ભારતના ઉપરાષ્ટ્રપતિ શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને આજે માતા અમૃતાનંદમયી દેવીના 73માં જન્મજયંતી પ્રસંગે આયોજિત માતા અમૃતાનંદમયી મઠ, અમૃતપુરી, કોલ્લમ, કેરળ ખાતે વિશ્વ સેવા દિનમ ઉજવણીમાં ભાગ લીધો હતો.

આ પ્રસંગે, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ મઠની અસંખ્ય માનવતાવાદી પહેલોનો પ્રારંભ કરાવ્યો હતો. તેમણે ભારતમાં નેપાળના રાજદૂત શ્રી સુરેન્દર થાપાને નેપાળ પૂર રાહત માટે રૂ. 2 કરોડની સહાય સોંપી હતી. તેમણે કોચી અને ફરીદાબાદની અમૃતા હોસ્પિટલોમાં વંચિત લાભાર્થીઓ માટે મફત સર્જરી માટેના પ્રમાણપત્રો અને માછીમારોના પરિવારોને નાણાકીય સહાયનું વિતરણ પણ કર્યું હતું.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ભારત અને શ્રીલંકામાં 50,000 મકાનો પૂર્ણ થવાની સ્મૃતિમાં અમૃતકુટીરમ્ 30મી વર્ષગાંઠ સ્મરણિકા (સૌવેનિર) નું વિમોચન કર્યું હતું, સાથે જ આશ્રમના ત્રણ નવા પ્રકાશનો: ધ હનુમાન ચાલીસા, ધ ઓશન ઓફ ગ્રેસ અને સત્યમ શિવમ સુંદરમનું વિમોચન કર્યું હતું.

મેદનીને સંબોધતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ અમ્માની 73મી જન્મજયંતી પ્રસંગે અમૃતપુરી ખાતે ઉપસ્થિત રહેવાને "ગાઢ વિશેષાધિકાર અને અપાર આનંદની બાબત" ગણાવી હતી. તેમણે માતા અમૃતાનંદમયી દેવીને તેમના આદરપૂર્વકના પ્રણામ અર્પણ કર્યા અને રાષ્ટ્રની સેવા માટે સમર્પિત તેમના દીર્ઘ આયુષ્યની કામના કરી હતી.

અગાઉના એક પ્રસંગને યાદ કરતા જ્યારે તેમણે કોયમ્બતૂરમાં એક કાર્યક્રમમાં અમ્માને આમંત્રિત કર્યા હતા, શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે તેમને હજુ પણ હજારો લોકોનો લાંબો પ્રવાહ યાદ છે જેઓ તેમને આવકારવા અને તેમના આશીર્વાદ લેવા એકઠા થયા હતા.

અમ્માની આજીવન સેવાને શ્રદ્ધાંજલિ આપતાં ઉપરાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે તેમનું જીવન પ્રેમ, કરુણા અને નિઃસ્વાર્થ સેવાનો સંદેશ છે. તેમણે કહ્યું કે તેમનું જીવન રાષ્ટ્રને ભારતનું એક કાલાતીત સત્ય યાદ અપાવે છે કે સેવા એ જીવન જીવવાની એક રીત છે અને માનવતા સાથે એકતાની અભિવ્યક્તિ છે.

તેમણે યાદ કર્યું કે બાળપણથી જ અમ્મા પોતાની આસપાસના લોકોના દુઃખને અનુભવતા હતા અને ખોરાક, કપડાં, સ્નેહ અને કરુણા સાથે તેનો પ્રતિસાદ આપતા હતા. આ સેવાના મૂળમાં, તેમણે કહ્યું કે, એ આધ્યાત્મિક સમજણ છે કે તમામ જીવો એક આવશ્યક દૈવી એકતા ધરાવે છે.

માતા અમૃતાનંદમયી મઠના માનવતાવાદી કાર્યના સૌથી પ્રેરણાદાયી પાસાઓમાંથી એક તરીકે આરોગ્ય સંભાળ પર પ્રકાશ પાડતા, શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે, 1998 થી ભારતમાં રૂ. 890 કરોડથી વધુની ચેરિટેબલ તબીબી સંભાળ પૂરી પાડવામાં આવી છે, જેનો લાભ મફત સારવાર અને સર્જરી દ્વારા 64 લાખથી વધુ દર્દીઓને મળ્યો છે.

