વિદેશી આર્થિક અને વ્યાપાર પ્રવૃત્તિઓ માટે જવાબદાર શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (SCO) ના સભ્ય દેશોના મંત્રીઓની 25મી બેઠક 17 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ દુશાંબે, તાજિકિસ્તાનમાં યોજાઈ હતી.

બેઠકમાં આર્થિક અને વ્યાપાર પ્રવૃત્તિઓના ક્ષેત્રોમાં SCO સભ્ય દેશો વચ્ચે ચાલુ સહયોગની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી અને SCO માળખામાં વ્યાપાર અને આર્થિક સહયોગને વધુ ઊંડો બનાવવાના પગલાં પર વિચારોનું આદાન-પ્રદાન કરવામાં આવ્યું હતું.

ભારત વતી પોતાના સંબોધનમાં, શ્રી યશવીર સિંહે SCO ની નોંધપાત્ર આર્થિક સંભાવના અને આંતર-SCO વેપાર, ઓછા વેપાર ખર્ચ, સ્થિતિસ્થાપક પુરવઠા શૃંખલાઓ અને વધેલા જોડાણ દ્વારા આ સંભાવનાને મૂર્ત પરિણામોમાં રૂપાંતરિત કરવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

બિશ્કેકમાં SCO સમિટમાં પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા વ્યક્ત કરાયેલા દ્રષ્ટિકોણનો સંદર્ભ આપતાં, ભારતે સુરક્ષા, કનેક્ટિવિટી અને તકના ત્રણ સ્તંભો પર ભાર મૂક્યો હતો. ભારતે તેમના આર્થિક મહત્વ પર પણ વાત કરી હતી, ખાસ કરીને સપ્લાય-ચેઇન સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવા, કાર્યક્ષમ અને વિશ્વસનીય કનેક્ટિવિટી વિકસાવવા અને વધુ બજાર પહોંચ દ્વારા વ્યવસાયો માટે તકોનો વિસ્તાર કરવા પર.

ભારતે વ્યાપાર સાથે સંકળાયેલા ખર્ચ અને સમયને ઘટાડવામાં વ્યાપાર સુગમતા અને ડિજિટલાઇઝેશનની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર ભાર મૂક્યો હતો. આ સંદર્ભમાં, ભારતે મજબૂત બહુવિધ મોડલ કનેક્ટિવિટી અને ઘટાડેલા ટ્રાન્ઝિટ સમયની સાથે સાથે સરળીકૃત કસ્ટમ્સ પ્રક્રિયાઓ, પેપરલેસ વ્યાપાર અને દસ્તાવેજોના ઇલેક્ટ્રોનિક આદાન-પ્રદાનની જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

ભારતે કૃષિ, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ઉત્પાદન અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ જેવા વ્યૂહાત્મક અને ઉભરતા ક્ષેત્રોમાં પુરવઠા શૃંખલાઓમાં વિવિધતા લાવવા અને તેને મજબૂત કરવા માટે SCO સભ્ય દેશો વચ્ચે વધુ સહયોગની પણ હાકલ કરી હતી. આ ઉપરાંત, ઊર્જા સુરક્ષા, પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા અને ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવાની સંભાવનાઓ પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક વ્યાપારમાં નાના વ્યવસાયો વધુ અસરકારક રીતે ભાગ લઈ શકે તે માટે સક્ષમ કરવાના મહત્વને ઓળખીને, ભારતે ડિજિટલ ચૂકવણીઓ, સરહદપારની ચૂકવણીઓ અને સુલભ વ્યાપાર નાણાંની ભૂમિકા પર ભાર મુક્યો હતો, ખાસ કરીને MSMEs અને સ્ટાર્ટ-અપ્સ માટે. ભારતે વૈશ્વિક વેલ્યુ ચેઇન્સમાં SCO અર્થતંત્રોની વધુ ભાગીદારી માટે વધુ હાકલ કરી હતી અને તેના કેન્દ્રમાં ડબલ્યુટીઓ (WTO) સાથે ખુલ્લી, સમાવેશી અને નિયમો-આધારિત બહુભાષી વ્યાપાર પ્રણાલી પ્રત્યેની પોતાની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

મંત્રીઓએ ‘સ્ટેટમેન્ટ ઓફ ધ મિનિસ્ટર્સ ઓફ ધ શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન મેમ્બર સ્ટેટ્સ રિસ્પોન્સિબલ ફોર ફોરેન ઈકોનોમિક એન્ડ ફોરેન ટ્રેડ એક્ટિવિટી’ અપનાવ્યું હતું.

મંત્રીઓએ 'શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (SCO) ના સભ્ય દેશોના બહુપક્ષીય વેપાર અને આર્થિક સહયોગ કાર્યક્રમના અમલીકરણ માટેની 2026–2030ની કાર્યયોજના' પર સહમતિ સાધી, જેથી SCO સભ્ય દેશોની સરકારના વડાઓની પરિષદ (પ્રધાનમંત્રીઓ) દ્વારા તેને આગળની મંજૂરી મળી શકે.

મંત્રીઓએ ‘રેગ્યુલેશન્સ ઓન ધ સ્પેશિયલ વર્કિંગ ગ્રુપ ઓફ ધ શાંઘાઈ કોઓપરેશન ઓર્ગેનાઈઝેશન મેમ્બર સ્ટેટ્સ ઓન ધ ડેવલપમેન્ટ ઓફ ધ ક્રિએટિવ ઇકોનોમી’ ને પણ મંજૂરી આપી હતી.

મંત્રીઓએ SCO બિઝનેસ કાઉન્સિલના પ્રતિનિધિ દ્વારા કાઉન્સિલની પ્રવૃત્તિઓ અંગે આપવામાં આવેલી માહિતીની નોંધ લીધી હતી. તેમણે SCO ઇકોનોમિક એનાલિટિકલ સેન્ટર્સના કન્સોર્ટિયમના કાર્ય અંગે તાજિક પક્ષ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતીની પણ નોંધ લીધી હતી.

મંત્રીઓએ નોંધ્યું હતું કે આગામી મંત્રી સ્તરની બેઠક 2027માં ઉઝબેકિસ્તાન પ્રજાસત્તાકમાં યોજાશે.

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2311999) મુલાકાતી સંખ્યા : 6