નાર્કોટિક ડ્રગ્સ અને સાયકોટ્રોપિક પદાર્થોના ગેરકાયદે ઉત્પાદન અને દાણચોરી સામે તેની સતત કાર્યવાહી ચાલુ રાખતા, ડિરેક્ટોરેટ ઓફ રેવેન્યૂ ઇન્ટેલિજન્સ (DRI) એ વધુ એક છૂપા ડ્રગ ઉત્પાદન મથકનો પર્દાફાશ કર્યો છે. આ કામગીરી ઉત્તર પ્રદેશના ગૌતમ બુદ્ધ નગરના જેવર વિસ્તારમાં એક રહેણાંક પરિસરમાંથી ચાલતી હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.

09/10 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ, DRI ના ગુપ્ત માહિતી-આધારિત ઓપરેશનના પરિણામે અંદાજે 30 કિલો એમ્ફેટામાઇન/મધ્યવર્તી સ્વરૂપો (intermediary forms), ડ્રગ્સના ઉત્પાદન માટે ઉપયોગમાં લેવાતા લગભગ 30 કિલો પ્રિકર્સર કેમિકલ્સ (પૂર્વગામી રસાયણો) અને સાયકોટ્રોપિક પદાર્થોના છૂપા ઉત્પાદન માટે ઉપયોગમાં લેવાતા સંપૂર્ણ સાધનો અને ઉપકરણો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

પરિસરની તલાશી લેતાં વિદ્યુત ભઠ્ઠીઓ (electrical furnaces), હોઝ પાઇપ્સ, વૈજ્ઞાનિક અને માપન સાધનો, રીએજન્ટ્સ અને સાયકોટ્રોપિક પદાર્થોના ઉત્પાદન માટે જરૂરી અન્ય સાધનો તથા ઓજારો ધરાવતી સંપૂર્ણ સજ્જ છાની ઉત્પાદન વ્યવસ્થા મળી આવી હતી. પરિસરમાંથી વિવિધ પ્રિકર્સર કેમિકલ્સ, કાચો માલ અને રીએજન્ટ્સ ધરાવતા અનેક પ્રવાહી કન્ટેનર પણ મળી આવ્યા હતા, તેમજ વિવિધ કન્ટેનરમાં સંગ્રહિત સફેદ રંગના પાવડર/સ્ફટિકીય પદાર્થો મળી આવ્યા હતા, જેનું ફીલ્ડ કિટ્સ સાથે પરીક્ષણ કરતા નાર્કોટિક ડ્રગ્સ એન્ડ સાયકોટ્રોપિક સબસ્ટન્સિસ (NDPS) એક્ટ 1985 હેઠળ સાયકોટ્રોપિક પદાર્થ તરીકે સૂચિબદ્ધ એમ્ફેટામાઇન (amphetamine) ની હાજરી દર્શાવવામાં આવી હતી.

પરિસરમાંથી મળી આવેલ ઉત્પાદન ઉપકરણો, એમ્ફેટામાઇન અને રસાયણો, NDPS એક્ટ, 1985 ની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરીને સાયકોટ્રોપિક પદાર્થોના ગેરકાયદેસર ઉત્પાદન માટે ઉપયોગમાં લેવાતી છાની સુવિધાનું અસ્તિત્વ દર્શાવે છે. NDPS એક્ટ, 1985 ની જોગવાઈઓ હેઠળ આ છાનું મથક ચલાવતા એક વિદેશી નાગરિક અને તેની ભારતીય મહિલા સહયોગીની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

પ્રાથમિક તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આરોપી વ્યક્તિઓ રાત્રિના સમયે પરિસરમાં ઉત્પાદન સાધનો અને કાચો માલ લાવતા હતા, લગભગ એક અઠવાડિયા માટે પ્લાન્ટ સ્થાપીને ઓપરેટ કરતા હતા, અને ત્યારબાદ સાધનો હટાવીને પરિસર સાફ કરી દેતા હતા. સ્થાનિક રહીશોમાં શંકા ન જાય તે માટે બે થી ત્રણ મહિનાના વિરામ બાદ આ જ ચક્ર પુનરાવર્તિત કરવામાં આવતું હોવાનું કહેવાય છે.

ગેરકાયદેસર ડ્રગ્સ ઉત્પાદન સામે DRI ની આક્રમક કાર્યવાહી

વર્તમાન ઓપરેશન એ ગેરકાયદે ડ્રગ્સ ઉત્પાદન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ગેરકાયદે ઉત્પાદન તથા દાણચોરીને ટેકો આપતા નેટવર્કને નષ્ટ કરવા પર DRI ના ખાસ ધ્યાનનું પરિણામ છે. છેલ્લા એક મહિનામાં, DRI એ અન્ય ત્રણ છાના ઉત્પાદન મથકોનો પર્દાફાશ કર્યો છે—ગુજરાતના અંકલેશ્વરમાં મેફેડ્રોન ઉત્પાદન મથક, જ્યાં મેફેડ્રોન અને નોંધપાત્ર માત્રામાં પ્રિકર્સર કેમિકલ્સ જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા અને ત્રણ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી; મહારાષ્ટ્રના સતારામાં અલ્પ્રાઝોલમ અને ડાયાઝેપામ ઉત્પાદન મથક, જ્યાં તૈયાર અને મધ્યવર્તી સાયકોટ્રોપિક પદાર્થો અને અંદાજે 400 લિટર કાચો માલ જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો અને બે લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી; અને અંબરનાથ, મહારાષ્ટ્રમાં કેન્દ્રિત ટ્રેમાડોલ ઉત્પાદન અને નિકાસ નેટવર્ક, જે નાઇજીરિયામાં 1 લાખ ટ્રેમાડોલની નિકાસ કરવાના પ્રયાસ સાથે જોડાયેલું હતું, જેના પરિણામે ત્રણ મુખ્ય આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

આ સતત ઓપરેશન્સ ગેરકાયદે ડ્રગ્સ ઉત્પાદનની સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમને ઓળખવા અને તેને નષ્ટ કરવા પર DRI ના સતત ફોકસને દર્શાવે છે—પ્રિકર્સર કેમિકલ્સની પ્રાપ્તિ અને ગુપ્ત પ્રયોગશાળાઓની સ્થાપનાથી લઈને નાર્કોટિક ડ્રગ્સ અને સાયકોટ્રોપિક પદાર્થોના ફાઇનાન્સિંગ, ટ્રાફિકિંગ, સ્ટોરેજ અને નિકાસના પ્રયાસો સુધી. આ ઓપરેશન્સ ડ્રગ ટ્રાફિકિંગ નેટવર્ક્સ દ્વારા ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓને છુપાવવા અને તપાસથી બચવા માટે અપનાવવામાં આવતી વધુને વધુ સુવિધાયુક્ત અને અદ્યતન પદ્ધતિઓ પર પણ પ્રકાશ પાડે છે.

SM/IJ/JD

(रिलीज़ आईडी: 2299220) आगंतुक पटल : 13