ઓગસ્ટ 2022 માં ફરીદાબાદ ખાતે અમૃતા હોસ્પિટલના ઉદ્ઘાટનને યાદ કરતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા અમ્માનું "પ્રેમ, કરુણા, સેવા અને સમર્પણ" ના મૂર્તિમંત સ્વરૂપ તરીકે અને ભારતની આધ્યાત્મિક પરંપરાના વાહક તરીકે કરેલા વર્ણનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે સેવા એ ભવિષ્ય માટે તકો ઊભી કરવા વિશે પણ છે. તેમણે નોંધ્યું કે મઠ દ્વારા વિશ્વભરમાં 55,000 થી વધુ શિષ્યવૃત્તિઓ પૂરી પાડવામાં આવી છે અને ટેબ્લેટ આધારિત શિક્ષણ, શાળા પછીનું ટ્યુટોરીંગ, પુખ્ત સાક્ષરતા અને વંચિત સમુદાયો માટે નવા માર્ગો ખોલવાના ઉદ્દેશ્યથી વ્યાવસાયિક તાલીમ પહેલો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

તેમણે ખાસ કરીને અમૃતાશ્રી (AmritaSREE) દ્વારા મહિલાઓના સશક્તિકરણ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે 15,000 થી વધુ સ્વ-સહાય જૂથો સાથે ગરીબ અને નબળા સમુદાયોની આશરે 2.5 લાખ મહિલાઓને સ્ટાર્ટ-અપ મૂડી, વ્યાવસાયિક તાલીમ અને માઇક્રોફાઇનાન્સ દ્વારા સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે.

"જ્યારે એક મહિલા આર્થિક રીતે સશક્ત બને છે, ત્યારે તેની અસર વ્યક્તિગત સ્તરથી ઘણી વધુ હોય છે," તેમણે નોંધ્યું કે તે પરિવારો અને સમુદાયોને મજબૂત બનાવે છે.

તેમણે કહ્યું કે નારી શક્તિ એ માત્ર ભાગીદારી વિશે નથી, પરંતુ સશક્તિકરણ, ગરિમા, તક અને નેતૃત્વ વિશે છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે એક ગામમાં નાની બાળકીની કરુણાથી જે શરૂઆત થઈ હતી તે આજે ભારતમાં અને વિશ્વભરમાં લાખો લોકોના જીવનને સ્પર્શતા એક માનવતાવાદી આંદોલનમાં પરિણમી છે.

તેમણે ઘરવિહોણા લોકો માટે 50,000 થી વધુ ઘરોના નિર્માણ, હજારો બાળકો માટે શિષ્યવૃત્તિ, એક લાખથી વધુ ગરીબ લોકો માટે પેન્શન અને આજીવિકાની પહેલો પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

કાર્યના પ્રભાવશાળી પાયાને નોંધતી વખતે, તેમણે કહ્યું કે સાચી મહાનતા આ આંકડાઓ પાછળના માનવ જીવનમાં રહેલી છે. તેથી, સેવાને માત્ર આંકડાઓ દ્વારા જ નહીં પરંતુ તે માનવ જીવનમાં સર્જે છે તે પરિવર્તન દ્વારા સમજવી જોઈએ.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે સેવાની સાચી કસોટી અવારનવાર સંકટના સમયે આવે છે અને તેમણે આપત્તિઓ અને કટોકટીઓ પ્રત્યે મઠના માનવતાવાદી પ્રતિસાદ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

તેમણે હિંદ મહાસાગર સુનામી, ગુજરાત ભૂકંપ, ઉત્તરાખંડ પૂર, કેરળ પૂર, કોવિડ-19 મહામારી અને વાયનાડ ભૂસ્ખલન દરમિયાન સંસ્થાની સહાયનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

તેમણે વૃક્ષારોપણ, સ્વચ્છતા ઝુંબેશ અને ટકાઉ ગ્રામીણ જીવન માટેની પહેલો સાથે ભારત સરકારના નમામિ ગંગે કાર્યક્રમમાં મઠના રૂ. 100 કરોડના યોગદાન પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

