જળમાર્ગોના વિસ્તરણ સાથે નેવિગેશનને મજબૂત બનાવવું

ભારતની નદીઓ અને જળમાર્ગો દેશના પરિવહન નેટવર્કમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા નિભાવી રહ્યા છે. તેમને અર્થતંત્ર માટે બળ ગુણક તરીકે ઉર્જા આપવામાં આવી રહી છે, જે પરિવહન માટે ખર્ચ-કાર્યક્ષમ અને સ્વચ્છ મોડ પ્રદાન કરે છે. પાણી દ્વારા એક ટન માલસામાનનું પરિવહન રોડ પરિવહનના લગભગ ત્રીજા ભાગ અને રેલના અડધા ભાગનો ખર્ચ કરે છે. તે કાર્બન ઉત્સર્જનનો એક અંશ પણ ઉત્પન્ન કરે છે. આ હાઇવે પર દબાણ ઓછું કરે છે અને તેમને મુસાફરો અને સમય-સંવેદનશીલ માલસામાન માટે અનામત રાખે છે.

દેશમાં શિપિંગ અને નેવિગેશનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 111 રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો (NW) છે . આ જળમાર્ગોની કુલ લંબાઈ 20,187 કિમી છે, જે 23 રાજ્યો અને 4 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ફેલાયેલી છે. તેમાંથી 32 રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો હાલમાં કાર્યરત છે. જળમાર્ગોનું વધતું આર્થિક મૂલ્ય તેમની ઝડપથી વધતી માલવાહક પરિવહનમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે. આંતરિક જળમાર્ગો પર કાર્ગો પરિવહન 2014-15 માં 29 મિલિયન મેટ્રિક ટન (MMT) થી વધીને 2025-26 માં 218 MMT થઈ ગઈ. આ 20.13% ના ચક્રવૃદ્ધિ વાર્ષિક વૃદ્ધિ દર (CAGR) દર્શાવે છે . વૃદ્ધિ પહેલાંથી જ મેરીટાઇમ ઇન્ડિયા વિઝન 2030 હેઠળ નિર્ધારિત 200 MMT ના લક્ષ્યને વટાવી ગઈ છે . તેથી આંતરિક જળમાર્ગો સંભવિતથી પ્રદર્શન તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.

જળમાર્ગોના આ વિસ્તરણને કારણે સુરક્ષિત અને સ્માર્ટ નેવિગેશન સપોર્ટ અને માળખાગત સુવિધાઓ પૂરી પાડવી જરૂરી બની રહી છે જે નદીની સ્થિતિ અને માર્ગો પર નેવિગેબલિટીને સમજવામાં મદદ કરે છે. બદલાતી નદીની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને જહાજોને નેવિગેટ કરવામાં મદદ કરવા માટે હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વે અને ફેયરવે જાળવણી કરવામાં આવી રહી છે. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ ઊંડાઈ, માર્ગો, જહાજોની ગતિવિધિ અને હવામાન વિશે માહિતી પ્રદાન કરી રહ્યા છે. ભારતના પ્રથમ નદી આધારિત દીવાદાંડી સહિત નવા નેવિગેશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ચોવીસ કલાક ગતિવિધિ માટે વધુ સપોર્ટ ઉમેરી રહ્યા છે.

 

હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વેક્ષણો: નદીઓને જાણવું

નદી સપાટીથી યથાવત દેખાઈ શકે છે, પરંતુ તેની નેવિગેબલ ચેનલની રચના બહારથી દેખાતી નથી. પાણીનું સ્તર ઋતુઓ અને નદીના પટમાં પણ બદલાય છે. આ ફેરફારો જહાજો માટે ઉપલબ્ધ માર્ગને અસર કરી શકે છે. આ કારણોસર, આંતરિક જળમાર્ગ વિકાસ માટે નદીની સ્થિતિનું સતત જ્ઞાન જરૂરી છે.

