોએ તત્કાલ 2030 ની જરૂરિયાતો કરતાં પણ આગળ વધીને ભારતના લાંબા ગાળાના સ્વચ્છ ઊર્જા વિકાસની સંભાવનાઓમાં સકારાત્મક રસ દર્શાવ્યો છે.

મહત્વપૂર્ણ રીતે, રોકાણકારોની ભાગીદારી પરંપરાગત વ્યુહાત્મક રોકાણકારોથી આગળ વધીને પેન્શન ફંડ્સ, સંસ્થાકીય રોકાણકારો અને લાંબા ગાળાની પેશન્ટ કેપિટલના પ્રદાતાઓને શામેલ કરવા સુધી વિસ્તરી છે, જે ભારતના સ્વચ્છ ઊર્જા ધિરાણ ઈકોસિસ્ટમની વધતી જતી ગહનતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ચર્ચાઓમાં બેંકેબલ પાવર પર્ચેસ એગ્રીમેન્ટ્સ, આગાહી કરી શકાય તેવી ઓફટેક ગોઠવણો, સ્પષ્ટ જોખમ ફાળવણી અને ગાઢ બોન્ડ માર્કેટ્સના મહત્વ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. સ્કેલ પર મૂડી એકત્રિત કરવામાં ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રસ્ટ્સ (InvITs) અને બ્લેન્ડેડ ફાઇનાન્સ જેવા નવા સાધનોની ભૂમિકા પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

કેન્દ્રીય નવી અને પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા મંત્રીએ સમિટ દરમિયાન કેટલીક ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકો યોજી હતી, જેમાં CEO સ્તરના ક્લીન એનર્જી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રાઉન્ડટેબલનો સમાવેશ થાય છે જેમાં મુખ્યમંત્રીઓ, રાજ્યના ઊર્જા મંત્રીઓ, સરકારી વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને ઉદ્યોગ અગ્રણીઓએ ભાગ લીધો હતો. રાઉન્ડ ટેબલે પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા આકાંક્ષાને પરિણામોમાં ફેરવવા માટેની પ્રાથમિકતાઓની ઓળખ કરી હતી. આમાં ઉત્પાદન, ટ્રાન્સમિશન, સ્ટોરેજ અને માંગ કેન્દ્રોનું સમકાલીન આયોજન, અને જમીન, મંજૂરીઓ અને અમલીકરણમાં વધુ નિશ્ચિતતા શામેલ છે. આ ઉપરાંત, તેમણે ફ્રાન્સના પરિસ્થિતિકીય સંક્રમણના મંત્રી ડેલીગેટ અને ડેનમાર્કના વ્યાપાર અને સ્પર્ધાત્મકતા મંત્રી સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકો યોજી હતી. નેતાઓએ સામાન્ય હિતના મુદ્દાઓ અને વૈશ્વિક ઊર્જા દ્રશ્યો પર ચર્ચા કરી હતી. આ સમિટે 100 થી વધુ બિઝનેસ-ટુ-બિઝનેસ (B2B) બેઠકો માટે પ્લેટફોર્મ પણ પૂરું પાડ્યું હતું જે સાઇડલાઇન્સ પર યોજાઈ હતી જેણે વ્યવસાયોને ભાગીદારી અને સહયોગ માટેની તકો પૂરી પાડી હતી.

સમિટની ચર્ચાઓએ ભારતના સ્વચ્છ ઊર્જા એજન્ડાનો વિકાસ દર્શાવ્યો જે સ્થાપિત પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષમતાના વિસ્તારથી આગળ વધીને વિશ્વસનીય, લવચીક અને સંકલિત પાવર સિસ્ટમ બનાવવા તરફ નિર્દેશ કરે છે. ઉદ્યોગો, કૂલિંગ, ઇલેક્ટ્રિક ગતિશીલતા અને ડેટા સેન્ટરો તરફથી વીજળીની વધતી માંગ સાથે, સંક્રમણના આગામી તબક્કામાં ઊર્જા સંગ્રહ (storage), ટ્રાન્સમિશન માળખું, ગ્રીડ સુગમતા, ગૌણ સેવાઓ, આગાહી, માંગ પ્રતિભાવ અને ગ્રીન ઓપન એક્સેસ પર વધુ ભાર મૂકવાની જરૂર પડશે.

