"વૃક્ષ મિત્ર પરિવાર" ના સહયોગથી કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણના નેતૃત્વમાં દેશવ્યાપી વૃક્ષારોપણ ઝુંબેશના ભાગરૂપે હરિયાળી અમાસના અવસરે 31 રાજ્યોમાં 50,000થી વધુ છોડ વાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઝુંબેશને પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની "એક પેડ મા કે નામ" પહેલથી વધુ ગતિ મળી હતી. આ કાર્યક્રમ નવી દિલ્હીમાં તાલકટોરા સ્ટેડિયમ નજીક સેન્ટ્રલ રિજ ખાતે પીબીજી ગ્રાઉન્ડ પર યોજાયો હતો, જ્યાં મંત્રીઓ, સંસદસભ્યો, સરકારી અધિકારીઓ, ખેડૂતો, યુવાનો અને નાગરિકોએ વૃક્ષારોપણ ઝુંબેશમાં ભાગ લીધો હતો. કાર્યક્રમની શરૂઆત છોડને પાણી આપીને અને વંદે માતરમ સાથે થઈ હતી, ત્યારબાદ સામૂહિક વૃક્ષારોપણ કરવામાં આવ્યું હતું. દેશના વિવિધ ભાગોમાં ગામડાઓ, શહેરો, પંચાયતો અને સંસ્થાઓમાં પણ આવા જ વૃક્ષારોપણના કાર્યક્રમો યોજવામાં આવ્યા હતા. વૃક્ષ મિત્ર પરિવારના સભ્યોએ નાગરિકોને એકત્રિત કરવામાં અને તેમને ઓછામાં ઓછું એક વૃક્ષ વાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

ઉપસ્થિત જનમેદનીને સંબોધતા શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે હરિયાળી અમાસ એ માત્ર ધાર્મિક પ્રસંગ નથી પરંતુ પ્રકૃતિ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાની તક પણ છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતીય પરંપરાઓ મનુષ્યો, પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, નદીઓ, પર્વતો અને વૃક્ષોને કુદરતી ઇકોસિસ્ટમના પરસ્પર જોડાયેલા તત્વો તરીકે જુએ છે. શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે, "વૃક્ષ વાવવું એ માત્ર હરિયાળી વધારવા માટે નથી; તે આવનારી પેઢીઓના ભવિષ્યમાં રોકાણ છે," તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે છોડ વાવવાની સાથે તેમના સંરક્ષણ અને નિયમિત સંભાળની પ્રતિબદ્ધતા હોવી આવશ્યક છે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ દરેક નાગરિકને દર વર્ષે ઓછામાં ઓછું એક વૃક્ષ વાવવા અને અન્ય પાંચ લોકોને આ ઝુંબેશમાં જોડાવા પ્રોત્સાહિત કરવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે જન્મદિવસ, લગ્નની વર્ષગાંઠ, બાળકોના જન્મ અને માતાપિતાની પુણ્યતિથિને વૃક્ષ વાવીને "વૃક્ષ પર્વ" તરીકે ઉજવવાનું સૂચન કર્યું હતું.

શ્રી ચૌહાણે પંચાયતો, શહેરી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓ અને અન્ય સંસ્થાઓને વૃક્ષારોપણ માટે નિર્ધારિત વિસ્તારો ઓળખવા પણ આહ્વાન કર્યું હતું જેથી છોડનું લાંબા ગાળે રક્ષણ અને જાળવણી કરી શકાય. પર્યાવરણીય સ્થિરતા અને કૃષિ વચ્ચેના ગાઢ સંબંધ પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે પર્યાવરણની અવનતિ સીધી રીતે ખેતી, પાણીની ઉપલબ્ધતા, જમીનના પોષકતત્ત્વો/આરોગ્ય અને માનવ કલ્યાણને અસર કરે છે. તેમણે કહ્યું કે ખેડૂતો માટે, પાણીની પહોંચ અને જમીનના આરોગ્યની જાળવણી એ બિયારણ અને ખાતરની ઉપલબ્ધતા જેટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે પર્યાવરણીય સંરક્ષણને મજબૂત કરવા માટે Mission LiFE, ઊર્જા સંરક્ષણ અને પ્લાસ્ટિક પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા વધુ અપનાવવાનું આહ્વાન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું, "પ્રકૃતિનું શોષણ ન કરવું જોઈએ; તેના સંસાધનોનો જવાબદારીપૂર્વક ઉપયોગ થવો જોઈએ અને ભવિષ્ય માટે તેનું સંરક્ષણ થવું જોઈએ."

દિલ્હી સરકારના કેબિનેટ મંત્રી શ્રી મનજિંદર સિંહ સિરસાએ જણાવ્યું હતું કે દિલ્હી સરકારે શ્રી ચૌહાણની પહેલમાંથી મૂલ્યવાન પાઠ લીધા છે. તેમણે કહ્યું કે દિલ્હીમાં એક લાખથી વધુ લોકોને આ ઝુંબેશ સાથે જોડવામાં આવ્યા છે, જ્યારે શાળાઓ, કોલેજો અને અન્ય સંસ્થાઓને પણ વૃક્ષારોપણની પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવી રહી છે. શ્રી સિરસાએ જણાવ્યું હતું કે નાગરિકો પર્યાવરણીય સંરક્ષણ માટે સામૂહિક સંકલ્પ લેવા અને વૃક્ષારોપણ ઝુંબેશમાં યોગદાન આપવા માટે વધુને વધુ આગળ આવી રહ્યા છે.

દિલ્હી સરકારના કેબિનેટ મંત્રી શ્રી પરવેશ વર્માએ જણાવ્યું હતું કે "એક પેડ મા કે નામ" પહેલે દરેક નાગરિકને પર્યાવરણના રક્ષણની જવાબદારી લેવા માટે પ્રેરિત કરવા જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે વિકાસ અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણ એકસાથે ચાલે તે જરૂરી છે, તેમણે ઉમેર્યું કે ટકાઉ વિકાસ માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિસ્તાર અને હરિયાળીના સંરક્ષણ વચ્ચે સંતુલન જરૂરી છે.

આ કાર્યક્રમમાં સંસદસભ્ય શ્રી દર્શન સિંહ ચૌધરી, વિવિધ સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ, કૃષિ યુનિવર્સિટીઓના અધિકારીઓ, આઈસીએઆર (ICAR), ડેર (DARE) અને કેવીકે (KVKs)ના કર્મચારીઓ અને વૃક્ષ મિત્ર પરિવારના મોટી સંખ્યામાં સભ્યોએ હાજરી આપી હતી. આ દેશવ્યાપી ઝુંબેશને વૃક્ષારોપણની કવાયત તેમજ પર્યાવરણીય સંરક્ષણમાં સતત જાહેર ભાગીદારી વધારવાના પ્રયાસ તરીકે રજૂ કરવામાં આવી હતી. આ ઝુંબેશમાં ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો કે છોડ વાવવો એ માત્ર પહેલું પગલું છે, જ્યારે તેનું અસ્તિત્વ અને વૃદ્ધિ સુનિશ્ચિત કરવી એ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે. વૃક્ષ મિત્ર પરિવારના સભ્યો આ સંદેશ દેશભરના સમુદાયો સુધી પહોંચાડવાનું ચાલુ રાખી રહ્યા છે.

SM/DK/JD