ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಗಾಂಧಿನಗರದಲ್ಲಿ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಪಾಸ್ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಒಎ ಹೊಂದಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನದ ಕುರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದ ಗುರಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೀನುಗಾರರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ತಳಮಟ್ಟದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವಲಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲವರ್ಧನೆಗೊಳಿಸಲು ಪಾಲುದಾರರ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೂಢೀಕರಿಸಲು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವು ಕೇಂದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ರಾಜೀವ್ ರಂಜನ್ ಸಿಂಗ್; ಗುಜರಾತ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಭೂಪೇಂದ್ರಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಪಿ. ಸಿಂಗ್ ಬಾಘೇಲ್ ಅವರ ಸಮಕ್ಷಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀನುಗಾರರು ಸೇರಿದಂತೆ ಮೀನುಗಾರರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಐಸಿಎಆರ್, ಸಿಫ್ನೆಟ್, ನಬಾರ್ಡ್, ಎನ್‌ಸಿಇಎಲ್, ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ, ಎಸ್‌ಇಎಐ, ಎಂಪಿಇಡಿಎ, ಇಐಸಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪಾಲುದಾರರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಎಫ್‌ಎಫ್‌ಪಿಒ) ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಬಲವರ್ಧನೆಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣದತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಹಡಗು ಆಧುನೀಕರಣದಿಂದ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಹಣಕಾಸು, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೌಲ್ಯ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಾಂತ್ರಿಕ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಇಇಝಡ್ ಮತ್ತು ಹೈ ಸೀಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶಗಳು, ಆಧುನಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾದರಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸುಗ್ಗಿಯ ನಂತರದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ, ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಅನುಸರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಚರ್ಚೆಗಳು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಗೋಷ್ಠಿಯು ತಜ್ಞರಿಂದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳು, ಮೀನುಗಾರರು ಅಥವಾ ಉದ್ಯಮ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅವಕಾಶಗಳು, ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಸಮಗ್ರ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು, ತಾಂತ್ರಿಕ ತಜ್ಞರು, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಉದ್ಯಮ ಪಾಲುದಾರರು, ಸಹಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರರನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗಾಗಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪೂರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಚರ್ಚೆಗಳು ಮಹತ್ವದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸುಗಳು ತಳಮಟ್ಟದ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೌಶಲ್ಯ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಭಾರತವು ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಗರ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 11,099 ಕಿ.ಮೀ. ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 24 ಲಕ್ಷ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಇಇಝಡ್‌ನೊಳಗಿನ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 58.6 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸುಮಾರು 50 ಲಕ್ಷ ಮೀನುಗಾರರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಪೋಷಣೆ, ಉದ್ಯೋಗ, ಆದಾಯವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಸದ್ಯ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 73,890 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸಮುದ್ರಾಹಾರವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕರಾವಳಿಯ 40-50 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳೊಳಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಆಳವಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಜಾತಿಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಟ್ಯೂನ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂನ ತರಹದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲು ಗಣನೀಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತೀಯ-ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ಡ್ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ (ಇಇಝಡ್ ) ನಿಯಮ 2025 ಮತ್ತು ಹೈ ಸೀಸ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ 2025 ಸೇರಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದ ಇಇಝಡ್ ನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಾಸ್, ReALCRaft ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುವ ಉಚಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಸ್ ಆಗಿದೆ. ಸಾಗರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೀನುಗಾರರು, ಸಹಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (FFPOs) EEZ ನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಪ್ರವೇಶ ಪಾಸ್ ಅನ್ನು 2025ರ ನವೆಂಬರ್ 04 ರಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸೂಚಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ (ಇಇಝಡ್) ನಿಯಮಗಳು, 2025 ರಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು 24 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ದದ ದೊಡ್ಡ ಮೋಟಾರೀಕೃತ ದೋಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಾಸ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯ ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೋಟಾರೀಕೃತವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಹತ್ವದ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನುಗಾರರು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (FFPOs) ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು, ಆಳ ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಮಪರ್ಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಆದಾಯ ವೃದ್ಧಿಗೆ ನೆರವಾಗಲಿದ್ದು, ಆ ಮೂಲಕ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಇಝಡ್ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಇಇಝಡ್ ನಲ್ಲಿ 12 ನಾಟಿಕಲ್ ಮೈಲುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರವೇಶ ಪಾಸ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟು 9,650 ಪ್ರವೇಶ ಪಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

*****