એનર્જી સ્ટોરેજ સૌથી મહત્વપૂર્ણ નજીકના ભવિષ્યની પ્રાથમિકતાઓમાંની એક તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. ચર્ચાઓમાં પવન અને સૌર ઉત્પાદનની આગાહી કરવા માટે સંસ્થાઓ, ગ્રીડ વ્યવસ્થાપન અને આધુનિક AI-આધારિત સિસ્ટમોને મજબૂત બનાવતી વખતે, પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા પ્રાપ્તિ અને ઉભરતા માંગ કેન્દ્રો સાથે સ્ટોરેજ અને ટ્રાન્સમિશન આયોજનને સંરેખિત કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. રાઉન્ડ-ધ-ક્લોક રિન્યુએબલ એનર્જી અને ફર્મ એન્ડ ડિસ્પેચેબલ રિન્યુએબલ એનર્જી (FDRE) જેવી નવી કરારો અને ટેકનિકલ ડિઝાઇન્સ, જેમાં તાજેતરના SECI ટેન્ડરમાં શોધાયેલ રૂ. 5.25/ યુનિટનો વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મક દર શામેલ છે, તેના પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. તેણે વિદેશી પ્રતિનિધિઓ અને નીતિ નિર્માતાઓ તરફથી બહોળો રસ આકર્ષ્યો હતો.

આ સમિટે ઔદ્યોગિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા, નિકાસને ટેકો આપવા અને ઔદ્યોગિક ડીકાર્બોનાઇઝેશનને ઝડપી બનાવવા માટે ગ્રીન પ્રોક્યોરમેન્ટના વધતા મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેણે અશ્મિભૂત બળતણ પર નિર્ભર પેટ્રો-ઇકોનોમીથી સ્વતંત્ર ઇલેક્ટ્રિકલ પાવર સિસ્ટમ્સ પર આધારિત ઇલેક્ટ્રો-ઇકોનોમીમાં સંક્રમણમાં વધતા જતા રસને પણ રેખાંકિત કરી હતી.

ભારતના સ્થાનિક સ્વચ્છ ઊર્જા ઉત્પાદન ઈકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવું એ BRE સમિટ અને એક્સ્પો 2026 નો બીજો મુખ્ય ફોકસ હતો. ચર્ચાઓમાં સંયુક્ત પ્રયોગશાળાઓ, પાયલોટ મેન્યુફેક્ચરિંગ લાઇન, પ્રદર્શન સુવિધાઓ અને પરીક્ષણ તથા પ્રમાણપત્ર માળખા દ્વારા સમર્થિત સામગ્રી, ઘટકો, સાધનો અને અદ્યતન ટેકનોલોજીના સ્થાનિક ઉત્પાદન તરફ એસેમ્બલીથી આગળ વધવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

આ સમિટમાં નેક્સ્ટ જનરેશન સોલર ટેકનોલોજી, પેરોવસ્કાઇટ સેલ્સ, રિસાયકલેબલ વિન્ડ ટર્બાઇન મટિરિયલ્સ, લોંગ-ડ્યુરેશન એનર્જી સ્ટોરેજ, ઇલેક્ટ્રોલાઇઝર્સ, ફ્યુઅલ સેલ્સ, પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જામાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ યુઝ કેસ અને ફ્લોટિંગ સોલર પર કામ કરતા હિતધારકો એકસાથે આવ્યા હતા.

