કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે હૈદરાબાદમાં દક્ષિણના રાજ્યો માટેની પ્રાદેશિક કૃષિ પરિષદના સમાપન સત્રને સંબોધિત કરતી વખતે, રાજ્યોને તેમના કૃષિ લક્ષ્યાંકો અને પ્રતિબદ્ધતાઓને નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પૂર્ણ કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે રાજ્યોએ દિવસભરના વિચાર-વિમર્શ દરમિયાન ઓળખવામાં આવેલા કાર્યક્ષમ મુદ્દાઓ પર ગંભીરતાથી કાર્ય કરવું જોઈએ. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, આ પરિષદ મૂર્ત કાર્યવાહી અને માપી શકાય તેવા પરિણામોમાં પરિવર્તિત થવી જોઈએ. "કેન્દ્ર અને રાજ્યો એક કૃષિ ટીમ છે. આપણા વૈજ્ઞાનિકો, આપણા ખેડૂતો, કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના અધિકારીઓ, આ બધા મળીને એક કૃષિ ટીમ બનાવે છે. આપણે સાથે મળીને કામ કરવું પડશે," શ્રી ચૌહાણે કહ્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પરિષદમાં રાજ્યો દ્વારા કરવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધતાઓ પૂર્ણ થવી જોઈએ. અન્યથા આખી કવાયત તેનો હેતુ ગુમાવી દેશે. જો કોઈ રાજ્યએ ડિસેમ્બર સુધીમાં ખેડૂત ID બનાવવાની કામગીરી પૂર્ણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી હોય, તો તેણે તે સમયમર્યાદા પૂરી કરવી જ પડશે, તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું. દરેક મુદ્દા પર ચર્ચાનું પુનરાવર્તન કરવાની જરૂર નથી, પરંતુ લેવાયેલા નિર્ણયો પર કાર્યવાહી આવશ્યક છે.

ઉદ્દેશ્ય પરિણામો મેળવવાનો છે, માત્ર બેઠકો યોજવાનો નહીં

શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે જો લેવાયેલા નિર્ણયોનો અમલ કરવામાં ન આવે તો પરિષદનો કોઈ હેતુ સરશે નહીં. "જો આપણે એક દિવસ માટે આવીએ, ખાઈએ, મળીએ અને બેસીએ, અને તેનાથી વિશેષ કંઈ ન કરીએ, તો તે લોકો સાથે છેતરપિંડી કરવા સમાન ગણાશે. આપણે એવું ઈચ્છતા નથી. આપણે પરિણામો આપવાના છે," તેમણે કહ્યું હતું. કેન્દ્ર અને રાજ્યોમાં કાર્યરત કૃષિ ટીમોમાં વિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા તેમણે કહ્યું કે આ ક્ષેત્રમાં અર્થપૂર્ણ પરિવર્તન લાવવા માટે તમામ સ્તરે સાથે મળીને કામ કરવું પડશે. "હંગામો મચાવવો એ મારો ઉદ્દેશ્ય નથી. મારી ઈચ્છા સ્થિતિ બદલવાની છે. આપણે કૃષિનો ચહેરો બદલી નાખીશું," શ્રી ચૌહાણે કહ્યું હતું. તેમણે વિકસિત કૃષિ સંકલ્પ અભિયાન દરમિયાન કરવામાં આવેલી પ્રતિબદ્ધતાને પણ યાદ કરી હતી કે જ્યારે પણ રાજ્યો તેમના કૃષિ સંપર્ક કાર્યક્રમો માટે તારીખો નક્કી કરશે, ત્યારે ભારત સરકાર અને કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રો (KVKs) ના વૈજ્ઞાનિકો તેમની સાથે રહેશે. વૈજ્ઞાનિકો ગામડાઓ અને ખેતરોની મુલાકાત લેશે, ખેડૂતો સાથે બેસશે અને ખેડૂતો, વૈજ્ઞાનિકો અને કૃષિ વિભાગના અધિકારીઓને સાંકળતી ચર્ચાઓ કરશે. આનો ઉદ્દેશ્ય કૃષિ સંશોધન અને ખેતી સમુદાયો વચ્ચે સીધા જોડાણને મજબૂત કરવાનો છે.

