રાષ્ટ્રીય અનુસૂચિત જાતિ આયોગ (NCSC) એ માનનીય અધ્યક્ષ શ્રી કિશોર મકવાણાની અધ્યક્ષતામાં આજે પંજાબના તરણ તારણમાં એક ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન પંજાબ પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના અધ્યક્ષ શ્રી અમરિંદર સિંહ રાજા વારિંગ દ્વારા પૂર્વ કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી સ્વર્ગસ્થ શ્રી બુટા સિંહ સામે કથિત રીતે કરવામાં આવેલી અપમાનજનક ટિપ્પણીઓ અંગેની સુનાવણી હાથ ધરી હતી.

સામસામે સત્તાવાળાઓ વતી પંજાબના ડીએસપી શ્રી હરપ્રીત સિંહ અને પંજાબ પોલીસના ડીએસપી, ઇઓ અને સાયબર ક્રાઇમ શ્રી ગુલઝાર સિંહ હાજર રહ્યા હતા. સ્વર્ગસ્થ શ્રી બુટા સિંહના પુત્ર અને અરજદાર શ્રી સરબજોત સિંહ પણ સુનાવણી દરમિયાન ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

પક્ષકારોને સાંભળ્યા પછી અને રેકોર્ડ પર મૂકવામાં આવેલા પુરાવાઓની તપાસ કર્યા પછી, કમિશને અગાઉની સુનાવણી દરમિયાન આપવામાં આવેલી ચોક્કસ ભલામણો છતાં, તપાસ પૂર્ણ કરવામાં, આરોપી વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં અને કરેલી કાર્યવાહીનો અહેવાલ (Action Taken Report) સબમિટ કરવામાં થયેલા વિલંબ અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

5 મે 2026 ના રોજ યોજાયેલી સુનાવણી દરમિયાન, કમિશને ભલામણ કરી હતી કે લાગુ નિયમો અનુસાર નિર્ધારિત સમયગાળાની અંદર તપાસ પૂર્ણ કરવામાં આવે.

અરજદારની એવી ફરિયાદની નોંધ લેતા કે તેને કથિત આરોપીઓ તરફથી ધમકીભર્યા કોલ આવી રહ્યા છે, કમિશને અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ, 1989 ની કલમ 15A હેઠળ અરજદાર અને તેમના આશ્રિતોને જરૂરી સુરક્ષા પૂરી પાડવાનો પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો. 30 દિવસની અંદર કરેલી કાર્યવાહીનો અહેવાલ સબમિટ કરવો જરૂરી હતો. જો કે, કમિશને નોંધ્યું હતું કે જરૂરી અહેવાલ મળ્યો ન હતો.

સતત થઈ રહેલા વિલંબને ગંભીરતાથી લેતા, કમિશને ભલામણ કરી છે કે સંબંધિત સત્તાવાળાઓ આરોપી વ્યક્તિઓની ધરપકડ માટે કાયદા અનુસાર તાત્કાલિક કાર્યવાહી શરૂ કરે અને પાંચ દિવસની અંદર કરેલી કાર્યવાહીની સ્થિતિ કમિશનને સુપ્રત કરે.

કમિશને વધુમાં ભલામણ કરી છે કે તપાસ ઝડપથી પૂર્ણ કરવામાં આવે અને વધુ વિલંબ કર્યા વિના સક્ષમ કોર્ટ સમક્ષ ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવે. તેણે તપાસ અને ધરપકડમાં થયેલા વિલંબ માટેની જવાબદારી નક્કી કરવા માટે પણ સક્ષમ સત્તાધિકારીને આહવાન કર્યું હતું.

જો તપાસ અધિકારી અથવા અધિકારીઓ દ્વારા ફરજમાં કોઈ ઇરાદાપૂર્વકની બેદરકારી સ્થાપિત થાય છે, તો કાયદા અનુસાર SC/ST (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ, 1989 ની કલમ 4 હેઠળ કાર્યવાહી કરવાના વિચારણા સહિત યોગ્ય વિભાગીય કાર્યવાહી કરવામાં આવી શકે છે. કમિશને તેની ભલામણો પર 30 દિવસની અંદર કરેલી કાર્યવાહીનો અહેવાલ માંગ્યો છે.

કમિશને અરજદારની સુરક્ષાને પણ વિશેષ ગંભીરતાથી લીધી હતી. શ્રી સરબજોત સિંહને સતત ધમકીઓ મળતી હોવાના આરોપને ધ્યાનમાં રાખીને, તેણે SC/ST (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ, 1989 ની કલમ 15A અનુસાર દિલ્હી અને પંજાબ બંનેમાં અરજદાર અને તેમના આશ્રિતો માટે તાત્કાલિક અને પૂરતી પોલીસ સુરક્ષાની ભલામણ કરી હતી.

કમિશને દોહરાવ્યું હતું કે પીડિતો, ફરિયાદીઓ, સાક્ષીઓ અને તેમના આશ્રિતોનું રક્ષણ એ એક મહત્વપૂર્ણ વૈધાનિક સંરક્ષણ છે. સંબંધિત સત્તાવાળાઓએ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે અરજદાર કોઈપણ ડર, ધમકી કે ભય વગર આ બાબતમાં આગળ વધી શકે.

SM/IJ/JD