 

હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વેક્ષણો

હાઇડ્રોગ્રાફીમાં જળ સંસ્થાઓ અને તેમની ભૌતિક લાક્ષણિકતાઓ, જેમ કે પટની રચના, પાણીની ઊંડાઈ, પ્રવાહની દિશા અને સંભવિત જોખમોનું માપન અને વર્ણન શામેલ છે. તેનો હેતુ નેવિગેશન અને ઓફશોર કામગીરી, વૈજ્ઞાનિક સંશોધન, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને આગાહી સેવાઓ જેવી અન્ય પ્રવૃત્તિઓને સમર્થન આપવાનો છે. હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વેક્ષણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય નેવિગેશન ચાર્ટ અને નકશા બનાવવાનો છે જે સર્વેક્ષણ કરાયેલ વિસ્તારનું સ્પષ્ટ, વ્યાપક અને અપડેટેડ ચિત્ર પ્રદાન કરે છે.

ઇનલેન્ડ વોટરવેઝ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો પર હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વેક્ષણ કરે છે. આ સર્વેક્ષણો નદીની ઊંડાઈ, બેડ પ્રોફાઇલ્સ, શોલ્સ, પ્રવાહ લાક્ષણિકતાઓ અને નેવિગેબલિટીને અસર કરતા મોર્ફોલોજિકલ ફેરફારોનું માપન અને વિશ્લેષણ કરે છે. આમાં થાલવેગ સર્વેક્ષણોનો સમાવેશ થાય છે જે નદીના પટમાં સૌથી ઊંડા નેવિગેબલ ચેનલને ઓળખે છે અને તેનું નિરીક્ષણ કરે છે. ટર્મિનલ અને જેટી સર્વેક્ષણો ટર્મિનલ્સ અને જેટી વગેરેની નજીક ઊંડાઈ અને અભિગમની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરે છે. સતત હાઇડ્રોગ્રાફિક મૂલ્યાંકન નેવિગેશનલ ચેનલ (ફેરવે) વિકાસ, ડ્રેજિંગ યોજનાઓ, નેવિગેશનલ સલામતી અને સમગ્ર દેશમાં ઇનલેન્ડ વોટર ટ્રાન્સપોર્ટ (IWT) ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ માટે જાણકાર નિર્ણયોને સમર્થન આપે છે.

 

નદીની સ્થિતિ કેટલાક ભાગોમાં ઝડપથી બદલાઈ શકે છે. તેથી સર્વેક્ષણનું આવર્તન વ્યક્તિગત જળમાર્ગોની જરૂરિયાતો અનુસાર બદલાય છે. સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં , નિયમિત થાલવેગ સર્વેક્ષણમાં 22 રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગોનો સમાવેશ થતો હતો. જળમાર્ગના આધારે સર્વેક્ષણો સાપ્તાહિક, પખવાડિયામાં અથવા માસિક ધોરણે કરવામાં આવે છે. ભારત-બાંગ્લાદેશ પ્રોટોકોલ રૂટનો ભારતીય ભાગ પણ આ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ હેઠળ આવરી લેવામાં આવ્યો હતો. આ એક આંતરિક જળ પરિવહન નેટવર્ક છે જે ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે નિયુક્ત નદી માર્ગો દ્વારા કાર્ગો અવરજવરને સક્ષમ બનાવે છે.

ઓછામાં ઓછી ઉપલબ્ધ ઊંડાઈ: એક મહત્વપૂર્ણ નેવિગેશન પરિમાણ

હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વેક્ષણના સૌથી મહત્વપૂર્ણ પરિણામોમાંનું એક ઓછામાં ઓછું ઉપલબ્ધ ઊંડાઈ (LAD) છે . LAD એ નેવિગેશન ચેનલમાં ઉપલબ્ધ પાણીની ન્યૂનતમ ઊંડાઈનો ઉલ્લેખ કરે છે. તેનું મૂલ્યાંકન ચોક્કસ પટ અને ચોક્કસ સમયગાળા માટે કરવામાં આવે છે. LAD જહાજના સંચાલન અને નેવિગેશન આયોજનને સીધી રીતે પ્રભાવિત કરે છે. તે અનુમતિપાત્ર જહાજ ડ્રાફ્ટ નક્કી કરે છે અને કાર્ગો-વહન ક્ષમતાને પ્રભાવિત કરે છે. તે રૂટ શેડ્યુલિંગ અને મોસમી નેવિગેશન નિર્ણયોને પણ સમર્થન આપે છે.

