સ્ટીલ મંત્રાલય
એપ્રિલ–જુલાઈ 2026 દરમિયાન ભારતના સ્ટીલ ક્ષેત્રે વિકાસની ગતિ જાળવી
પોસ્ટેડ ઓન:
25 AUG 2026 1:07PM by PIB Ahmedabad
- સ્ટીલ ઉત્પાદન અને કિંમતો
1a. ઉત્પાદન સંક્ષિપ્ત પરિચય (Mtમાં)
|
ઉત્પાદન
|
જુલાઈ
|
જુલાઈ 2025
|
YoY%
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2026
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2025
|
CPLY%
|
|
ક્રૂડ સ્ટીલ
|
14.4
|
14.1
|
1.1
|
56.2
|
54.9
|
2.4
|
|
હોટ મેટલ
|
8.4
|
7.9
|
6.3
|
31.9
|
31.1
|
2.7
|
|
ફિનિશ્ડ સ્ટીલ
|
14.0
|
13.5
|
3.9
|
54.7
|
52.2
|
4.7
|

1b. ઉત્પાદક મુજબ ઉત્પાદન (એપ્રિલ-જુલાઈ 2026)
|
નિર્માતા
|
વાર્ષિક ક્રૂડ સ્ટીલ ક્ષમતા
|
ક્રૂડ સ્ટીલનું ઉત્પાદન
|
હોટ મેટલ
ઉત્પાદન
|
ફિનિશ્ડ સ્ટીલ પ્રોડક્શન
|
|
ટોપ 7
|
117.4
|
31.3
|
29.7
|
29.3
|
|
બાકીના ઉત્પાદકો
|
105.3
|
24.9
|
2.3
|
25.3
|
|
કુલ
|
222.7
|
56.2
|
31.9
|
54.7
|
|
જાહેર ક્ષેત્રનો હિસ્સો (%)
|
13.9
|
15.8
|
30.0
|
13.4
|
|
ટોચના 7માં SAIL, RINL, NSL, TSL ગ્રુપ, AM/NS, JSL (JSPL), JSW ગ્રુપનો સમાવેશ થાય છે.
|


1c. સ્ટીલની કિંમતો (₹/ટનમાં)
|
ઉત્પાદન
|
જૂન-26
|
જુલાઈ-26
|
ઓગસ્ટ-26
|
MoM%
|
YoY%
|
|
TMT (10 મિમી)
|
₹60,068
|
₹56,698
|
₹58,003
|
2. 3%
|
5. 8%
|
|
એચઆર કોઇલ (2 મિમી)
|
₹70,108
|
₹69,828
|
₹70,448
|
0. 9%
|
15.5%
|
|
CR કોઇલ (0.63 મિમી)
|
₹77,052
|
₹76,582
|
₹76,463
|
-0. 2%
|
13.3%
|
|
જીપી શીટ (0.63 મિમી)
|
₹86,505
|
₹86,415
|
₹86,668
|
0. 3%
|
17.7%
|
નોંધ: કિંમતોમાં GST સામેલ છે અને તે ₹/ટનમાં દર્શાવવામાં આવી છે. આ કિંમતો કોલકાતા, દિલ્હી, મુંબઈ અને ચેન્નાઈ એમ ચાર મહાનગરોના સરેરાશ ભાવના આધારે છે.

1d. એલોય સ્ટીલ-ઉત્પાદન, આયાત, નિકાસ અને વપરાશ (000 ટનમાં)
|
સૂચક
|
જુલાઈ 2026
|
જુલાઈ 2025
|
YoY%
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2026
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2025
|
CPLY%
|
|
ઉત્પાદન
|
982.6
|
801.0
|
22.7
|
3710.8
|
2927.9
|
26.7
|
|
આયાત
|
79.8
|
97.0
|
-17.8
|
419.3
|
383.1
|
9.4
|
|
નિકાસ
|
44.1
|
10.8
|
307.4
|
122.2
|
48.7
|
150.7
|
|
વપરાશ
|
1004.0
|
902.2
|
11.3
|
4022.9
|
3294.0
|
22.1
|
1. સ્ટેઈનલેસ સ્ટીલ-ઉત્પાદન, આયાત, નિકાસ અને વપરાશ (000 ટનમાં)
|
સૂચક
|
જુલાઈ 2026
|
જુલાઈ 2025
|
YoY%
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2026
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2025
|
CPLY%
|
|
ઉત્પાદન
|
352.6
|
389.0
|
-9.4
|
1375.6
|
1436.6
|
4.2
|
|
આયાત
|
186.6
|
68.8
|
171.3
|
497.0
|
235.1
|
111.4
|
|
નિકાસ
|
45.2
|
48.8
|
-7.4
|
166.7
|
240.6
|
-30.7
|
|
વપરાશ
|
589.1
|
411.5
|
43.2
|
1770.0
|
1416.4
|
25.0
|
2. માંગ (Mt)
|
સૂચક
|
જુલાઈ 2026
|
જુલાઈ 2025
|
YoY%
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2026
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2025
|
CPLY%
|
|
ફિનિશ્ડ સ્ટીલ વપરાશ
|
14.4
|
13.5
|
6.8
|
56.0
|
51.9
|
7.9
|
3. વેપાર ગતિશીલતા
3a. ફિનિશ્ડ સ્ટીલ-આયાત અને નિકાસ
|
સૂચક
|
એકમ
|
જુલાઈ-26
|
જુલાઈ-25
|
YoY%
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2026
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2025
|
CPLY%
|
|
આયાત
|
'000 ટન
|
702.3
|
641.2
|
9.5
|
2766.2
|
2024.9
|
36.6
|
|
રૂ. કરોડ
|
8116.3
|
5776.2
|
40.5
|
28330.8
|
19795.0
|
43.1
|
|
નિકાસ
|
'000 ટન
|
699.3
|
485.4
|
44.1
|
2292.3
|
1698.0
|
35.0
|
|
રૂ. કરોડ
|
5630.2
|
4220.2
|
33.4
|
18105.4
|
13996.1
|
29.4
|
|
ચોખ્ખી વેપાર સ્થિતિ
|
એપ્રિલ-જુલાઈ 2026ના સમયગાળા માટે જથ્થાના સંદર્ભમાં ભારત ફિનિશ્ડ સ્ટીલનો ચોખ્ખો આયાતકાર હતો.
|

