કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારામને આજે નવી દિલ્હી ખાતે ફાઇનાન્શિયલ સ્ટેબિલિટી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ કાઉન્સિલની 30મી બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી

કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારામને આજે નવી દિલ્હી ખાતે FSDC ના સભ્યો સાથે ફાઇનાન્શિયલ સ્ટેબિલિટી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ કાઉન્સિલ (FSDC) ની 30મી બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી.

FSDC એ અન્ય બાબતોની સાથે મેક્રો નાણાકીય સ્થિરતા સંબંધિત મુદ્દાઓ અને તેનો સામનો કરવા માટે ભારતની સજ્જતા પર વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો. નાણાકીય ક્ષેત્રમાં નિયામક સુધારણા (રેગ્યુલેટરી ઇમ્પ્રોવિઝેશન) અને ડિજિટલ આધુનિકીકરણના મહત્વને ધ્યાનમાં રાખીને, FSDC એ ફિનટેક (Fintech) ક્ષેત્રમાં નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને નાણાકીય સંપત્તિઓ તથા અન્ય વાસ્તવિક દુનિયાની સંપત્તિઓના ટોકનાઇઝેશનની શક્યતાઓ તપાસવાના ઉપાયો પર ચર્ચા કરી હતી.

કાઉન્સિલે ભારતીય નાણાકીય ક્ષેત્રની સાયબર સ્થિતિસ્થાપકતા (સાયબર રેઝિલિયન્સ) ની સમીક્ષા કરી હતી અને DEA, DFS અને MeitY ના સંકલનમાં નાણાકીય ક્ષેત્રના નિયામકો અને સાયબર સુરક્ષા એજન્સીઓના આંતર-મંત્રાલય જૂથ (IMG) દ્વારા તૈયાર કરાયેલી ફાઇનાન્શિયલ સેક્ટર સાયબર સિક્યોરિટી સ્ટ્રેટેજી (FSCSS) ની નોંધ લીધી હતી. FSCSS ના અમલીકરણથી ભારતીય નાણાકીય ક્ષેત્રની સર્વગ્રાહી સ્થિતિસ્થાપકતા મજબૂત થવાની અપેક્ષા છે. આ ચર્ચામાં ક્રિટિકલ ઇન્ફોર્મેશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું રક્ષણ કરવા માટે ભારતની સજ્જતા, સંરક્ષણ પ્રણાલીઓની સ્થિતિસ્થાપકતા અને પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકો (RRBs) ની સાયબર સુરક્ષા સજ્જતામાં સુધારો કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે.

FSDC એ ભૂતકાળના નિર્ણયો અને બજેટ ઘોષણાઓનો અમલ કરવા માટેની વ્યૂહરચના ઘડવા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરી હતી, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

· સ્થાનિક રોકાણ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવી અને GIFT-IFSC સહિત રોકાણ માટે સંસાધનોના પ્રવાહમાં સુધારો કરવો;

· KYC પ્રક્રિયાઓનું સરળીકરણ અને ડિજિટલાઇઝેશન તથા NRI અને FPIs માટે ડિજિટલ ઓનબોર્ડિંગ;

· MSMEs પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને એકાઉન્ટ એગ્રીગેટર અને યુનિફાઇડ લેન્ડિંગ ઇન્ટરફેસ (ULI) માળખા સહિત ભારતમાં DPIs ના વિસ્તાર માટે સુધારાઓ;

· નાણાકીય ક્ષેત્રમાં મધ્યસ્થી ખર્ચ ઘટાડવો, નિયમોની પ્રતિભાવશીલતામાં સુધારો કરવો અને ભારતમાં ક્રેડિટ ગેરંટી સ્કીમ્સનું વ્યાજબીકરણ (રેશનલાઇઝેશન).