 

નેવિગેશનમાં સહાય: જહાજોને સુરક્ષિત રીતે માર્ગદર્શન આપવું

સલામત નેવિગેશન વિશ્વસનીય સિસ્ટમો પર આધાર રાખે છે જે જહાજોને રૂટ, જોખમો અને બદલાતી પરિસ્થિતિઓ ઓળખવામાં મદદ કરે છે. મરીન એઇડ્સ ટુ નેવિગેશન એક્ટ, 2021 હેઠળ, આ સિસ્ટમોને ઔપચારિક રીતે એઇડ્સ ટુ નેવિગેશન (AtoN) તરીકે માન્યતા આપવામાં આવી છે.

AtoN એ જહાજોની બહારનું એક ઉપકરણ, સિસ્ટમ અથવા સેવા છે જે વ્યક્તિગત જહાજો અને જહાજ ટ્રાફિકના સલામત અને કાર્યક્ષમ નેવિગેશનને વધારવા માટે ડિઝાઇન અને સંચાલિત કરવામાં આવે છે. આમાં લાઇટેડ બોય, રડાર બીકન્સ, લેમ્પ પોસ્ટ્સ, ચેનલ માર્કર્સ, લાઇટહાઉસ, લાઇટશીપ્સ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

 

 

ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ લાઇટહાઉસ એન્ડ લાઇટશીપ્સ (DGLL) ભારતના દરિયાકાંઠે જનરલ AtoN ના વિકાસ, જાળવણી અને સંચાલન માટે જવાબદાર છે. તે AtoN અને વેસલ ટ્રાફિક સર્વિસીસ (VTS) પર તાલીમ માટે રાષ્ટ્રીય સત્તા તરીકે પણ કામ કરે છે. ભારત ઇન્ટરનેશનલ કન્વેન્શન ફોર ધ સેફ્ટી ઓફ લાઇફ એટ સી (SOLAS) પર હસ્તાક્ષર કરનાર છે, જેના માટે કરાર કરતી સરકારોને નેવિગેશન માટે યોગ્ય સહાય વિકસાવવા અને સંચાલિત કરવાની જરૂર છે. ભારત ઇન્ટરનેશનલ ઓર્ગેનાઇઝેશન ફોર મરીન એઇડ્સ ટુ નેવિગેશન (IALA) દ્વારા જારી કરાયેલ એઇડ્સ ટુ નેવિગેશન (AtoN) પરની ભલામણો અને માર્ગદર્શિકાઓનું પણ પાલન કરે છે.

રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો પર, IWAI એ AToN ની મજબૂત વ્યવસ્થા જાળવી રાખે છે. વિવિધ જળમાર્ગો નેવિગેશન જરૂરિયાતોના આધારે આ સહાયકોના વિવિધ સંયોજનોનો ઉપયોગ કરે છે. રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ-3 આ માળખાગત સુવિધાનું એક મજબૂત ઉદાહરણ છે. કેરળ રાજ્યમાં સ્થિત NW-3, દેશના આંતરિક જળ પરિવહન નેટવર્કનો એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક બનાવે છે. પશ્ચિમ કિનારાની નહેર પ્રણાલી, કોટ્ટાપુરમને કોલ્લમ સાથે જોડે છે અને ચંપક્કરા અને ઉદ્યોગમંડલ નહેરોમાંથી પસાર થાય છે. સમગ્ર નેવિગેબલ સ્ટ્રેચ 24×7 નેવિગેશનને ટેકો આપવા માટે AtoN થી સજ્જ છે. આ જળમાર્ગ પર કુલ 312 સૌર-સંચાલિત લાઇટેડ FRP (ફાઇબરગ્લાસ રિઇનફોર્સ્ડ પ્લાસ્ટિક) બોય અને 17 બીકન લેમ્પ પોસ્ટ્સ તૈનાત છે.

