કેન્દ્રીય ઊર્જા અને આવાસ તથા શહેરી બાબતોના મંત્રી શ્રી મનોહર લાલે 15 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ હ્યુસ્ટનમાં G20 એનર્જી એબન્ડન્સ વર્કિંગ ગ્રુપની બેઠકોમાં ભાગ લીધો હતો. તેમણે પિલર 1 અને પિલર 2 હેઠળ વક્તવ્ય આપ્યું હતું અને ઊર્જા સહયોગને મજબૂત કરવા અંગે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને કેનેડાના વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથે દ્વિપક્ષીય ચર્ચાઓ કરી હતી.

પિલર 1: એનર્જી સિક્યુરિટી અને એફોર્ડેબલ બેઝલોડ

મંત્રીશ્રીએ એક સુરક્ષિત અને સ્થિતિસ્થાપક ઊર્જા પ્રણાલીના નિર્માણમાં ભારતની ઝડપી પ્રગતિ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેમાં 552 GW સ્થાપિત ક્ષમતા, 50% થી વધુ બિન-અશ્મિભૂત હિસ્સો, અને સોલાર, સ્ટોરેજ, ન્યુક્લિયર તથા સ્વચ્છ રસોઈની પહોંચમાં મુખ્ય પ્રગતિ જેવી સિદ્ધિઓની નોંધ લીધી હતી. તેમણે ટેકનોલોજી તટસ્થ, સમાવેશી ઊર્જા માર્ગો અને ISA, OSOWOG, અને ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ્સ એલાયન્સ દ્વારા વૈશ્વિક સહયોગ પ્રત્યે ભારતની પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂક્યો હતો.

પિલર 2: પરમિટિંગ અને રેગ્યુલેટરી એફિશિયન્સી

શ્રી મનોહર લાલે નેશનલ સિંગલ વિન્ડો સિસ્ટમ, પરિવેશ (PARIVESH) અને PM ગતિ શક્તિ સહિતના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા મંજૂરીઓને સુવ્યવસ્થિત કરવા અને નિયામકીય રેગ્યુલેટરી પ્રિડિક્ટેબિલિટીને મજબૂત કરવા માટે ભારતના સુધારાઓની રૂપરેખા આપી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સમયસર પાયાના માળખાના વિકાસ માટે કાર્યક્ષમ પરમિટિંગ આવશ્યક છે અને ક્ષમતા નિર્માણ તથા નિયામકીય આધુનિકીકરણમાં G20 ના સહયોગને વધારવા આહ્વાન કર્યું હતું.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક

કેન્દ્રીય મંત્રીએ U.S. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ એનર્જીના સેક્રેટરી શ્રી ક્રિસ રાઇટ સાથે મુલાકાત કરી હતી, અને AI, હાઇ-પરફોર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગ અને ડેટા સેન્ટરો માટે ભારતની પાવર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર યોજનાઓ, તેમજ ભારતના પરમાણુ વિસ્તરણ રોડમેપ અંગે ચર્ચા કરી હતી. બંને પક્ષોએ સ્વચ્છ ઊર્જા, સ્થિતિસ્થાપક માળખાકીય સુવિધાઓ અને ઉભરતી ટેકનોલોજી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને U.S.-ઇન્ડિયા એનર્જી સિક્યુરિટી પાર્ટનરશિપ હેઠળ સહયોગ માટેની પ્રાથમિકતાઓની પુનઃપુષ્ટિ કરી હતી.

કેનેડા સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠક

શ્રી મનોહર લાલે સમુદ્ર મંથન યોજના હેઠળ ઊર્જા કાર્યક્ષમતા, ઓછા ઉત્સર્જન વાળી ટેકનોલોજી અને ઓફશોર એક્સપ્લોરેશનમાં સહયોગની શક્યતાઓ ચકાસવા માટે કેનેડાના ઊર્જા અને નૈસર્ગિક સંસાધન મંત્રીના સંસદીય સચિવ શ્રી કોરી હોગન સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી. મંત્રીશ્રીએ કેનેડિયન કંપનીઓને ભારતના વિસ્તરી રહેલા એક્સપ્લોરેશન એન્ડ પ્રોડક્શન (E&P) ક્ષેત્રમાં ભાગ લેવા અને ઉભરતી ઊર્જા ટેકનોલોજીમાં જોડાણ ગાઢ કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ ઊર્જા સ્ત્રોતોના વૈવિધ્યીકરણ, સ્વચ્છ અને વિશ્વસનીય બેઝલોડ ક્ષમતાના વિસ્તરણ અને ઉભરતી ટેકનોલોજીના ઝડપી અપનાવ દ્વારા રાષ્ટ્રીય ઊર્જા સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે ભારતની અવિચળ પ્રતિબદ્ધતા પુનઃઉચ્ચારી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત તેના નાગરિકો માટે સુરક્ષિત, ટકાઉ અને પરવડે તેવી ઊર્જા સુનિશ્ચિત કરવા અને વૈશ્વિક ઊર્જા સ્થિરતામાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીને ઊંડી કરવાની સાથે સંતુલિત, ભવિષ્ય માટે તૈયાર ઊર્જા વ્યૂહરચના ચાલુ રાખશે.

SM/BS/JD