FSDC એ સ્થાનિક અને વૈશ્વિક મેક્રો-ફાઇનાન્શિયલ પરિસ્થિતિમાંથી ઉભરતા પ્રવાહોની નોંધ લીધી હતી અને ચાલુ ભૂ-રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓ, એઆઈ (AI) બૂમ અને વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં તીવ્ર વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને ખાસ કરીને સતર્ક રહેવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. કાઉન્સિલે નાણાકીય પ્રણાલીની સ્થિતિસ્થાપકતા માટે પૂરતા રક્ષણાત્મક પગલાં અપનાવતી વખતે નાણાકીય સ્થિરતા સામેના સંભવિત જોખમોને ઘટાડવા માટે સક્રિય પ્રયાસોની જરૂરિયાતને માન્યતા આપી હતી. સભ્યોએ નાણાકીય ક્ષેત્રના વ્યાપક વિકાસ માટે આંતર-નિયામક સંકલન (ઇન્ટર-રેગ્યુલેટરી કોઓર્ડિનેશન) ને મજબૂત કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

કેન્દ્રીય નાણાં મંત્રીએ સંબંધિત નિયામકો અને સ્ટેકહોલ્ડર્સને અસહાયક/બિનદાવાવાળી સંપત્તિઓ (બેંક થાપણો, ડિવિડન્ડ, શેર, પોસ્ટ ઓફિસ ખાતા, વીમો અને પેન્શન ફંડ વગેરે) તેમના હકના માલિકોને પરત કરવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરી હતી.

FSDC એ જિલ્લા સ્તરે પ્રવર્તમાન બિનદાવાવાળી નાણાકીય સંપત્તિઓ પરત કરવા માટે "યોર મની, યોર રાઇટ" (તમારા નાણાં, તમારો હક) અભિયાન હેઠળ સ્ટેકહોલ્ડર્સ દ્વારા કરવામાં આવેલી સફળતાની નોંધ લીધી હતી અને મંત્રાલયો તથા નિયામકોને હકના માલિકોને સમયસર નાણાં પરત કરવા માટે વધારાના પ્રયાસો ચાલુ રાખવા માર્ગદર્શન આપ્યું હતું.

વધતી જતી ભૂ-રાજકીય મુશ્કેલીઓ અને વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને ધ્યાનમાં રાખીને, શ્રીમતી સીતારામને કાઉન્સિલને પૂર્વ-નિર્ધારિત સમયપત્રક સાથે વધુ વારંવાર સમયાંતરે FSDC બેઠકો યોજવા વિનંતી કરી હતી.

FSDC એ RBI ગવર્નરની અધ્યક્ષતામાં FSDC સબ-કમિટી દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી પ્રવૃત્તિઓ અને FSDC ના બાકી રહેલા ભૂતકાળના નિર્ણયો પર લેવાયેલા પગલાંની પણ નોંધ લીધી હતી.

FSDC બેઠકમાં રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના ગવર્નર શ્રી સંજય મલ્હોત્રા; નાણાં મંત્રાલયના આર્થિક બાબતોના વિભાગના સચિવ સુશ્રી અનુરાધા ઠાકુર; નાણાં મંત્રાલયના નાણાકીય સેવાઓ વિભાગના સચિવ શ્રી સંજય લોહિયા; નાણાં મંત્રાલયના મહેસૂલ વિભાગના સચિવ શ્રી અરવિંદ શ્રીવાસ્તવ; ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલયના સચિવ શ્રી એસ. ક્રિષ્નન; કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રાલયના સચિવ ડૉ. પલ્લવી જૈન ગોવિલ; નાણાં મંત્રાલયના મુખ્ય આર્થિક સલાહકાર ડૉ. વી. અનંત નાગેશ્વરન; સેબી (SEBI) ના ચેરપર્સન શ્રી તુહિન કાંત પાંડે; આઈઆરડીએઆઈ (IRDAI) ના ચેરપર્સન શ્રી અજય સેઠ; આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સેવા કેન્દ્રો પ્રાધિકરણ (IFSCA) ના ચેરપર્સન શ્રી કે. રાજારામન; પેન્શન ફંડ નિયામક અને વિકાસ પ્રાધિકરણ (PFRDA) ના ચેરપર્સન શ્રી એસ. રમણ; ઇન્સોલ્વન્સી એન્ડ બેંકરપ્સી બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (IBBI) ના કાર્યવાહક ચેરપર્સન શ્રી જયંતી પ્રસાદ; ઇન્ડિયન કોમ્પ્યુટર ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ ટીમ (CERT-In) ના ડાયરેક્ટર જનરલ ડૉ. સંજય બહલ; અને નાણાં મંત્રાલયના આર્થિક બાબતોના વિભાગના FSDC ના સચિવ સુશ્રી અપર્ણા સિંહા પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

SM/JY/JD