କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ , କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳର ମୋର ସହଯୋଗୀ ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ଯାଦବ , ଭାରତର ଆଟର୍ଣ୍ଣି ଜେନେରାଲ୍ ଆର୍. ଭେଙ୍କଟରମଣି , ଜାତୀୟ ଗ୍ରୀନ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ (ଏନଜିଟି)ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଜଷ୍ଟିସ୍ ପ୍ରକାଶ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ , ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ସମ୍ମାନନୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ, ଦେବୀ ଓ ସଜ୍ଜନମାନେ।

ପ୍ରକୃତି ଓ ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଭାରତ ଏକ ପ୍ରକାରରେ ବିଶ୍ୱକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିଆସିଛି। ଆମର ସେହି ବୈଚାରିକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଭବକୁ ଆଧାର କରି ଭାରତ ଏବେ ଆଧୁନିକ ଜଳବାୟୁ ଆହ୍ୱାନର ସମାଧାନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଏଥିସହିତ, ମାନବତାର ସାମୂହିକ ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି।

ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ଏହି ଏନଜିଟି ସମସ୍ତ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସହିତ ଜଡିତ ସମସ୍ତ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଉଛି। ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ମୋର ଶୁଭକାମନା ଜଣାଉଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣୁଛୁ ଯେ, ପ୍ରାୟତଃ କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ ପାଇଁ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଭୁଲ୍ ଭାବରେ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଲଦି ଦିଆଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ସାଉଥ୍‌ର ମୋର ଅନେକ ସହଯୋଗୀ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଐତିହାସିକ ସତ୍ୟ ହେଉଛି, ଆଜି ମଧ୍ୟ ପ୍ରତି ବ୍ୟକ୍ତି କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ଅବଦାନ ବିଶ୍ୱ ହାରାହାରିର ଅଧାରୁ ମଧ୍ୟ କମ୍। ବିକଶିତ  ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଭାରତ ତୁଳନାରେ ଛଅ ଗୁଣ ଅଧିକ କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ କରୁଛନ୍ତି। ଛଅ ଗୁଣ ଅଧିକ। ଭାରତ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ।  ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବି। ଆମେ ଆମର ପରମ୍ପରା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛୁ। ପ୍ୟାରିସରେ ସିଓପି-୨୧  ସମୟରେ, ଆମେ ଏହି ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ "ସୁବିଧାଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ - ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ନିରନ୍ତରତା" ପୁସ୍ତକ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛୁ। ଆମେ ବିଶ୍ୱକୁ ଜଡିତ କରି ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନୂତନ ମାନଦଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରୁଛୁ। ତାହା ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏକ ବିଶ୍ୱ, ଏକ ଗ୍ରୀଡ୍ ର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ହେଉ, କିମ୍ବା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୌର ମେଣ୍ଟ, ସିଡ଼ିଆରଆଇ , ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ବାୟୋଫୁଏଲ୍ ମେଣ୍ଟ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିଗ୍ କ୍ୟାଟ୍ ମେଣ୍ଟ, ମିଶନ ଲାଇଫ୍ ଲାଇଫ୍  ଷ୍ଟାଇଲ୍ ଫର ଏନଭାରମେଣ୍ଟ, ଏପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ପରିବେଶ ପ୍ରତି ଭାରତର ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ପାଇଁ ଏକ ମଞ୍ଚ ହୋଇପଡୁଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଜିର ଭାରତ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ପ୍ରାଚୀନ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ଆଧୁନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ମିଶ୍ରଣ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ଗତ ୧୨  ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ପରିବେଶ ସହିତ ଜଡିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅସାଧାରଣ ପ୍ରଗତି କରିଛି। ଆମର ମୁଖ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ଉପରେ ରହିଛି, ଏବଂ ଏହା ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଭାରତ ହେଉଛି ଜି-୨୦ର ଏକମାତ୍ର ଦେଶ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଜି-୨୦ର ପ୍ରମୁଖ ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହା କହୁଛି। ଭାରତ ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଦେଶ ଯିଏ ପ୍ୟାରିସରେ ସିଓପି-୨୧  ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିକୁ  ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ପୂରଣ କରିଛି। ଏହା ହେଉଛି ଭାରତର ଶକ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାରାମିଟର  ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ, ସୌର ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ଏବଂ କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଉପରେ ଭାରତର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଜି ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ସକାରାତ୍ମକ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ  ୧୨ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ, ଭାରତର ସୌର ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ୨ ଗିଗାୱାଟ ଥିଲା।  ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ ୧୨ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ୨ ଗିଗାୱାଟ ଥିଲା ।  ଏଠାରେ ଯଦି କୌଣସି ଆଇନଜୀବୀ ବନ୍ଧୁ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଟିକେ ଧ୍ୟାନରେ ରଖନ୍ତୁ ଯେ କେବେ ନା କେବେ ଏହା କାମରେ ଆସିପାରେ। ଆଜି ଏହି କ୍ଷମତା ୧୬୦ ଗିଗାୱାଟ୍‌ରୁ ଅଧିକ ହୋଇସାରିଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ମାତ୍ର ୧୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ୨ ଗିଗାୱାଟ୍‌ରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୬୦ ଗିଗାୱାଟ୍‌ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି।  ଆମେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଘର ମୁକ୍ତ ବିଜଳୀ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଛୁ, ଯାହା ଘରକୁ ସୌରଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମିଶନ। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଘରକୁ ଛାତ ଉପରେ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ଲାଗିଛି। ଏହା ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଦେଶରେ ମୋଟ ଘର ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ ଅଧିକ। ଏଥିପାଇଁ, ସରକାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରକୁ ୮୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। କୁସୁମ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ସରକାର ୩୦ ଲକ୍ଷ ଚାଷୀଙ୍କ କ୍ଷେତରେ ସୌର ପମ୍ପ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଆମେ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ ଗ୍ରୀଡର ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିଛୁ। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ଘରେ ଏଲଇଡି ବଲ୍ବ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସଞ୍ଚୟ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଏଲଇଡି ବଲ୍ବ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହି ପ୍ରୟାସର ଫଳାଫଳ ଆଜି ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଛି। କେବଳ ସୌରଶକ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ, ଭାରତ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ନିୟୁତ ଟନ୍ କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନକୁ ରୋକିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି, ଏହି ତଥ୍ୟଟି ମଧ୍ୟ ଆମର ଆଇନଜୀବୀ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ସୌର ଶକ୍ତି ସହିତ, ଭାରତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ଗତ ୧୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଦେଶର ପବନ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ତିନିଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଜଳ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।  ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ କାମ କରୁଛି । ଆଉ ଯେଉଁମାନେ ପରିବେଶକୁ ନେଇ ଲମ୍ବା ଲମ୍ବା ଭାଷଣ ଦେଇଥାନ୍ତି, ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବି, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଅଦାଲତ ପରେ ଅଦାଲତକୁ ଯାଇ ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଠିଆ ହୋଇଯିବେ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘରୋଇ ବେସରକାରୀ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ରାସ୍ତା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ଯୋଗୁଁ ଆଜି ଭାରତର ନନ୍-ଫସିଲ୍ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ଚାରି ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଭାରତ କୋଇଲାର ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ କୋଇଲା ଗ୍ୟାସିଫିକେସନ୍ ଭଳି ପ୍ରଯୁକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଉଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଭାରତ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାମ କରୁଛି। କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ, ଭାରତର ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍। ଏହା ସ୍ୱଚ୍ଛ ଗତିଶୀଳତାର ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

