কেন্দ্ৰীয় বন্দৰ, জাহাজ পৰিবহণ আৰু জলপথ মন্ত্ৰী (এমঅ’পিএছডব্লিউ) সৰ্বানন্দ সোনোৱালে সাগৰমন্থনঃ দা গ্ৰেট অ’চেন ডায়লগ ২০২৬ৰ দ্বিতীয় দিনটোত ছৌদি আৰব, বেলজিয়াম আৰু ভূটানৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক বৈঠকত মিলিত হয়, য’ত উপ-সাগৰীয় অঞ্চল, ইউৰোপ আৰু চুবুৰীয়া অঞ্চলত ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক অংশীদাৰিত্বৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হয়। তেওঁ ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক যাত্ৰাৰ কেন্দ্ৰত যুৱক-যুৱতী আৰু মহিলাসকলক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰে।

ছৌদি বন্দৰ প্ৰাধিকৰণৰ (মাৱানী) এটা প্ৰতিনিধি দলৰ সৈতে সৰ্বানন্দ সোনোৱালে ৱাধাৱন আৰু গালাথিয়া উপ-সাগৰৰ দৰে ভাৰতীয় বন্দৰ প্ৰকল্পসমূহত ছৌদি অংশগ্ৰহণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। দুয়োপক্ষই জাহাজ নিৰ্মাণ, সামুদ্ৰিক প্ৰশিক্ষণ আৰু সহনশীল যোগান শৃংখলৰ ক্ষেত্ৰতো সহযোগিতাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। ছৌদি আৰবে ভাৰতৰ বন্দৰ প্ৰকল্প আৰু সামুদ্ৰিক উন্নয়ন পুঁজি (এমডিএফ)ত বিনিয়োগ কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে।

বেলজিয়ামৰ পৰিবহণ, লোকনিৰ্মাণ, বন্দৰ আৰু ক্ৰীড়া মন্ত্ৰী এনিক ডি ৰিডাৰৰ সৈতে আলোচনাত সোনোৱালে ভাৰতীয় বন্দৰসমূহক এণ্টৱাৰ্প-ব্ৰুজেছৰ সৈতে সংযোগ কৰা এক সেউজ শ্বিপিং কৰিডৰ অন্বেষণ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়। দুয়োপক্ষই সেউজ ইন্ধন, স্মাৰ্ট বন্দৰ প্ৰযুক্তি আৰু ড্রেজিং সন্দৰ্ভত আলোচনা কৰে। ভিঅ’চি বন্দৰে এণ্টৱাৰ্প বন্দৰৰ সৈতে সেউজ জাহাজ পৰিবহণ আৰু সেউজ ইন্ধনৰ ক্ষমতা নিৰ্মাণৰ প্ৰশিক্ষণৰ বাবে এখন চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে।

ভূটানৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু পৰিবহণ মন্ত্ৰী লিয়নপো চন্দ্ৰ বাহাদুৰ গুৰুঙৰ সৈতে সোনোৱালে ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ-২ আৰু যোগীঘোপা টাৰ্মিনেলক ভূটানৰ বিশ্ব বাণিজ্যৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে অভিহিত  কৰে। মন্ত্ৰীদ্বয়ে মানস আৰু সোণকোষ নদীৰ সম্ভাৱনা আৰু উন্নত কাৰ্গো চলাচলৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথৰ সৈতে সংযোগৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। দুয়োগৰাকী মন্ত্ৰীয়ে ডিব্ৰুগড়ৰ চেণ্টাৰ অব এক্সেলেন্সত ভূটানৰ যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে সামুদ্ৰিক প্ৰশিক্ষণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে।

