લોકસભા અધ્યક્ષ શ્રી ઓમ બિરલાએ આજે લોકસભા અને રાજ્ય વિધાનસભાઓમાં મહિલાઓ માટે 33% અનામતની જોગવાઈને ઐતિહાસિક જરૂરિયાત ગણાવીને લોકશાહી સંસ્થાઓમાં મહિલાઓના વધુ પ્રતિનિધિત્વના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. વિવિધ જાહેર સેવાઓ અને વ્યવસાયોમાં મહિલાઓની વધતી જતી હાજરીને નોંધતા શ્રી બિરલાએ જણાવ્યું હતું કે આવનારા વર્ષોમાં રાજકીય, વહીવટી અને સામાજિક ક્ષેત્રોમાં મહિલા નેતાઓનો નવો યુગ ઉભરી આવશે. તેમણે ઉમેર્યું કે એ દિવસ દૂર નથી જ્યારે જાહેર સેવાઓમાં મહિલાઓની ભાગીદારી 50%થી વધુ હશે.

શ્રી બિરલાએ આજે ફરીદાબાદમાં રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ (NCW) દ્વારા આયોજિત "જેન્ડર-રેસ્પોન્સિવ ગવર્નન્સ" વિષય પર બે દિવસીય અખિલ ભારતીય ક્ષમતા નિર્માણ કાર્યશાળાનું ઉદ્ઘાટન કરતી વખતે આ અવલોકનો કર્યા હતા.

મહિલાઓને માત્ર સમર્થન અને તકો પૂરી પાડવાને બદલે તેમને નીતિઓ, કાર્યક્રમો અને કાયદાઓ ઘડવામાં સક્રિયપણે સક્ષમ બનાવવા તરફ હવે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ તેવો ઉલ્લેખ કરતા, શ્રી બિરલાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે મહિલાઓએ તેમની ચિંતાઓ અને આકાંક્ષાઓને સંબોધવા માટે જરૂરી કાયદા નક્કી કરવામાં પોતે ભાગ લેવો જોઈએ. સમાનતા માટેની બંધારણીય પ્રતિબદ્ધતા અને મહિલાઓની સુરક્ષા, સશક્તિકરણ અને આત્મનિર્ભરતા માટે લેવાયેલા વિવિધ કાયદાકીય પગલાંનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે NCW જેવી સંસ્થાઓ ઉભરતા પડકારોને ઓળખવામાં અને ઉકેલો સુવિધાજનક બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ધરાવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે મહિલા વિધાયકો—લોકસભા, રાજ્ય વિધાનસભાઓ, પંચાયતો અને નગરપાલિકાઓ દ્વારા—યોગ્ય મંચો સમક્ષ મહિલાઓની ચિંતાઓને રજૂ કરવામાં અને કાયદાઓ જમીની વાસ્તવિકતાઓને અનુરૂપ બને તે સુનિશ્ચિત કરવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

શ્રી બિરલાએ એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે દેશની લગભગ અડધી વસ્તી ધરાવતી મહિલાઓના આર્થિક અને સામાજિક સશક્તિકરણ વિના ભારત વિકસિત રાષ્ટ્રના લક્ષ્ય તરફ આગળ વધી શકે નહીં. તેમણે કહ્યું કે દરેક મહિલાને રોજગારી, આર્થિક સ્વતંત્રતા અને સામાજિક સશક્તિકરણની તકો મળવી જોઈએ. તેમણે મહિલા વિધાયકોને અસરકારક નીતિઓ, યોજનાઓ અને કાયદાકીય પગલાં પર વિચારમંથન કરવા આહ્વાન કર્યું જે મહિલાઓને, ખાસ કરીને વંચિતતા અને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહેલી મહિલાઓને આર્થિક અને સામાજિક રીતે મજબૂત બનાવી શકે. તેમણે સૂચવ્યું કે વિવિધ વિધાનસભાઓના અનુભવો અને સફળ પહેલોને શેર કરવી જોઈએ જેથી કરીને સમગ્ર દેશમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રથાઓનું પુનરાવર્તન કરી શકાય. તદુપરાંત, તેમણે મહિલાઓમાં તેમની ચિંતાઓને સંબોધવા માટે ઉપલબ્ધ કાયદાઓ અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ વિશે જાગરૂકતા વધારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો, ખાસ કરીને નબળા વિસ્તારોમાં.

સ્વતંત્રતા સંગ્રામ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણથી લઈને લોકશાહી સંસ્થાઓને મજબૂત કરવા સુધી—મહિલાઓ હંમેશા ભારતના પરિવર્તનમાં અગ્રેસર રહી છે તે નોંધતા, શ્રી બિરલાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ કાર્યક્રમ મહિલા વિધાયકોને તેમના નેતૃત્વની ક્ષમતાઓને મજબૂત કરીને અનુભવો, વિચારો અને દ્રષ્ટિકોણનું વિનિમય કરવા માટે એક આવશ્યક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે. વિવિધ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની મહિલા વિધાયકોની ભાગીદારી, તેમણે નોંધ્યું કે, કાયદાકીય મંચો દ્વારા મહિલાઓની આકાંક્ષાઓને વાચા આપવામાં તેઓ જે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે તે દર્શાવે છે, અને તેમણે સહભાગીઓને આ જનાદેશને પૂર્ણ કરવા માટે તેમના કૌશલ્યોને તીક્ષ્ણ બનાવવા વિનંતી કરી.

જીવંત લોકશાહીમાં સંવાદના મહત્વ પર ભાર મૂકતા, શ્રી બિરલાએ જણાવ્યું હતું કે લોકોના પડકારો અને આકાંક્ષાઓને સતત ચર્ચા અને વિમર્શ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે સંબોધિત કરી શકાય છે. તેમણે રેખાંકિત કર્યું કે સંવેદનશીલતા એ મહિલા નેતૃત્વની મુખ્ય શક્તિ છે, જે લોકોની ચિંતાઓની ઊંડી સમજણ અને અસરકારક ઉકેલો શોધવાની વધુ ક્ષમતાને પોષે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે સંવેદનશીલ અને પ્રતિભાવશીલ કાર્ય સંસ્કૃતિ સામાજિક પડકારોને સંબોધવામાં અને લોકશાહી સંસ્થાઓને મજબૂત કરવામાં નોંધપાત્ર યોગદાન આપી શકે છે. તેમણે નિષ્કર્ષ આપ્યો કે મહિલા નેતૃત્વને આગળ વધારવું એ એક સામૂહિક સંકલ્પ રહેવો જોઈએ, અને આશા વ્યક્ત કરી કે સતત પ્રયાસોથી મહિલાઓ રાષ્ટ્રીય જીવનના દરેક ક્ષેત્રમાં નેતૃત્વના સ્થાનો મેળવતી થશે.

આ પ્રસંગે રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગના અધ્યક્ષા શ્રીમતી વિજયા રાહતકર; શ્રી રાજેશ નાગર, ખાદ્ય, નાગરિક પુરવઠા અને ગ્રાહક બાબતોના રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર પ્રભારી), હરિયાણા સરકાર અને 20 રાજ્યો તથા 2 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના આશરે 200 મહિલા વિધાયકો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

SM/JD