અમલા ભારતમ્ પહેલનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે તેણે દેશભરમાં મોટા પ્રમાણમાં સ્વચ્છતા ઝુંબેશ હાથ ધરી છે, જ્યારે યુએન બિલિયન ટ્રી કેમ્પેઇનના ભાગરૂપે વિશ્વભરમાં 10 લાખથી વધુ વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે અમ્માના કાર્યને પ્રેરણા આપતી ભાવના ભારતની સંસ્કૃતિ અને સંસ્કૃતિના મૂલ્યો સાથે ઊંડાણપૂર્વક જોડાયેલી છે. તેમણે કહ્યું કે સેવાની જ્ઞાતિ, પંથ, ભાષા, પ્રદેશ કે રાષ્ટ્રીયતાની કોઈ સરહદો હોતી નથી અને તે માત્ર એક જ ઓળખ - માનવતાને ઓળખે છે. તેમણે આને વિશ્વ સેવા દિનમની અંતર્નિહિત ફિલસૂફી તરીકે વર્ણવ્યું હતું.

સંઘર્ષો, માનવતાવાદી કટોકટીઓ, કુદરતી આપત્તિઓ, વિસ્થાપન, ગરીબી, એકલતા અને પર્યાવરણીય પડકારો સહિત વિશ્વ સમક્ષ રહેલા બહુવિધ પડકારોનો ઉલ્લેખ કરીને, શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે માનવતાને ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ કરતાં વધુ જરૂર છે. "તેને કરુણાસભર પ્રગતિની જરૂર છે," તેમણે કહ્યું.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભારત વિકસિત ભારતના વિઝન તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, અને વિકાસ માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ટેકનોલોજી, રોકાણ, નવીનતા અને આર્થિક વૃદ્ધિની જરૂર છે. જો કે, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વિકાસનો માનવીય ચહેરો પણ હોવો જોઈએ.

"વિકસિત ભારત પ્રાપ્ત કરવા તરફ આગળ વધતી વખતે, આપણે એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે આધુનિકતા અને આપણા નાગરિક મૂલ્યો સાથે મળીને આગળ વધે," તેમણે ઉમેર્યું કે "વિકાસ ભી, વિરાસત ભી" એ માર્ગદર્શક મંત્ર હોવો જોઈએ. તેમણે એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે પણ હાકલ કરી હતી કે વિકસિત ભારત એ એક સમાવેશી ભારત છે જ્યાં કોઈ પાછળ ન રહી જાય.

પોતાના સંબોધનના સમાપનમાં, શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને માતા અમૃતાનંદમયી દેવીને આદરપૂર્વક પ્રણામ કર્યા અને કહ્યું કે અમ્મા એક ચમત્કાર છે અને તેમણે સમાજ અને રાષ્ટ્રની સેવામાં આપણને માર્ગદર્શન આપવાનું ચાલુ રાખવું જોઈએ. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ ઉમદા ચળવળ લાખો લોકોના જીવનને સ્પર્શતી રહેશે અને સેવા વધુ શાંતિપૂર્ણ, ટકાઉ અને કરુણાપૂર્ણ વિશ્વનો પાયો બનશે.

આ કાર્યક્રમમાં કેરળ અને તમિળનાડુના રાજ્યપાલ શ્રી રાજેન્દ્ર વિશ્વનાથ આર્લેકર; કેરળના મુખ્યમંત્રી શ્રી વી. ડી. સતીશન; કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી શ્રી કિંજરાપુ રામમોહન નાયડુ; કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને પ્રાકૃતિક ગેસ રાજ્ય મંત્રી શ્રી સુરેશ ગોપી; કેરળ વિધાનસભાના સ્પીકર શ્રી તિરુવંચૂર રાધાકૃષ્ણન; કેરળ સરકારના મંત્રીઓ; કેરળ હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ ગોપીનાથ; સાંસદો શ્રી એન.કે. પ્રેમચંદ્રન અને શ્રી શશી થરૂર, ભારતમાં નેપાળના રાજદૂત શ્રી સુરેન્દર થાપા, ધારાસભ્યો, સ્વામીજીઓ, ભક્તો અને સ્વયંસેવકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

SM/DK/JD