‘ছৌদি আৰব, বেলজিয়াম আৰু ভূটানৰ সৈতে হোৱা আমাৰ আলোচনাই দেখুৱাইছে বিভিন্ন অঞ্চলত ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক অংশীদাৰিত্ব কেনেদৰে বৃদ্ধি পাইছে’, সৰ্বানন্দ সোনোৱালে কয়। ‘ছৌদি আৰবৰ সৈতে আমি বন্দৰ, জাহাজ নিৰ্মাণ আৰু সহনশীল যোগান শৃংখলাত বিনিয়োগৰ অন্বেষণ কৰি আছো। বেলজিয়ামৰ সৈতে আমি এখন সেউজ শ্বিপিং কৰিডৰ আৰু স্মাৰ্টাৰ বন্দৰৰ দিশত কাম কৰি আছো। ভূটানৰ সৈতে আমি আমাৰ চুবুৰীয়া ৰাষ্ট্ৰখন বিশ্বৰ বজাৰত উপনীত হ’বলৈ আৰু ইয়াৰ যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে দক্ষতা গঢ়ি তুলিবলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰক এক প্ৰৱেশদ্বাৰ হিচাপে মুকলি কৰিছো। আমাৰ দূৰদৃষ্টিসম্পন্ন প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত ভাৰত এক সংযুক্ত, সেউজ আৰু সমৃদ্ধিশালী সামুদ্ৰিক ভৱিষ্যতৰ বাবে এক বিশ্বস্ত অংশীদাৰ।’

‘দা ফিউচাৰ ইজ ব্লুঃ দা নেক্সট মেৰিটাইম জেনেৰেচন এণ্ড অ’চেন চেঞ্জমেকাৰ্ছঃ উইমেন, য়ুথ এণ্ড ইণ্ডিয়াছ মেৰিটাইম জাৰ্নী’ত সৰ্বানন্দ সোনোৱালে ভাৰতীয় তৰুণ আৰু মহিলাসকলৰ পৰা এই খণ্ডটোৰ প্ৰতি থকা তেওঁলোকৰ আকাংক্ষাৰ বিষয়ে গুৰুত্ব সহকাৰে শুনে। এই অধিৱেশনত এক অকল মহিলাৰ ত্ৰি-সেৱা পালতোলা অভিযানকাৰী দলে অংশগ্ৰহণ কৰে, যিয়ে মহিলা কেডেটসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰে।

বাৰ বছৰত ভাৰতীয় নাবিকৰ সংখ্যা ১.২৭ লাখৰ পৰা ৩.২৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ফলত ভাৰত ২০১৫ চনত পঞ্চম স্থানৰ পৰা বিশ্বৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ নাবিক যোগান ধৰোতা দেশলৈ উন্নীত হৈছে, য’ত বিশ্বৰ ১২ শতাংশতকৈও অধিক কৰ্মচাৰী আছে। ‘সাগৰ মে সন্মান’ উদ্যোগৰ সহায়ত সক্ৰিয় মহিলা নাবিকৰ সংখ্যা ২০২১ চনৰ ১,৫৯৯ৰ পৰা ২০২৫ চনত ৭,০৩৩লৈ বৃদ্ধি পাইছে। ভাৰতে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত মিছনৰ জৰিয়তে সেই অংশ ২০ শতাংশ বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য লৈছে। শ্বিপয়াৰ্ড-আইটিআই অংশীদাৰিত্বই বৰ্তমান ১৫০ ঘণ্টাৰ চাকৰিৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰে আৰু জিপি ৰেটিং আৰু মেৰিটাইম কেটাৰিং প্ৰশিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে প্ৰাক-সাগৰীয় প্ৰশিক্ষণ আৰু সাগৰত জীৱনৰ বাবে এক গঠনমূলক ছমহীয়া জাহাজৰ কাৰ্যসূচী আগবঢ়ায়।