3b. ટોચના 5 દેશો-ફિનિશ્ડ સ્ટીલ આયાત અને નિકાસ (એપ્રિલ-જુલાઈ 2026)
|
ક્રમ
|
આયાત દેશ
|
વોલ્યુમ ('000t)
|
શેર%
|
|
ક્રમ
|
નિકાસ દેશ
|
વોલ્યુમ ('000t)
|
શેર%
|
|
1
|
ચીન
|
855.8
|
30.9
|
|
1
|
વિયેતનામ
|
354.0
|
15.4
|
|
2
|
કોરિયા
|
835.4
|
30.2
|
|
2
|
UAE
|
339.6
|
14.8
|
|
3
|
જાપાન
|
413.3
|
14.9
|
|
3
|
બેલ્જિયમ
|
183.0
|
8.0
|
|
4
|
ઇન્ડોનેશિયા
|
172.3
|
6.2
|
|
4
|
ઇટાલી
|
161.5
|
7.0
|
|
5
|
વિયેતનામ
|
139.8
|
5.1
|
|
5
|
નેપાળ
|
150.4
|
6.1
|
3c. ટોચની શ્રેણીઓ-ફિનિશ્ડ સ્ટીલ આયાત અને નિકાસ (એપ્રિલ-જુલાઈ 2026)
|
ક્રમ
|
આયાત શ્રેણી
|
વોલ્યુમ ('000t)
|
શેર%
|
|
ક્રમ
|
નિકાસ શ્રેણી
|
વોલ્યુમ ('000t)
|
શેર%
|
|
1
|
HR
COIL/STRIP
|
1015.2
|
36.7
|
|
1
|
HR
COIL/STRIP
|
841.5
|
36.7
|
|
2
|
સીઆર
COIL/SHEETS
|
488.6
|
17.7
|
|
2
|
PIPES
|
356.7
|
15.6
|
|
3
|
જીપી/જીસી
શીટ્સ/COIL
|
437.8
|
15.8
|
|
3
|
જીપી/જીસી
શીટ્સ/COIL
|
297.2
|
13.0
|
|
4
|
પ્લેટો
|
244.6
|
8.8
|
|
4
|
BARS &
RODS
|
292.4
|
12.8
|
|
5
|
BARS &
RODS
|
197.3
|
7.1
|
|
5
|
પ્લેટો
|
245.5
|
10.7
|
4. કાચો માલ
4a. સ્થાનિક કાચા માલની કિંમતો (₹/ટન)
|
કોમોડિટી
|
જુલાઈ 2026
|
ઓગસ્ટ 2026
|
MoM ફેરફાર
|
|
NMDC આયર્ન ઓર બૈલા લમ્પ (65.5%, 10-40 mm)
|
₹5,450
|
₹5,250
|
-3.7
|
|
NMDC આયર્ન ઓર બૈલા દંડ (64 %, 0-10 mm)
|
₹4,700
|
₹4,500
|
-3.3
|
|
MOIL મેંગેનીઝ ઓર લમ્પ (Mn 37%, Fe 7.5%)
|
₹18,530
|
₹17,603
|
-5.0
|
|
સ્ક્રેપ-HMS II
|
₹38,580
|
₹39,970
|
3.1
|