રાજ્યોને ખેડૂત ID અને એગ્રીસ્ટેક પર કામ ઝડપી બનાવવા જણાવાયું

શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે રાજ્યો એગ્રીસ્ટેક (AgriStack) નું મહત્વ સમજ્યા હશે અને ખેડૂત ID બનાવવામાં થયેલી પ્રગતિની નોંધ લીધી હશે. તેલંગાણા અને કર્ણાટકે ખેડૂત ID બનાવવામાં 75% થી વધુ કામગીરી પૂર્ણ કરી લીધી છે, તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું. તમિલનાડુ, કર્ણાટક અને તેલંગાણામાં જીઓરેફરન્સિંગમાં પણ સારી પ્રગતિ થઈ છે. તેમણે કહ્યું કે આંધ્રપ્રદેશ, તેલંગાણા, કર્ણાટક, કેરળ અને આંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહે ડિજિટલ ક્રોપ સર્વે પૂર્ણ કરી લીધો છે. જોકે, કેરળ, તમિલનાડુ અને આંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહે હજુ પણ ખેડૂત ID બનાવવાની કામગીરી ઝડપી બનાવવાની જરૂર છે, તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું. શ્રી ચૌહાણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ખેડૂત ID નું કામ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પૂર્ણ થવું જોઈએ, કારણ કે આગામી વર્ષોમાં કેટલીક કૃષિ પ્રણાલીઓ તેના પર નિર્ભર રહેશે. "હું અપેક્ષા રાખું છું કે કોઈ પણ રાજ્ય પાછળ ન રહેવું જોઈએ," તેમણે કહ્યું હતું.

જમીન રેકોર્ડ અને ફાર્મર રજિસ્ટ્રી સંકલિત થવા જોઈએ

કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે જે રાજ્યોમાં જમીનના ટુકડાઓ હજુ સુધી લિંક થયા નથી તેમણે આ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવી જોઈએ, ખાસ કરીને તમિલનાડુ અને કેરળ. કેરળે પણ જમીન રેકોર્ડ ડેટા અને ફાર્મર રજિસ્ટ્રી વચ્ચે સંકલન સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂર છે, તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું. તેમણે દક્ષિણના રાજ્યોમાં ભાગીદારો અને કૃષિ ભાડૂતો સહિતના ગણોતિયા ખેડૂતો માટે માનક સંચાલન પ્રક્રિયાઓ (SOPs) ની તૈયારી અને સૂચના જારી કરવા આહ્વાન કર્યું હતું. કર્ણાટક, કેરળ, તમિલનાડુ અને આંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહે આ ક્ષેત્રમાં કામ કરવાની જરૂર છે, તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું. તેમણે પુડુચેરી અને લક્ષદ્વીપને પણ ગામડાના નકશાઓનું જીઓરેફરન્સિંગ હાથ ધરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો.

ભારત વિસ્તાર 13 પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં ખેડૂતો સુધી પહોંચશે

શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતો દરરોજ અનેક પડકારોનો સામનો કરે છે અને દરેક મુદ્દા પર સલાહ મેળવવા માટે તેઓ વિવિધ કચેરીઓમાં મુસાફરી કરે તેવી અપેક્ષા રાખી શકાય નહીં. આ સમસ્યાને ઉકેલવા માટે, ખેડૂતોને મોબાઈલ ફોન દ્વારા યોગ્ય સલાહ ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે ભારત વિસ્તાર (Bharat Vistar) વિકસાવવામાં આવ્યું છે. આ સિસ્ટમ હાલમાં હિન્દી અને અંગ્રેજીમાં ઉપલબ્ધ છે અને તમિલ, તેલુગુ, કન્નડ અને મલયાલમ સહિત 13 પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવશે. ખેડૂતો પોતાની ભાષામાં પ્રશ્નો પૂછી શકશે અને તે જ ભાષામાં જવાબ મેળવી શકશે. આંધ્રપ્રદેશના કૃષિ મંત્રીની ભાગીદારીનો ઉલ્લેખ કરતા, જેમણે તેલુગુમાં વાત કરી હતી, શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે પોતાની ભાષામાં વિચારો વ્યક્ત કરવાથી સંચાર વધુ ચોક્કસ અને અસરકારક બને છે. "ખેડૂતો પોતાની ભાષા સમજે છે. તેથી, આ સિસ્ટમ શક્ય તેટલી વહેલી તકે પૂર્ણ કરવા માટે આપણે રાજ્યો સાથે મળીને કામ કરવું પડશે," તેમણે કહ્યું હતું. તેમણે રાજ્ય સરકારની યોજનાઓને પણ શક્ય તેટલી ઝડપથી ભારત વિસ્તાર સાથે સંકલિત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.