રિવરાઇન લાઇટહાઉસ: 24×7 નેવિગેશન સપોર્ટ લાવે છે

માર્ચ 2026માં ભારતની આંતરિક નેવિગેશન સિસ્ટમ નવા ક્ષેત્રમાં પ્રવેશી. ભારતે બ્રહ્મપુત્ર પર તેના પ્રથમ ચાર નદીના લાઇટહાઉસની જાહેરાત કરી, જેને રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગ-2 તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. આ વિકાસ આંતરિક જળમાર્ગો પર નેવિગેશનમાં સહાયને મજબૂત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. ચાર લાઇટહાઉસ પાંડુ, બોગીબીલ, સિલઘાટ અને વિશ્વનાથ ઘાટ પર સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. ₹74 કરોડના આ પ્રોજેક્ટમાં નેવિગેશનલ માર્ગદર્શનને આધુનિક દેખરેખ ક્ષમતાઓ સાથે જોડવામાં આવશે.

• આ દીવાદાંડીઓ જમીનથી 20 મીટર ઉપર ઉંચા હશે, જે અગ્રણી નેવિગેશનલ સંદર્ભ બિંદુઓ પ્રદાન કરશે.
• તેમની ભૌગોલિક શ્રેણી 14 નોટિકલ માઇલ સુધી વિસ્તરશે, જે વ્યાપક નેવિગેશનલ દૃશ્યતાને ટેકો આપશે.
• તેમની તેજસ્વીતા 8 થી 10 નોટિકલ માઇલ સુધી વિસ્તરશે, જે રાત્રિના સમયે જહાજોની ગતિવિધિમાં મદદ કરશે.
• સંપૂર્ણપણે સૌર ઉર્જા દ્વારા સંચાલિત, તે લાઇટહાઉસ કામગીરી માટે સ્વચ્છ અને વિશ્વસનીય સ્ત્રોત પૂરો પાડશે.
• હવામાન-નિરીક્ષણ સેન્સર નેવિગેશન અને સલામતી સંબંધિત વધારાની માહિતી પ્રદાન કરશે.
• આ સંકુલમાં સંગ્રહાલયો, એમ્ફીથિયેટર, કાફેટેરિયા અને લેન્ડસ્કેપ્ડ જાહેર જગ્યાઓ પણ હશે.
• બાળકોના રમતના મેદાનો અને સંભારણું દુકાનો જાહેર અને પ્રવાસનલક્ષી સુવિધાઓ ઉમેરશે.

બ્રહ્મપુત્ર માટે આ કેમ મહત્વનું છે?

આ પહેલ ભારતમાં આંતરિક જળમાર્ગ પર લાઇટહાઉસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની પ્રથમ જમાવટ દર્શાવે છે. તે વધતી જતી પરિવહન પ્રવૃત્તિ સાથે નદી કોરિડોરમાં એક નવી નેવિગેશન-સલામતી પદ્ધતિ લાવે છે. NW-2 આસામના ધુબરીથી સદિયાને 891 કિલોમીટરની નેવિગેબલ લંબાઈ સાથે જોડે છે . તે કોઈપણ ભારતીય જળમાર્ગનો સૌથી લાંબો નેવિગેબલ પટ છે.

આ જળમાર્ગ સમગ્ર પ્રદેશમાં કાર્ગો, મુસાફરો અને પ્રવાસીઓની અવરજવરને ટેકો આપે છે. તે ચા, કોલસા અને ખાતર સાથે સંકળાયેલ સપ્લાય ચેઇન્સને પણ સેવા આપે છે . NW-2 પર કાર્ગો અવરજવર નાણાંકીય વર્ષ 2024-25 માં 0.90 મિલિયન મેટ્રિક ટન (MMT) થી વધીને નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં 1.29 MMT થઈ ગઈ. આ જળમાર્ગ પર મજબૂત નેવિગેશનલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂરિયાતને વધુ મજબૂત બનાવે છે. નવા લાઇટહાઉસ 24×7 નેવિગેશનને ટેકો આપશે . તેથી આ પ્રોજેક્ટ બ્રહ્મપુત્ર નદી પર નેવિગેશન સલામતી, તકનીકી સહાય અને પ્રવાસન વિકાસને જોડે છે.

