ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ 21 ਸਤੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਜਲ-ਖੇਤੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੀਵ ਰੰਜਨ ਸਿੰਘ, ਮਾਨਯੋਗ ਕੇਂਦਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਵੇਂਦੂ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਮਾਨਯੋਗ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦੀਆਂ ਅਣਵਰਤੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ।

 

ਇਹ ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਸਰੋਤ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਮਹਤਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਰਾਜ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਕਾਸ ਬੋਰਡ (ਐਨਐੱਫਡੀਬੀ), ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਆਈਸੀਏਆਰ) ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਛੀ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਰੋਤ ਬਿਊਰੋ (ਐਨਬੀਐੱਫਜੀਆਰ), ਕੇਂਦਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸਿੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾ (ਸੀਆਈਐੱਫਈ), ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਬੈਂਕ (ਨਾਬਾਰਡ), ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ (ਐਨਸੀਡੀਸੀ), ਭਾਰਤੀ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ, ਤੱਟਵਰਤੀ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਅਥਾਰਟੀ (ਸੀਏਏ), ਨਿਰਯਾਤ ਨਿਰੀਖਣ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਈਆਈਸ) ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਉਤਪਾਦ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ (ਐਮਪੀਈਡੀਏ) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੀਵ ਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਵੇਂਦੂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ 83.25 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ 6 ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ 49.95 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਣਵਰਤੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੱਛੀ ਉਤਪਾਦਕ ਰਾਜ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਕਤਾ, ਜਲ-ਖੇਤੀ, ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹5,000 ਕਰੋੜ ਦੇ ਮੱਛੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਖੇਤੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਰਾਹੀਂ ਇਸਦੇ ਵਧ ਕੇ ₹15,000-20,000 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁੰਦਰਬਨ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਖੇਤੀ ਅਧਾਰਿਤ ਨਿਰਯਾਤ ਵਾਂਧੇ ਦੀਆਂ ਅਥਾਹ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਲੈਕ ਟਾਈਗਰ ਝੀਂਗਾ, ਮਡ ਕ੍ਰੈਬ, ਹਿਲਸਾ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਮੱਛੀ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ-ਮੁਖੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ। ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਾਧੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਮੱਛੀ ਉਤਪਾਦਨ 2014 ਵਿੱਚ 95.7 ਲੱਖ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 197.75 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੱਛੀ ਨਿਰਯਾਤ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ₹73,890 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਗਾਮੀ ਪੀਐਮਐਮਐਸਵਾਈ 2.0 ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੀਜ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਫੀਡ, ਬਿਮਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ, ਮੱਛੀ ਲੈਂਡਿੰਗ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀਆਂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਤੋਂ ਉਤਪਾਦਨ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ।

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਵੇਂਦੂ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰੀ 24 ਪਰਗਨਾ, ਦੱਖਣੀ 24 ਪਰਗਨਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਬਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਅਤੇ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੀਐਮਐਮਐਸਵਾਈ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ (ਐਨਡੀਐੱਫਪੀ), ਅਤੇ ਪੀਐਮ-ਐਮਕੇਐਸਐਸ਼ਵਾਈ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।

ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੀ ਸੇਫਟੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ, ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਿਧੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਗਰਮਾਲਾ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ, ਕੋਲਡ-ਚੇਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਖੇਤਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਲਗਭਗ 50 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ।

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਸੰਸਾਧਨ ਵਿਕਾਸ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ (ਸੁਤੰਤਰ ਚਾਰਜ) ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੇਸ਼ ਮਹਤਾ ਨੇ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਜ ਨੇ 2025-26 ਵਿੱਚ 25.43 ਲੱਖ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਮੱਛੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੱਛੀ ਉਤਪਾਦਕ ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਰਾਜ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੱਛੀ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਲਈ ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਅਨੁਪਾਲਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਿਹਤਰ ਬੀਜ, ਫੀਡ, ਫਾਰਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪਾਦਕਤਾ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੀਐਮਐਮਐਸਵਾਈ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਰਾਜ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ₹102.23 ਕਰੋੜ (ਕੇਂਦਰੀ ਹਿੱਸਾ) ਅਤੇ ₹66.48 ਕਰੋੜ (ਰਾਜ ਹਿੱਸਾ) ਜੁਟਾਏ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਕੋਲਡ-ਚੇਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਮੁੱਲ ਜੋੜ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ।