‘ভাৰতৰ সামুদ্ৰিক ভৱিষ্যত যুৱপ্ৰজন্মই লিখিব’, সৰ্বানন্দ সোনোৱালে কয়। ‘আজি আমাৰ নাবিকসকলক প্ৰতিখন সাগৰত বিশ্বাস কৰাৰ লগতে সন্মান জনোৱা হয় আৰু পূৰ্বতকৈ অধিকসংখ্যক মহিলাই সাগৰক কেৰিয়াৰ হিচাপে বাছনি কৰিছে। প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ গতিশীল নেতৃত্বত আমি দক্ষতা, প্ৰতিষ্ঠান আৰু সুযোগ সৃষ্টি কৰিছো, যাতে সাগৰৰ সপোন দেখা প্ৰতিজন যুৱ ভাৰতীয়ই বিশ্বৰ সামুদ্ৰিক অৰ্থনীতিৰ নেতৃত্ব দিয়াত সহায় কৰিব পাৰে।’

দ্বিতীয় দিনাও বিশ্ব বাণিজ্যৰ সংকীৰ্ণ পথ সুৰক্ষিত কৰা, সামুদ্ৰিক মেজত গ্লোবেল ছাউথ, সামুদ্ৰিক ক্ষেত্ৰত এআই, সেউজ বন্দৰ, মহাসাগৰৰ ভৱিষ্যতত সমতা, ব্ৰিকছ+ সংযোগ আৰু সেউজ জাহাজ নিৰ্মাণৰ ওপৰত পূৰ্ণাংগ আলোচনা অনুষ্ঠিত হয়।

কেন্দ্ৰীয় এমঅ’পিএছডব্লিউ দপ্তৰৰ ৰাজ্য মন্ত্ৰী শান্তনু ঠাকুৰে সাগৰমন্থন ২০২৬ৰ সমান্তৰালভাৱে গ্ৰীচ, লিথুৱানিয়া, মোজাম্বিক আৰু ম্যানমাৰৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক বৈঠকত মিলিত হয়। ঠাকুৰে ভাৰত-গ্ৰীচ সামুদ্ৰিক সহযোগিতা শক্তিশালী কৰা সন্দৰ্ভত হেলেনিক গণৰাজ্য (গ্ৰীচ)ৰ সামুদ্ৰিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ উপ-মন্ত্ৰী ষ্টেফানোছ জিকিকাছৰ সৈতে এক দ্বিপাক্ষিক বৈঠকত মিলিত হয়। লিথুৱানিয়াৰ পৰিবহণ আৰু যোগাযোগ মন্ত্ৰী জুৰাছ টামিনস্কাছৰ সৈতে মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে জৱাহৰলাল নেহৰু বন্দৰ কৰ্তৃপক্ষ আৰু ক্লেইপেডা বন্দৰৰ মাজত বুজাবুজি চুক্তিৰ বাবে এক কাৰ্য পৰিকল্পনাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে আৰু প্ৰত্যক্ষ জাহাজ সংযোগ তথা সেউজ বন্দৰ সহযোগিতাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। মোজাম্বিকৰ পৰিবহণ আৰু লজিষ্টিক মন্ত্ৰী জোৱাঅ’ জ’ৰ্গে মাটলোম্বেৰ সৈতে তেওঁ দেশখনক বন্দৰ, জাহাজ নিৰ্মাণ, জাহাজ মেৰামতি আৰু সাগৰীয় প্ৰশিক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ দক্ষতা আগবঢ়োৱাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। ম্যানমাৰৰ পৰিবহণ উপ-মন্ত্ৰী ইউ টুন লুৰ সৈতে তেওঁ ছিটৱে’ বন্দৰৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়, সীমান্তৰ আভ্যন্তৰীণ জল বাণিজ্য আৰু বংগোপসাগৰত সামুদ্ৰিক সুৰক্ষা সন্দৰ্ভত আলোচনা কৰে।

