કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ તથા ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે આજે કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રાલય તથા ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયના સચિવો અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે આયોજિત વર્ચ્યુઅલ બેઠકમાં સ્વચ્છતાને માત્ર અભિયાનના સમયગાળા સુધી સીમિત ન રાખતા આને જન-જનના વ્યવહાર અને દૈનિક જીવનનો અવિભાજ્ય હિસ્સો બનાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને સ્વચ્છતા પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિય ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરીને ઉદાહરણ પૂરું પાડવા તથા કાર્યાલયો, કાર્યસ્થળો, ફીલ્ડ કાર્યાલયો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સ્વચ્છતા પ્રત્યે નિરંતર જાગૃતિ અને ભાગીદારી વધારવાનું આહ્વાન કર્યું હતું.

શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે સ્વચ્છતા હી સેવા 2026 દરમિયાન સ્વચ્છતા અભિયાનની અસરકારકતા અને સ્થાયિત્વ માટે વ્યાપક જનભાગીદારી આવશ્યક છે. તેમણે અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને પોતપોતાના કાર્યક્ષેત્રમાં સ્વચ્છતાને પ્રાથમિકતા આપતા સ્વયં પહેલ કરવાના નિર્દેશ આપ્યા હતા. તેમણે ગ્રામીણ વિસ્તારો, પંચાયતો તથા ફીલ્ડ સ્તરે કાર્યરત કાર્યાલયોને સ્વચ્છતા પ્રવૃત્તિઓ સાથે અસરકારક રીતે જોડવા તથા ખેડૂતો, ગ્રામીણ સમુદાયો, સફાઈ કર્મીઓ, મીડિયા અને અન્ય સંબંધિત પક્ષોની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવા પર ખાસ ભાર મૂક્યો હતો.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ નિર્દેશ આપ્યો કે સ્વચ્છતા પ્રવૃત્તિઓ માત્ર ઔપચારિકતા સુધી સીમિત ન રહે, પરંતુ તેના સ્પષ્ટ અને માપી શકાય તેવા પરિણામો સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે. તેમણે અભિયાન અંતર્ગત કરવામાં આવેલા કાર્યોનું વ્યવસ્થિત દસ્તાવેજીકરણ કરવા તથા જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં, પહેલાં અને પછીના ચિત્રોના માધ્યમથી સિદ્ધિઓને નોંધવા પર ભાર મૂક્યો હતો.

આ પ્રસંગે શ્રી અતિશ ચંદ્રા, સચિવ, કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ વિભાગ; ડૉ. માંગી લાલ જાટ, સચિવ, કૃષિ સંશોધન અને શિક્ષણ વિભાગ (DARE) અને મહાનિદેશક, ICAR; શ્રી રોહિત કન્સલ, સચિવ, ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગ; તથા શ્રી પી નરહરિ, સંયુક્ત સચિવ, જમીન સંસાધન વિભાગે પોતપોતાના વિભાગોમાં સંચાલિત સ્વચ્છતા પ્રવૃત્તિઓ અને આગામી કાર્યયોજનાની માહિતી આપી હતી.

બેઠકમાં કૃષિ વિભાગ દ્વારા સ્વચ્છતા હી સેવા 2026 અંતર્ગત 16 સપ્ટેમ્બરથી 2 ઓક્ટોબર સુધી સંચાલિત વિવિધ પ્રવૃત્તિઓની માહિતી આપવામાં આવી હતી. વડા મથક અને ફીલ્ડ કાર્યાલયોમાં સ્વચ્છતા શપથ, સ્વચ્છ પાઠશાળા, યુવાનોની ભાગીદારી, ઘન કચરા વ્યવસ્થાપન, કાર્યાલય પરિસરોની સ્વચ્છતા, કોરિડોર, કેન્ટીન અને શૌચાલયોની ગહન સફાઈ તથા જૂના ફર્નિચર અને ઈલેક્ટ્રોનિક કચરાના નિકાલ જેવી પ્રવૃત્તિઓ આયોજિત કરવામાં આવી હતી. સફાઈ કર્મીઓનું સન્માન, સ્વાસ્થ્ય તપાસ તથા તેમના બાળકો માટે વિવિધ પ્રવૃત્તિઓના આયોજનની માહિતી પણ બેઠકમાં આપવામાં આવી હતી.

