પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાના ‘મન કી બાત’ કાર્યક્રમમાં ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ ક્ષેત્રની સિદ્ધિઓ પર પ્રકાશ પાડીને કારીગરોનો ઉત્સાહ વધાર્યો

ભારત સરકારના સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ મંત્રાલયના ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ આયોગ (KVIC) ના અધ્યક્ષ શ્રી મનોજ ગોયલે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમના ‘મન કી બાત’ કાર્યક્રમના 139મા એપિસોડમાં, પ્રધાનમંત્રીએ ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગના ઉત્પાદનોના વધતા વેચાણ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને આસન્ન તહેવારોની મોસમ દરમિયાન સ્થાનિક કારીગરો દ્વારા બનાવાયેલા ઉત્પાદનોને પ્રાથમિકતા આપવા નાગરિકોને આગ્રહ કર્યો હતો. શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રીશ્રીનું આ આશ્વાસન ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા દેશભરના લાખો કારીગરો, વણકરો, શિલ્પકારો અને ગ્રામીણ સાહસિકો માટે સન્માન, પ્રેરણા અને નવી ઊર્જાના સ્ત્રોત તરીકે કાર્ય કરે છે.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી દ્વારા ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગોની સતત પ્રેરણાને કારણે, આ ક્ષેત્ર તેની પરંપરાગત ઓળખથી આગળ વધીને રોજગારી સર્જન, મહિલા સશક્તિકરણ, ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા અને આત્મનિર્ભર ભારત નિર્માણનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત બન્યું છે. પ્રધાનમંત્રીની પ્રેરણાથી, ખાદી આજે દેશનો સાંસ્કૃતિક વારસો હોવાની સાથે આધુનિક ભારતનો આત્મવિશ્વાસ પણ બની છે. તે સ્વદેશી ભાવના અને આર્થિક સશક્તિકરણના પ્રતીક તરીકે ઉભરી આવી છે.

પ્રધાનમંત્રી પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરતા, KVIC ના અધ્યક્ષ શ્રી મનોજ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે, "'મન કી બાત' ના 12 વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસર સાથે મેળ ખાતા આજના એપિસોડમાં ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગનો ઉલ્લેખ આપણા માટે અત્યંત ગૌરવની ક્ષણ છે. આ જ મંચ પરથી 3 ઓક્ટોબર 2014 ના રોજ પ્રધાનમંત્રીએ ખાદી ખરીદવા માટે આહ્વાન કર્યું હતું, જેના દ્વારા તેને એક નવી ઓળખ મળી હતી. ત્યારથી, તેમણે સતત ખાદી અને સ્વદેશી ઉત્પાદનોની ખરીદીને પ્રોત્સાહિત કરી છે. ગાંધી જયંતી પર એક જ દિવસમાં વેચાણ રૂ. 28 કરોડને વટાવી ગયું હોવા પર પર પ્રકાશ પાડીને, તેમણે લાખો ખાદી કારીગરો, ખાસ કરીને મહિલાઓનો ઉત્સાહ નોંધપાત્ર રીતે વધાર્યો છે. KVIC અને દેશભરના તમામ ખાદી કારીગરો માનનીય પ્રધાનમંત્રીના અત્યંત આભારી છે. અમે ગુણવત્તા, નવીનતા અને નવી પેઢીને જોડીને તેમના 'વોકલ ફોર લોકલ' અને 'આત્મનિર્ભર ભારત' ના દ્રષ્ટિકોણને વધુ મજબૂત કરવાનો સંકલ્પ કરીએ છીએ." આ એપિસોડ વિશેષરૂપે મહત્વપૂર્ણ હતો કારણ કે તે 'મન કી બાત' કાર્યક્રમના 12 વર્ષ પૂર્ણ થવાનું ચિહ્નિત કરતો હતો, જે 3 ઓક્ટોબર 2014 ના રોજ વિજયાદશમીના અવસરે પ્રથમ વખત શરૂ થયો હતો.

શ્રી ગોયલે યાદ કર્યું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 'મન કી બાત' દ્વારા અનેક અવસરો પર ખાદીની સિદ્ધિઓ વિશે ચર્ચા કરી છે અને દેશના નાગરિકોને ખાદી ઉત્પાદનો ખરીદવા માટે અપીલ કરી છે. 3 ઓક્ટોબર 2014 ના રોજ પ્રથમ એપિસોડમાં કરવામાં આવેલી અપીલને અનુસરીને—જે ગાંધી જયંતી સાથે મેળ ખાતી હતી—ઓછામાં ઓછું એક ખાદી ઉત્પાદન ખરીદવા માટે, બીજા જ દિવસે, 4 ઓક્ટોબર 2014 ના રોજ KVIC ના મુખ્ય આઉટલેટ પર વેચાણનો રેકોર્ડ નોંધાયો હતો. ત્યારબાદ, 26 સપ્ટેમ્બર 2021 (81મા એપિસોડમાં), 25 સપ્ટેમ્બર 2022 અને 24 સપ્ટેમ્બર 2023 ના રોજ કરાયેલી સમાન અપીલોને અનુસરીને, કનોટ પ્લેસ ખાતે આવેલા ખાદી ભવને 2 ઓક્ટોબર 2022 ના રોજ રૂ. 1.34 કરોડનું નોંધપાત્ર રેકોર્ડ વેચાણ જોયું હતું, જેના પછી 2 ઓક્ટોબર 2023 ના રોજ રૂ. 1.52 કરોડથી વધુનું વેચાણ થયું હતું. 28 સપ્ટેમ્બર 2025 ના રોજ પ્રસારિત થયેલા 126મા એપિસોડમાં, પ્રધાનમંત્રીએ નાગરિકોને 2 ઓક્ટોબરે ઓછામાં ઓછું એક ખાદી ઉત્પાદન ખરીદવા અને તેના સ્વદેશી મૂળ પર ગર્વ અનુભવવા વિનંતી કરી હતી. ત્યારબાદ, 25 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ પ્રસારિત 139મા એપિસોડમાં, તેમણે પ્રકાશ પાડ્યો હતો કે ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ ઉત્પાદનોનું વેચાણ ગાંધી જયંતી પર એક જ દિવસમાં રૂ. 28 કરોડથી વધુ થઈ ગયું હતું અને તહેવારોની મોસમ દરમિયાન સ્થાનિક ઉત્પાદનો ખરીદવા માટે જનતાને અપીલ કરી હતી.

KVIC ના અધ્યક્ષ શ્રી મનોજ ગોયલે અભિપ્રાય આપ્યો હતો કે, પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની દૂરદર્શિતા અને નીતિઓના પરિણામે, ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ ક્ષેત્રે અભૂતપૂર્વ વૃદ્ધિ નોંધાવી છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં, આ ક્ષેત્રનું ટર્નઓવર રૂ. 1.87 લાખ કરોડને વટાવી ગયું હતું, જ્યારે 2.04 કરોડથી વધુ લોકોને રોજગારી પૂરી પાડી હતી. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે, નજીકના ભવિષ્યમાં આ ક્ષેત્ર તેના રૂ. 2.51 લાખ કરોડના ટર્નઓવર લક્ષ્યાંક સુધી પણ પહોંચશે.

SM/DK/JD