સમિટે કમર્શિયલ ડિપ્લોયમેન્ટ સાથે સંશોધન અને નવીનતાને જોડવા પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. સાર્વજનિક પ્રોક્યોરમેન્ટ, ક્ષેત્ર પ્રદર્શનો, પરીક્ષણ અને પ્રમાણપત્ર માળખું અને ઉદ્યોગ તથા સંશોધન સંસ્થાઓ વચ્ચેનો સહયોગ એ ભારતીય ટેકનોલોજીના વ્યાપારીકરણને ઝડપી બનાવવા માટેના મહત્વપૂર્ણ સાધનો તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા હતા.

યુવા ભાગીદારી અને સાહસિકતા નવીનતા એજન્ડા માટે અભિન્ન હતા. સમિટમાં RE હેકાથોનમાં ગ્રોથ અને અર્લી સ્ટેજના 300 થી વધુ સ્ટાર્ટઅપ્સની મજબૂત ભાગીદારી જોવા મળી હતી. RE GEN ચેલેન્જમાં IIT/યુનિવર્સિટીઓ/કોલેજો/શાળાઓના યુવાનોમાં પણ મજબૂત ભાગીદારી જોવા મળી હતી. એક્સ્પોમાં ઇનોવેશન ઇકોસિસ્ટમમાં 70 સ્ટાર્ટઅપ પોડ્સ, 40 એકેડેમિક પોસ્ટર્સ અને 10 રિસર્ચ પેપર્સ હતા, જે યુવા પ્રતિભા, સંશોધકો અને સાહસિકોને ભારતના ઉભરતા સ્વચ્છ ઊર્જા ટેકનોલોજી ઈકોસિસ્ટમમાં યોગદાન આપવા માટે એકસાથે લાવ્યા હતા.

ગ્રીન હાઇડ્રોજન પરની ચોથી આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદે ભારતની ગ્રીન હાઇડ્રોજન આકાંક્ષાઓને આગળ વધારવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડ્યું હતું, જેમાં ચર્ચાઓ ભરોસાપાત્ર સ્થાનિક માંગના વિકાસ, લાંબા ગાળાના ઓફટેક ગોઠવણો, નિકાસની તકો, ધોરણો અને પ્રમાણપત્ર, પરીક્ષણ અને સુરક્ષા માળખા પર કેન્દ્રિત હતી.

એક મહત્વપૂર્ણ વ્યવસાયિક વિકાસ એ ભારતમાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ગ્રીન અણુઓના સપ્લાય અને ઓફટેકને આગળ વધારવા માટે સોલર એનર્જી કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (SECI) અને રોટરડેમની Power2X વચ્ચે સમજૂતી કરાર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવાનો હતો. પ્રથમ તબક્કામાં પ્રતિ વર્ષ 3 લાખ ટન ગ્રીન મેથેનોલના સંભવિત જથ્થાનો સંકેત આપવામાં આવ્યો હતો, જે ઉભરતા વૈશ્વિક ગ્રીન મોલેક્યુલ બજારોમાં ભારત માટે વધતી તકોને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ISA એસેમ્બલીના નવમા સત્રએ આંતરરાષ્ટ્રીય સૌર સહયોગમાં એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન અંકિત કર્યો હતો. એસેમ્બલીએ 2026 માટે ડિરેક્ટર જનરલના અહેવાલ, 2027 માટે વર્કપ્લાન અને બજેટ, 2025 માટેના ઓડિટ થયેલા હિસાબો અને આફ્રિકન યુનિયન, COMESA, SELCO, SNV અને ઓલ ઇન્ડિયા ડિસ્કોમ્સ એસોસિએશન માટે પાર્ટનર ઓર્ગેનાઇઝેશન સ્ટેટસ સંબંધિત પ્રસ્તાવ વિચારણા હેઠળ લીધા હતા.