સંશોધન પ્રયોગશાળાથી ખેતર સુધી ખેડૂતો સુધી પહોંચવું જોઈએ

શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે રાજ્યો પોતાની અનુકૂળતા મુજબ 15-દિવસ અથવા 20-દિવસના કૃષિ અભિયાનોનું આયોજન કરી શકે છે, અને ભારત સરકારના વૈજ્ઞાનિકો આ અભિયાનો દરમિયાન રાજ્યોની મુલાકાત લેશે. "અમારી પાસે 16,000 વૈજ્ઞાનિકો છે," તેમણે ICAR સંસ્થાઓ, KVKs અને કૃષિ યુનિવર્સિટીઓની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા કહ્યું હતું. આ સંસ્થાઓ માત્ર સંશોધન કરવા માટે જ નથી પરંતુ સંશોધન ખેડૂતો સુધી પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે પણ છે, તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું. "જ્યાં સુધી ખેડૂતો અને વૈજ્ઞાનિકો એકસાથે ન બેસે, અને જ્યાં સુધી સંશોધન ખેડૂત સુધી ન પહોંચે, ત્યાં સુધી તે પૂરતું નથી. સંશોધન પ્રયોગશાળાથી ખેતર સુધી પહોંચવું જ જોઈએ," શ્રી ચૌહાણે કહ્યું હતું.

ભારત વિશ્વનું અગ્રણી કૃષિ રાષ્ટ્ર બનવું જોઈએ

શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે તેઓ ભારતને કૃષિ ક્ષેત્રે વૈશ્વિક અગ્રણી બનાવવા માટે સંપૂર્ણ નિષ્ઠા અને પ્રામાણિકતાથી કામ કરવા માંગે છે. "આપણે ભારતને વિશ્વનું ફૂડ બાસ્કેટ બનાવવાનું છે. તે થઈ શકે છે. તે અશક્ય નથી. તે થશે, પરંતુ આપણે સૌએ તેના માટે કામ કરવું પડશે," તેમણે કહ્યું હતું. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભારતીય કૃષિમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન આવ્યું છે અને ભારતને આ ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક અગ્રણી તરીકે સ્થાપિત કરવા માટે વધુ ફેરફારો કરવામાં આવશે તેમ જણાવ્યું હતું.

28-29 સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીમાં રવિ પરિષદ યોજાશે

શ્રી ચૌહાણે જાહેરાત કરી હતી કે 28 અને 29 સપ્ટેમ્બરે દિલ્હીની પૂસા સંસ્થા (Pusa Institute) ખાતે રવિ પરિષદ યોજાશે. તમામ રાજ્યોના કૃષિ મંત્રીઓ અને અધિકારીઓ પોતાની સંબંધિત ટીમો સાથે પરિષદમાં હાજરી આપશે અને રવિ સિઝન માટે વિગતવાર યોજનાઓ લાવશે. પરિષદમાં રવિ દરમિયાન વાવણી કરવાના પાકો અને દરેક પાક હેઠળ લાવવામાં આવનારા વિસ્તાર અંગેના નિર્ણયોને આખરી ઓપ આપવામાં આવશે. આ યોજનાઓના આધારે બિયારણની ઉપલબ્ધતા, ખાતરની જરૂરિયાતો અને અન્ય આવશ્યક સંસાધનોનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે અને આગળની તૈયારીઓ હાથ ધરવામાં આવશે.

SM/IJ/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2312248) મુલાકાતી સંખ્યા : 4