બેઠકમાં જણાવવામાં આવ્યું કે જૂના ફર્નિચર અને ઈલેક્ટ્રોનિક કચરાના નિકાલ તથા હરાજીમાંથી લગભગ 15 લાખ રૂપિયાની આવક પ્રાપ્ત થઈ છે. આ ઉપરાંત, અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ દ્વારા શ્રમદાનના માધ્યમથી સામૂહિક સ્વચ્છતા અભિયાન સંચાલિત કરવામાં આવ્યું હતું. ‘એક પેડ માં કે નામ’ અભિયાન અંતર્ગત પ્રવૃત્તિઓને આગળ વધારવાની કાર્યયોજના પણ શેર કરવામાં આવી હતી.

2 ઓક્ટોબરથી 31 ઓક્ટોબર 2026 સુધી સંચાલિત થનારા વિશેષ અભિયાનના સંબંધમાં તમામ વિભાગોએ પડતર ફાઈલો અને મામલાઓનો નિકાલ, પડતર મામલાઓની સંખ્યામાં ઘટાડો, સ્ક્રેપ અને ઈ-વેસ્ટનો નિકાલ, કાર્યાલયની જગ્યાનો બહેતર ઉપયોગ તથા બિનઉપયોગી સામગ્રીને હટાવવા માટે નિર્ધારિત લક્ષ્યાંકોની માહિતી આપી હતી. બિનઉપયોગી કોમ્પ્યુટર, પ્રિન્ટર અને અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોની ઓળખ કરીને તેમના નિયમાનુસાર નિકાલની પ્રક્રિયા પણ અભિયાન અંતર્ગત કરવામાં આવશે. નિર્ધારિત લક્ષ્યાંકોની પ્રગતિની નિયમિત સમીક્ષા તથા સિદ્ધિઓનું યોગ્ય દસ્તાવેજીકરણ કરવામાં આવશે.

સચિવ, કૃષિ સંશોધન અને શિક્ષણ વિભાગ (DARE) તથા ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદ (ICAR) તરફથી જણાવવામાં આવ્યું કે પૂસા પરિસરમાં વ્યાપક સ્તરે સ્વચ્છતા અભિયાન સંચાલિત કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ સક્રિય રીતે ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ જ રીતે, તમામ ICAR સંસ્થાઓ અને કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રો (KVKs) માં પણ સ્વચ્છતા સંબંધી પ્રવૃત્તિઓ સંચાલિત કરવામાં આવી રહી છે. કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રોના માધ્યમથી ખેડૂતો અને ગ્રામીણ સમુદાયોને સ્વચ્છતા, કચરા વ્યવસ્થાપન તથા પર્યાવરણીય જાગૃતિ સાથે જોડવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

શ્રી ચૌહાણે તમામ સંબંધિત અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને સ્વચ્છતાને અભિયાનના નિર્ધારિત સમયગાળા સુધી સીમિત ન રાખતા કાર્યાલયો, ગામડાંઓ, પંચાયતો અને કાર્યસ્થળો પર આને નિરંતર વ્યવહારનો હિસ્સો બનાવવાનું આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે સ્વચ્છતા અભિયાનની સફળતા માત્ર પરિસરોની સફાઈ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ વ્યવહાર પરિવર્તન, જનભાગીદારી અને સ્થાયી પરિણામોના માધ્યમથી આનો વાસ્તવિક પ્રભાવ સુનિશ્ચિત કરવો આવશ્યક છે.

SM/DK/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2317864) મુલાકાતી સંખ્યા : 13