એક મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય જાહેરાત ISA હેઠળ પ્રસ્તાવિત USD 200 મિલિયનના આફ્રિકા સોલર ફેસિલીટીની હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય નાણાકીય પહોંચને સુગમ બનાવવાનો અને આફ્રિકન દેશોમાં સૌર ઊર્જાના પ્રસારને ઝડપી બનાવવાનો છે. ચર્ચાઓમાં પ્રોજેક્ટ એગ્રીગેશન, બ્લેન્ડેડ ફાઇનાન્સ, પેશન્ટ કેપિટલ, લોકલ-કરન્સી ફાઇનાન્સિંગ અને પેમેન્ટ-રિસ્ક મિટીગેશનને રોકાણ એકત્રિત કરવા માટેના મહત્વપૂર્ણ સાધનો તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા હતા. Africa50 ડિસ્ટ્રિબ્યુટેડ રિન્યુએબલ એનર્જી ફંડ અને નાઇજીરિયા DRE ફંડને નાણાકીય મોડેલો તરીકે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા હતા. Africa50 DRE ફંડ પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક નાણાકીય માળખાના સંયોજન દ્વારા પ્રોજેક્ટ-સ્તર અને ચુકવણીના જોખમો સહિત નાના DRE પ્રોજેક્ટ્સ સાથે સંકળાયેલા રોકાણ અવરોધોને દૂર કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. ફ્રેન્કોફોન અને સાહેલ એનર્જી રિસિલિયન્સ ઇનિશિયેટિવ પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો, જે જટિલ વીજ જરૂરિયાતો માટે સોલર-પ્લસ-સ્ટોરેજ સોલ્યુશન્સ, જાહેર સુવિધાઓ માટે રૂફટોપ સોલર અને કૃષિ તથા આજીવિકા માટે ઉત્પાદક-ઉપયોગ સોલર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

કૃષિ પંપના સોલરાઇઝેશનમાં ભારતના અનુભવમાંથી પ્રેરણા લઈને, ISA એ પણ વૈશ્વિક સ્તરે દસ લાખ સોલર પંપ સ્થાપિત કરવાની તેની આકાંક્ષાને આગળ ધપાવી છે. ISA સ્મોલ આઇલેન્ડ ડેવલપિંગ સ્ટેટ્સ (SIDS) પ્લેટફોર્મનો ઉદ્દેશ્ય 2030 સુધીમાં SIDS પર 500 MW સુધીની સૌર ક્ષમતાને સુગમ બનાવવાનો છે. SUNRISE ફોટોવોલ્ટેઇક અને બેટરી સરક્યુલરિટી નેટવર્ક 35 દેશોમાં વિસ્તર્યું છે.

આ પહેલો ગ્લોબલ સાઉથની સ્વચ્છ ઊર્જા આકાંક્ષાઓને સમર્થન આપવા માટે સ્થાનિક અનુભવ, ટેકનોલોજી, ફાઇનાન્સિંગ, ક્ષમતા નિર્માણ અને અમલીકરણ ક્ષમતાઓને જોડવાના ભારતના અભિગમને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

આ સમિટમાં ISA એકેડેમી અને ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર – SHINE નું લોન્ચિંગ જોવા મળ્યું હતું, જેનો ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ લર્નિંગ, ક્ષમતા નિર્માણ અને ગ્રીડ-સંબંધિત ક્ષેત્રોમાં સહયોગ મજબૂત કરવાનો છે. સમિટ દરમિયાન ટેકનોલોજી, સંશોધન, ક્ષમતા નિર્માણ, ઉત્પાદન અને પ્રોજેક્ટ અમલીકરણમાં સહયોગનો વિસ્તાર કરતાં કુલ 10 MoUs અને ફ્રેમવર્ક કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.