ડિજિટલ નેવિગેશન અને રીઅલ-ટાઇમ માહિતી

ટેકનોલોજી ભારતના આંતરિક જળમાર્ગો પર જહાજોના નેવિગેટ કરવાની રીતને બદલી રહી છે. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ જળમાર્ગો, જહાજોની ગતિવિધિ, ઊંડાઈ, હવામાન અને ટ્રાફિક વિશેની માહિતીને એકસાથે લાવે છે. આનાથી નાવિકો અને અધિકારીઓને જ્યારે અને જ્યાં જરૂર હોય ત્યારે મહત્વપૂર્ણ માહિતી મેળવવામાં મદદ મળે છે.

ડિજિટલ હાઇડ્રોગ્રાફિક ચાર્ટ્સ: નદીની માહિતી સ્ક્રીન પર મૂકવી

આધુનિક હાઇડ્રોગ્રાફિક ચાર્ટ દ્વારા નૌકાદળની માહિતી વધુ સલામતી માટે મરીનર્સને ડિજિટલ રીતે પૂરી પાડવામાં આવે છે. સપ્ટેમ્બર 2026 સુધીમાં, 18 કાર્યરત અને ભરતીવાળા જળમાર્ગો માટે ઇલેક્ટ્રોનિક નેવિગેશનલ ચાર્ટ (ENC) તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે . તે PANI અને IWAI વેસલ ટ્રેકર જેવા પોર્ટલ પર અપલોડ કરવામાં આવે છે . 2014 પહેલાં, આ સુવિધા ફક્ત NW-1 (હલ્દિયા અને પ્રયાગરાજ વચ્ચે ગંગા - ભાગીરથી - હુગલી નદી પ્રણાલી) પર ઉપલબ્ધ હતી . તેનું વિસ્તરણ ડિજિટલી સુલભ નેવિગેશન માહિતીના નોંધપાત્ર વિસ્તરણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ચાર્ટ નદીની માહિતીને નેવિગેશન-તૈયાર ફોર્મેટમાં અનુવાદિત કરીને ભૌતિક સર્વેક્ષણોને પૂરક બનાવે છે.

PANI અને IWAI વેસલ ટ્રેકર: રીઅલ-ટાઇમ માહિતી સાથે નેવિગેશનને જોડવું

નેવિગેશનમાં ચેનલની ઊંડાઈ જાણવા કરતાં વધુ સામેલ છે. સંપત્તિ અને નેવિગેશન માહિતી માટેનું પોર્ટલ (PANI) નદી નેવિગેશન અને માળખાગત માહિતીને એક જ પ્લેટફોર્મ પર લાવે છે. PANI રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો અને સંકળાયેલ સંપત્તિઓ વિશે વિગતો પ્રદાન કરે છે. આમાં મેળાઓ, માળખાગત સુવિધાઓ અને ક્રોસ-રિવર સ્ટ્રક્ચર્સનો સમાવેશ થાય છે. આ પોર્ટલ કાર્ગોના પરિવહનને સરળ બનાવવા માટે જેટી કનેક્ટિવિટી અને કટોકટી સેવાઓ પણ પ્રદાન કરે છે.

IWAI વેસલ ટ્રેકર અને PANI પોર્ટલ મળીને વેબ અને મોબાઇલ-આધારિત ઇ-નેવિગેશન સિસ્ટમ બનાવે છે. તે રીઅલ-ટાઇમ જહાજ ટ્રેકિંગ, અપડેટેડ નેવિગેશન રૂટ્સ અને ઊંડાણની માહિતી પ્રદાન કરે છે. આ સુવિધાઓ આંતરિક જળમાર્ગો પર સલામત અને કાર્યક્ષમ પરિવર્તનને સહયોગ આપે છે.

 

 

નૌદર્શિકા: સંકલિત નદી ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન તરફ

નૌદર્શિકા, રાષ્ટ્રીય નદી ટ્રાફિક અને નેવિગેશન સિસ્ટમ, 2025 માં સલામત, કાર્યક્ષમ અને ટકાઉ જહાજોની હિલચાલ માટે શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ સિસ્ટમમાં નેવિગેશનને ટેકો આપવા માટે રીઅલ-ટાઇમ લીસ્ટ અવેલેબલ ડેપ્થ (LAD) માહિતીનો સમાવેશ થાય છે. PANI અને LADIS જેવા હાલના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની સાથે, નૌદર્શિકા નદી ટ્રાફિક અને નેવિગેશન મેનેજમેન્ટ માટે એક સમર્પિત સિસ્ટમ ઉમેરે છે.