୧୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଆମ ଦେଶରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନବାହନ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୯୫୦ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୨୦୧୪ ପୂର୍ବ ବର୍ଷରେ ଭାରତରେ ୩,୦୦୦ ରୁ କମ୍ ଇଭି ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା। ଗତ ବର୍ଷ, ଭାରତରେ ପ୍ରାୟ ୨୫ ଲକ୍ଷ ଇଭି ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଭାରତ ଇଭି ବିପ୍ଳବର ଏହି ସୁଯୋଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି, ଏବଂ ଏହା ପରିବେଶକୁ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ଆମର ରାଜପଥ ଏବଂ ଏକ୍ସପ୍ରେସୱେରେ ଆଧୁନିକ ଫାଷ୍ଟ-ଟ୍ରାକ୍ ସିଷ୍ଟମ ଟୋଲ୍ ବୁଥ୍‌ରେ ଅପେକ୍ଷା ସମୟକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିଛି। ଏହା ଟୋଲ୍ ବୁଥ୍‌ରେ ଇନ୍ଧନ ଅପଚୟକୁ ଦୂର କରିଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମ ଦେଶର ମାତ୍ର ୫ଟି ସହରରେ ପ୍ରାୟ ୨୫୦ କିଲୋମିଟରର ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ ଥିଲା। ଏହି ତଥ୍ୟଟି ମଧ୍ୟ ମୋର ଆଇନଜୀବୀ ବନ୍ଧୁମାନେ ମନେ ରଖନ୍ତୁ। ୨୦୧୪ ପୂର୍ବରୁ ମାତ୍ର ୫ଟି ସହରରେ ୨୫୦ କିଲୋମିଟରରୁ କମ୍ ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ ଥିଲା। ଆଜି ଦେଶର ୨୦ରୁ ଅଧିକ ସହରରେ ମେଟ୍ରୋ ଚଳାଚଳ କରୁଛି ଏବଂ ଭାରତ ବର୍ତ୍ତମାନ ୧,୦୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ ଥିବା ବିଶ୍ୱର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ରେଳବାଇର ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ, ଅର୍ଥାତ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ହେବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ କୋଟି କୋଟି ଲିଟର ଡିଜେଲ୍ ଜଳିବାରୁ ବଞ୍ଚାଯାଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପରିବେଶର ସୁରକ୍ଷା ହୋଇଛି। ଏହି ମାସର କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ସମର୍ପିତ ମାଲବାହୀ କରିଡର୍‌ର ଲୋକାର୍ପଣ କରାଯାଇଛି। ଏହି କରିଡର୍‌ରେ ଚାଲୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟ୍ରେନ୍ ଗୋଟିଏ ଥରରେ ଶହ ଶହ ଟ୍ରକ୍‌ର ସମାନ ମାଲ ପରିବହନ କରି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚାଉଛି। ଡବଲ୍-ଷ୍ଟାକ୍ କଣ୍ଟେନର୍ ମାଲବାହୀ ଟ୍ରେନ୍‌ର ପରିଚାଳନା ନିଜେ ଏକ ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ। ଏହା ଦ୍ୱାରା କେତେ ବ୍ୟାପକ ସ୍ତରରେ ପରିବେଶକୁ ସହାୟତା ମିଳୁଛି, ତାହା ଆପଣମାନେ କଳ୍ପନା କରିପାରିବେ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଜି, ଦେଶ ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଜଳପଥ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି, ଯାହା ସବୁଠାରୁ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଗତିଶୀଳତା। ଏହି ରୁଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏକ ମାନକ ଅନ୍ତର୍ଦେଶୀୟ ଜାହାଜ ଗୋଟିଏ ଯାତ୍ରାରେ ଡଜନ ଡଜନ ଟ୍ରକ୍ ସମାନ ଭାର ବହନ କରିପାରିବ। ଏହା ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଯୋଗଦାନ ଦେଉଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