5. મુખ્ય સૂચકાંકો
|
ઇન્ડેક્સ
|
મે 2026
|
જૂન 2026
|
જુલાઈ 2026
|
MoM ફેરફાર
|
YoY ફેરફાર
|
|
નિફ્ટી મેટલ ઇન્ડેક્સ (સરેરાશ)
|
13,224.9
|
12,971.9
|
12,556.4
|
-3.2 %
|
32.6%
|
|
PMI મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇન્ડેક્સ
|
55.0
|
54.2
|
53.5
|
-1.3 %
|
- 9.5 %
|
|
બાલ્ટિક ડ્રાય ઇન્ડેક્સ (સરેરાશ)
|
3,048.9
|
2,779.9
|
2,769.9
|
-0.4 %
|
52.2%
|
સ્રોતઃ NSE, S & P ગ્લોબલ, ટ્રેડિંગ ઇકોનોમિક્સ

6. નીતિગત પહેલો/ઉદ્યોગ પહેલ
સ્ટીલ મંત્રાલયે સ્ટીલ અને ખાણકામ ક્ષેત્રમાં ડિજિટલાઇઝેશન પર માસિક વેબિનાર શ્રેણી શરૂ કરી છે, જે ઉદ્યોગના નેતાઓ, CPSEs, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને ટેકનોલોજી પ્રદાતાઓને ડિજિટલ સોલ્યુશન્સ પ્રદર્શિત કરવા, અમલીકરણના અનુભવો શેર કરવા અને ઉભરતી તકો અંગે ચર્ચા કરવા માટે એકસાથે લાવે છે. પ્રથમ વેબિનાર 21 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ યોજાયો હતો, જે સમગ્ર ક્ષેત્રમાં ડિજિટલ ટેકનોલોજી અપનાવવાને વેગ આપવાના હેતુથી એક પહેલની શરૂઆત દર્શાવે છે. આ શ્રેણી સહયોગ અને જ્ઞાનની વહેંચણીને પ્રોત્સાહન આપે તેવી અપેક્ષા છે, જે સ્માર્ટ, વધુ કાર્યક્ષમ અને ટેકનોલોજી-સંચાલિત સ્ટીલ અને ખાણકામ ઉદ્યોગના વિકાસને ટેકો આપશે.
આ સુધારાથી ખાણકામ માટે રોકાણના વાતાવરણમાં સુધારો કરીને, ખાણ વિકાસને ટેકો આપીને અને આયર્ન ઓર સહિત મુખ્ય ખનિજોની સ્થાનિક ઉપલબ્ધતામાં વધારો કરીને સ્ટીલ ક્ષેત્ર માટે કાચા માલની સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાની અપેક્ષા છે.
NMDC બાચેલી ખાતે એક નવી સિદ્ધિ હાંસલ કરવામાં આવી છે. અહીં 2.0 MTPA આયર્ન ઓર બેનેફિશિયેશન પ્લાન્ટે ટ્રાયલ કામગીરી શરૂ કરી છે. પ્લાન્ટે સ્લરીના ઉત્પાદન માટે આયર્ન ઓર ફાઇન્સનો ઉપયોગ કરીને તેનું પ્રથમ હોટ ટ્રાયલ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યું છે, જે NMDCની સંકલિત બેનેફિશિયેશન ક્ષમતાઓને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
MECON અને NMDC સ્ટીલ લિમિટેડ (NSL)એ NSLના આગામી પ્રોજેક્ટ્સ માટે કન્સલ્ટન્સી સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે મેમોરેન્ડમ ઓફ એગ્રીમેન્ટ (MoA) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ ભાગીદારી ક્ષમતા વિસ્તરણ અને તકનીકી પ્રગતિને સરળ બનાવતી વખતે કાર્યક્ષમ પ્રોજેક્ટ આયોજન અને અમલીકરણને ટેકો આપે તેવી અપેક્ષા છે.
7. ગ્રીન સ્ટીલ પહેલ
સ્ટીલ મંત્રાલયની ગ્રીન સ્ટીલ પહેલ હેઠળ, 15 રાજ્યોના 98 સ્ટીલ ઉત્પાદકોને ગ્રીન સ્ટીલ પ્રમાણપત્રો મળ્યા છે. આ પ્રમાણપત્રમાં TMT બાર, HR/CR કોઇલ, પ્લેટ્સ, વાયર રોડ્સ અને પાઈપ્સ સહિતના ઉત્પાદનોને આવરી લેવામાં આવ્યા છે, જેમાં મોટાભાગના પ્રમાણિત ઉત્પાદનો સૌથી વધુ 5-સ્ટાર રેટિંગ પ્રાપ્ત કરે છે, જે ભારતના ગૌણ અને મધ્યમ કદના સ્ટીલ ઉત્પાદકોમાં ઓછા ઉત્સર્જનવાળી સ્ટીલ બનાવવાની પ્રથાઓના વધતા સ્વીકાર પર પ્રકાશ પાડે છે.
સ્રોત: જુલાઈ 2026 માટેનો પ્રોવિઝનલ JPC ડેટા: Mt = મિલિયન ટન; Mtpa = વાર્ષિક મિલિયન ટન; MoM = મહિના-દર-મહિને; YoY = વર્ષ-દર-વર્ષ; CPLY = અગાઉના વર્ષના સમાન સમયગાળા.
(રીલીઝ આઈડી: 2303145)
મુલાકાતી સંખ્યા : 12