નદી માહિતી સેવાઓ: એક ટ્રાફિક માહિતી નેટવર્ક

રિવર ઇન્ફર્મેશન સર્વિસીસ ડિજિટલ નેવિગેશનને એક ડગલું આગળ લઈ જાય છે. RIS જહાજ ટ્રેકિંગ ટેકનોલોજી, હવામાન અને પાણી સેન્સર અને માહિતી ટેકનોલોજી સિસ્ટમ્સને જોડે છે. તે જહાજ સંચાલકો અને સત્તાવાળાઓને રીઅલ-ટાઇમ ડેટા પ્રદાન કરે છે. તે જહાજો અને નિયંત્રણ કેન્દ્રો વચ્ચે વાતચીતને પણ ટેકો આપે છે. આ વિનિમય વધુ સારા ટ્રાફિક વ્યવસ્થાપન અને ઝડપી કાર્યકારી નિર્ણયોને ટેકો આપે છે.

 

 

સુરક્ષિત નેવિગેશન માટે એક જોડાયેલ અભિગમ

ભારતના જળમાર્ગો પર સલામત નેવિગેશન સતત જ્ઞાન, વિશ્વસનીય માળખાગત સુવિધાઓ અને સમયસર માહિતી પર આધારિત છે. હાઇડ્રોગ્રાફિક સર્વેક્ષણો બદલાતી નદીની સ્થિતિને સમજવામાં મદદ કરે છે, જ્યારે નેવિગેશન સહાયક ઉપકરણો પાણી પર દૃશ્યમાન માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે. ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ વાસ્તવિક સમયની ઊંડાઈ, માર્ગ, હવામાન અને ટ્રાફિક માહિતી દ્વારા ચોકસાઈનો બીજો સ્તર ઉમેરી રહ્યા છે. એકસાથે, આ સિસ્ટમો આંતરિક નેવિગેશનને વધુ અનુમાનિત અને પ્રતિભાવશીલ બનાવી રહી છે. જેમ જેમ જળમાર્ગ ટ્રાફિક વિસ્તરે છે, તેમ તેમ આ સંકલિત અભિગમ સલામત, કાર્યક્ષમ અને ચોવીસ કલાક જહાજોના પરિવહન માટે મજબૂત પાયો બનાવવામાં મદદ કરે છે.

 

સંદર્ભ

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય

https://shipmin.gov.in/en/division/iwt-1

https://shipmin.gov.in/en/content/dgll

https://shipmin.gov.in/sites/default/files/Marine%20Aids%20to%20Navigation%20Act%202021as%20Notified.pdf

https://iwai.gov.in/hydrography-0

https://dgll.nic.in/about-DGLL/Service-reminder/Buoys-page

https://www.dgll.nic.in/About-DGLL/Service-reminder/Racon

https://iwai.gov.in/offerings/national-waterway/national-waterways1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2289149&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2275554&reg=3&lang=1

https://iwai.gov.in/least-available-depth-lad

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2289149&reg=48&lang=2

https://iwai.gov.in/digital-platform

https://iwai.gov.in/offerings/national-waterway/national-waterways3?page=1

https://www.facebook.com/IWAI.MoPSW/videos/indias-waterways-are-entering-a-smarter-safer-and-more-connected-future-with-nau/1350068953607450/

https://www.facebook.com/IWAI.MoPSW/videos/dredging-is-the-process-of-removing-sediments-from-the-bottom-of-waterbodies-dre/1170286874124187/

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2290484&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2235574&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?lang=2&reg=48&relid=188636

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2003047&lang=2

https://www.facebook.com/IWAI.MoPSW/videos/indias-waterways-are-entering-a-smarter-safer-and-more-connected-future-with-nau/1350068953607450/

PIB બેકગ્રાઉન્ડર્સ

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2255798&lang=2

 

પીડીએફ જોવા માટે ક્લિક કરો

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2324340) મુલાકાતી સંખ્યા : 20