କେବଳ ଗତିଶୀଳତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘଟୁଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଯେ, ଆମର ବିକାଶ ଯେତିକି ଦ୍ରୁତ, ସେତିକି ସ୍ଥାୟୀ ମଧ୍ୟ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆଜି, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣରେ ଭାରତରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି। ମୁଁ ଖୁସି ଯେ ସାରା ଦେଶରେ ୭୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଅମୃତ ସରୋବର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। "କ୍ୟାଚ ଦି ରେନ" ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ, ସାରା ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୧୫  ନିୟୁତ ଜଳ ଅମଳ ଢାଞ୍ଚା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ବର୍ଷା ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥାଏ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କୃଷି ସିଞ୍ଚାଇ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ୨୦  ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଚାଷୀ ଆଧୁନିକ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ସହିତ ସଂଯୋଗ ହୋଇଛନ୍ତି। "ପର ଡ୍ରପ ମାଇ କ୍ରପ " ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ପାଣି ସଞ୍ଚୟ କରୁଛି। "ଶ୍ରୀ ଅନ୍ନା," ଅର୍ଥାତ୍ ବାଜରା, ଆଉ ଏକ ସଫଳ ଉଦାହରଣ। ଭାରତ ବାଜରା ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି, ଯାହା କମ୍ ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରେ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଦେଶରେ ବାଜରା ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଏବଂ ରପ୍ତାନି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୫୦,୦୦୦  ଟନ୍ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା କେବଳ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁନାହିଁ ବରଂ ପାଣି ସଞ୍ଚୟ ମଧ୍ୟ କରୁଛି। ଏବଂ ଏହି ମଡେଲ ଯୋଗୁଁ, ବିଶ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଆମ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଉଛି। ଭାରତର ପ୍ରୟାସ ଯୋଗୁଁ ୨୦୨୩ କୁ 'ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଲେଟ୍‌ସ ବର୍ଷ' ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଇଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ନ୍ୟାସନାଲ୍ ମିଶନ୍ ଅନ୍ ନ୍ୟାଚୁରାଲ୍ ଫାର୍ମିଂ ଅଧୀନରେ ଆଜି ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ସାଢ଼େ ୧୨ ଲକ୍ଷ ହେକ୍ଟର ଜମିରେ ପ୍ରାକୃତିକ କୃଷି ପାଇଁ ୨୪,୦୦୦ଟି କ୍ଲଷ୍ଟର୍ ଗଠନ କରାଯାଇସାରିଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଦେଶରେ ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳ ଫସଲର ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦ଟି କିସମ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। କୃଷି-ବନୀକରଣକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇ ଆମେ କାର୍ବନ ପଦଚିହ୍ନକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରୁଛୁ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆମର ପ୍ରୟାସ କେତେ ବ୍ୟାପକ, ତାହା ଭାରତର ଜଙ୍ଗଲ ଆଚ୍ଛାଦନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉଛି। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ମୁଁ ମୋର ଆଇନଜୀବୀ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରୁଛି। ଗତ ୧୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶର ଅତି ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଆଚ୍ଛାଦନ ୨୨ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ଏକ ବଡ଼ ଉପଲବ୍ଧି। ‘ଏକ ପେଡ୍ ମା’ କେ ନାମ୍’ ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ସାରା ଦେଶରେ କୋଟି କୋଟି ଗଛ ରୋପଣ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅଭିଯାନ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଅଳିଆ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଛି। ତେଣୁ, ଭାରତ ଥରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇଛି। ଆମେ ହ୍ରାସ, ପୁନଃବ୍ୟବହାର ଏବଂ ପୁନଃଚକ୍ରଣ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏକ ବୃତ୍ତାକାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛୁ। ଆଜି, ଭାରତରେ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର ଟନ୍ ଅପଚୟ ପୁନଃଚକ୍ରିତ ହେଉଛି। ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ, ଗାଁଗୁଡ଼ିକରେ ଗୋବର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୈବ ଅପଚୟକୁ ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ ସମ୍ପଦରେ ପରିଣତ କରାଯାଉଛି। ଆମର ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି ବର୍ଜ୍ୟକୁ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ନ ଦେଖି ତାହାକୁ ‘ବର୍ଜ୍ୟରୁ ସମ୍ପଦ’  ମଡେଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ସମ୍ପଦରେ ପରିଣତ କରିବା।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଏହି ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ କେବଳ ଭାରତର ବିକାଶର ତଥ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏଗୁଡ଼ିକ ମାନବତାର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଭାରତର ଅବଦାନର ତଥ୍ୟ।

ବନ୍ଧୁଗଣ,

ଆମର ସାଂସ୍କୃତିକ ଦର୍ଶନ ହେଉଛି - “ମାତା ଭୂମିଃ, ପୁତ୍ରୋ ଅହଂ ପୃଥିବ୍ୟାଃ।”। ଅର୍ଥାତ୍, "ଏହି ପୃଥିବୀ ଆମର ମାତା, ଏବଂ ଆମେ ଏହାର ସନ୍ତାନ।" ଏହି ସମାନ ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ, ଭାରତ ଏକ ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କାମ କରୁଛି। ମୋର ବିଶ୍ୱାସ ଯେ, ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଆଲୋଚନାରୁ ଯେଉଁ ନୂଆ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ନୂଆ ସମାଧାନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବ, ତାହା ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସମ୍ବଳ ହୋଇପାରିବ। ପୁଣିଥରେ, ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ ମୋର ଅନେକ ଅନେକ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ଆପଣଙ୍କୁ ବହୁତ ବହୁତ ଧନ୍ୟବାଦ।

*****

SPD