ISA દ્વારા બ્રેકથ્રુ એનર્જી વેન્ચર્સ, કેલિફોર્નિયા યુનિવર્સિટી, બર્કલે ખાતેના ઇન્ડિયા એનર્જી એન્ડ ક્લાઇમેટ સેન્ટર અને સ્નાઇડર ઇલેક્ટ્રિક ફાઉન્ડેશન સાથે ફ્રેમવર્ક કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. સમિટ દરમિયાન જાહેર કરાયેલી અન્ય ભાગીદારીઓમાંથી ISA દ્વારા શક્તિ પમ્પ્સ (ઇન્ડિયા) લિમિટેડ અને રેલવે એનર્જી મેનેજમેન્ટ કંપની લિમિટેડ સાથે MoUs પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા.

BRE સમિટ અને એક્સ્પો 2026 એ 37 અહેવાલો, મૂલ્યાંકનો, માર્ગદર્શિકાઓ અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મના વિમોચન દ્વારા ભારતના પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ઈકોસિસ્ટમના જ્ઞાન અને પુરાવા આધારને પણ મજબૂત બનાવ્યો છે.

કાર્યક્રમમાં વિમોચિત કરાયેલા પ્રકાશનો નીતિ, ઉત્પાદન, ડિપ્લોયમેન્ટ, કૌશલ્ય અને સુરક્ષાને આવરી લે છે, અને આ દરેક મોરચે પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ઈકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવશે. 'ઈઝ ઓફ ડૂઇંગ સોલર' અને 'રિન્યુએબલ એનર્જી સ્ટેટ એસેસમેન્ટ ફ્રેમવર્ક (RE-SAF)' નીતિ નિર્માતાઓ અને રાજ્યોને પ્રગતિની બેન્ચમાર્કિંગ કરવા અને અવરોધો ઓળખવા માટે એક સમાન આધાર આપે છે. 'નેશનલ હાઇડ્રોજન સર્વે' આમાં ગ્રીન હાઇડ્રોજન ક્ષેત્ર માટે ઉમેરો કરે છે. સૌર ઉત્પાદન, પવન સ્વદેશીકરણ અને બેટરી ઇલેક્ટ્રોલાઇટ પરના અભ્યાસો દર્શાવે છે કે ક્યાં સ્થાનિક ક્ષમતા અવરોધો રહેલા છે અને ઉદ્યોગ ક્યાં સપ્લાય ચેઇન બનાવી શકે છે. ટોચના 100 RE જિલ્લાઓ માટેની 'સ્કિલિંગ બ્લુપ્રિન્ટ' વર્કફોર્સની સજ્જતાને ડિપ્લોયમેન્ટ સાથે જોડે છે. એકસાથે લઈએ તો, આ પ્રકાશનો રોકાણકારો, ડેવલપર્સ, યુટિલિટીઝ અને રાજ્ય એજન્સીઓને યોજના બનાવવા અને નિર્ણય લેવા માટે સ્પષ્ટ પુરાવા આપશે. તેમણે સરકાર, ઉદ્યોગ અને વિકાસ ભાગીદારો વચ્ચેના સંકલનમાં પણ સુધારો કરવો જોઈએ, અને સ્થાનિક ઉત્પાદન અને ઝડપી ડિપ્લોયમેન્ટ માટેના ભારતના પ્રયાસોને સમર્થન આપવું જોઈએ.

સમિટે વૈશ્વિક ઊર્જા સુરક્ષા, સતત વિકાસ અને આબોહવા કાર્યમાં યોગદાન આપતી વખતે તેના સ્વચ્છ ઊર્જા લક્ષ્યોને પ્રાપ્ત કરવા માટે ભારતની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરી હતી. તેણે એ પણ દર્શાવ્યું હતું કે ભારતની પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાની યાત્રા વધુને વધુ માત્ર ક્ષમતા ઉમેરાના સ્કેલ દ્વારા જ નહીં, પરંતુ સંકલિત ઊર્જા પ્રણાલીઓ વિકસાવવા, લાંબા ગાળાના રોકાણને આકર્ષવા, નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા, સ્થાનિક ઉત્પાદનને મજબૂત કરવા અને વિશ્વ સાથે સફળ ઉકેલો વહેંચવાની  તેની ક્ષમતા દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે.

SM/DK/JD