‘বাল্টিকৰ পৰা বংগোপসাগৰলৈকে ভাৰত বন্দৰ, জাহাজ নিৰ্মাণ আৰু সাগৰীয় দক্ষতাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ শক্তি ভাগ-বাটোৱাৰা কৰিবলৈ সাজু, যাতে আমি আমাৰ অংশীদাৰসকলৰ সৈতে একেলগে বিকাশ লাভ কৰিব পাৰো’, শান্তনু ঠাকুৰে কয়। ‘প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ দূৰদৃষ্টিসম্পন্ন নেতৃত্বত ভাৰত বিভিন্ন মণ্ডলৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ বাবে এক বিশ্বস্ত সামুদ্ৰিক অংশীদাৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। সেউজ জাহাজ পৰিবহণ, সংযোগ আৰু ক্ষমতা নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতাৰ জৰিয়তে আমি সকলোৰে বাবে নিৰাপদ, মুকলি আৰু সমৃদ্ধিশালী সাগৰৰ দিশত কাম কৰি আছো’, ঠাকুৰে লগতে কয়।

সাগৰমন্থনত এক সাংবাদিক সন্মিলন সম্বোধন কৰি কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোনোৱালে কয় যে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ নেতৃত্বত ভাৰত সামুদ্ৰিক সম্ভাৱনাৰ পৰা সামুদ্ৰিক পাৰদৰ্শিতালৈ আগবাঢ়িছে। সংবাদ সন্মিলনৰ সময়ত কেন্দ্ৰীয় ৰাজ্য মন্ত্ৰী শান্তনু ঠাকুৰৰ লগতে এমঅ’পিএছডব্লিউৰ সচিব বিজয় কুমাৰেও কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীগৰাকীক সংগ দিয়ে।

যোৱা বাৰ বছৰত বন্দৰৰ ক্ষমতা ১,৫৬১ৰ পৰা ২,৮১৭ এমটিপিএলৈ বৃদ্ধি পাইছে, কাৰ্গো ১,০৫২ৰ পৰা ১,৬৬৮ নিযুত টনলৈ আৰু আভ্যন্তৰীণ জলপথৰ কাৰ্গো ২৯ নিযুত টনৰ পৰা ২১৮ নিযুত টনলৈ বৃদ্ধি পাইছে, আনহাতে মধ্যমীয়া কণ্টেইনাৰ জাহাজৰ উভতি যোৱাৰ সময় ৩৫ ঘণ্টাৰ পৰা ২৩ ঘণ্টালৈ হ্ৰাস পাইছে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সাগৰমন্থনে ২০২৪ চনত ৬১ খন দেশৰ ১,৭০০+ প্ৰতিনিধিৰ পৰা এই বছৰ ৭০ খনতকৈও অধিক দেশৰ অংশগ্ৰহণলৈ বৃদ্ধি পাইছে, যাৰ ভিতৰত ১০ জন অতিথি মন্ত্ৰী আছে আৰু ১০০+ প্ৰকাশন প্ৰস্তুত কৰিছে, যিয়ে বিশ্ব সামুদ্ৰিক ক্ৰমৰ বাবে বিশ্বগুৰু হিচাপে ভাৰতৰ ভূমিকাক শক্তিশালী কৰিছে। গ্ৰীন হাইড্ৰ’জেন, এমোনিয়া আৰু মিথানল ক্ষমতা নিৰ্মাণৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰচেষ্টাৰ ওপৰত তেওঁ আলোকপাত কৰে, যাতে ভাৰতীয় বন্দৰসমূহ গ্ৰীন ফুৱেল বাংকাৰিং হাবত পৰিণত হয়। নেট জিৰ’ ২০৭০ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ সৈতে সংগতি ৰাখি তেওঁ আলোচনাক যুটীয়া গৱেষণা, বিনিয়োগ আৰু প্ৰযুক্তি অংশীদাৰিত্বলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ আহ্বান জনায়। ‘সুৰক্ষিত সাগৰ, সেউজ জাহাজ পৰিবহণ আৰু অংশীদাৰী সমৃদ্ধিৰ বাবে ভাৰত বিশ্বৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ সাজু’, সোনোৱালে কয়।

 

***

MI/Indu/HS

(ৰিলিজ আই ডি : 2321425) অতিথি কক্ষ : 8