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਮਨੋਜ ਕੁਮਾਰ ਅਗਰਵਾਲ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਣਵਰਤੀ ਸੰਭਾਵਨਾ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਰਾਜ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮੱਛੀ ਪਾਲਕਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਲੜੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ, ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਠੋਸ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।

ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸੁਭਾਂਜਨ ਦਾਸ ਨੇ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਖੇਤਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 32 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਰੇਜ਼ਰਗੰਜ, ਕਾਕਦੀਪ, ਸ਼ੰਕਰਪੁਰ ਅਤੇ ਪੇਟੂਆਘਾਟ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਦਾ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਕਰਨ ਸਹਿਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਟਕ ਰਹੇ ਪੀਐਮਐਮਐਸਵਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀਐਮਐਮਐਸਵਾਈ ਪੜਾਅ II ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਿਰੰਤਰ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਰਾਹੀਂ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ, ਬਾਂਕੁੜਾ ਅਤੇ ਪੁਰੁਲੀਆ ਵਿੱਚ ਭੰਡਾਰ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ, ਬਾਇਓਫਲੋਕ, ਕੇਜ ਕਲਚਰ ਅਤੇ ਸਾਫਟ-ਸ਼ੇਲ ਕ੍ਰੈਬ ਫਾਰਮਿੰਗ ਪਾਲਣ ਵਰਗੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਮੈਰੀਕਲਚਰ, ਨਿਰਯਾਤ ਸਹੂਲਤ, ਜਲ-ਖੇਤੀ ਵਿਨਿਯਮਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ।

ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ (ਸਮੁੰਦਰੀ), ਡਾ. ਸੁਰਭੀ ਰਾਏ ਨੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਜਾਵਟੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਟਰੇਸੇਬਿਲਟੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ, ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ, ਸੁੰਦਰਬਨ ਵਿੱਚ ਕੇਕੜੇ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ, ਐੱਫਐੱਫਪੀਓਸ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ, ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬੀਜ, ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਪਹੁੰਚ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ। ਕੋਸਟਲ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ ਫਾਰਮ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਅਨੁਪਾਲਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਈਸੀਏਆਰ-ਸੀਆਈਐੱਫਏ ਨੇ ਬਰੂਡਸਟਾਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਹੈਚਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਬੀਜ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਦੇਸੀ ਸਜਾਵਟੀ ਮੱਛੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਈਸੀਏਆਰ-ਸੀਆਈਬੀਏ ਨੇ ਮਡ ਕ੍ਰੈਬ, ਸੀਬਾਸ, ਬਲੈਕ ਟਾਈਗਰ ਝੀਂਗਾ, ਅਤੇ ਕੇਜ ਕਲਚਰ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੁਆਰਾ ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਜਲ-ਖੇਤੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਈਸੀਏਆਰ-ਸੀਐਮਐੱਫਆਰਆਈ ਨੇ ਟਿਕਾਊ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਮੱਛੀ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਅਤੇ ਮੈਰੀਕਲਚਰ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸਜਾਵਟੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਆਈਸੀਏਆਰ-ਸੀਆਈਐੱਫਆਰਆਈ ਨੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਕਾਂ ਲਈ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਕੋਲਡਵਾਟਰ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਲੀਮਪੋਂਗ ਵਿੱਚ ਰੇਨਬੋ ਟਰਾਊਟ ਫਾਰਮਿੰਗ ਲਈ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਆਈਸੀਏਆਰ-ਐਨਬੀਐੱਫਜੀਆਰ ਨੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸਰੋਤ ਸੰਭਾਲ, ਬ੍ਰੂਡਸਟਾਕ ਸੁਧਾਰ, ਜੈਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਕਤਾ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ-ਅਧਾਰਿਤ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ ਸਬੰਧੀ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।

ਸਮੀਖਿਆ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਜਲ-ਖੇਤੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਰੰਤਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ। ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਨੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾਉਣ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ, ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਰੋਡਮੈਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

************

ਜੇਪੀ/ਬਲਜੀਤ

(Release ID: 2317388) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 7