સંસ્કૃતિ મંત્રાલય
azadi ka amrit mahotsav

વર્ષ 2024 અને 2025 માટે સંગીત નાટક અકાદમી ફેલોશિપ (અકાદમી રત્ન) અને સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કારો (અકાદમી પુરસ્કાર) એનાયત થશે

પોસ્ટેડ ઓન: 11 AUG 2026 4:15PM by PIB Ahmedabad

ભારતના આદરણીય રાષ્ટ્રપતિ ગુરુવાર, 13 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ સવારે 11:30 વાગ્યે વિજ્ઞાન ભવન, નવી દિલ્હી ખાતે યોજાનાર એક વિશેષ અલંકરણ સમારોહમાં 115 કલાકારોને વર્ષ 2024 અને 2025 માટે સંગીત નાટક અકાદમી ફેલોશિપ અને પુરસ્કારો એનાયત કરશે.

ભારત સરકારના સંસ્કૃતિ અને પ્રવાસન મંત્રી શ્રી ગજેન્દ્ર સિંહ શેખાવત, ભારત સરકારના આયોજન, આંકડાશાસ્ત્ર અને કાર્યક્રમ અમલીકરણ મંત્રી (સ્વતંત્ર પ્રભારી) અને સંસ્કૃતિ રાજ્ય મંત્રી શ્રી રાવ ઇન્દરજીત સિંહ, ભારત સરકારના સંસ્કૃતિ મંત્રાલયના સચિવ શ્રી વિવેક અગ્રવાલ અને સંગીત નાટક અકાદમીના અધ્યક્ષ ડૉ. સંધ્યા પુરેચા આ પુરસ્કાર સમારોહને શોભાવશે.

પસંદ કરાયેલા ફેલો અને એવોર્ડ વિજેતાઓ સમગ્ર રાષ્ટ્રનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, અને ભારતના વિવિધ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના છે. આ ઉપરાંત, આ પ્રતિષ્ઠિત કલાકારો સંગીત, નૃત્ય, નાટક, લોક અને આદિવાસી કલા, કઠપૂતળી અને સંબંધિત રંગમંચ કલા સ્વરૂપો વગેરેના સ્વરૂપમાં વ્યક્ત થતી પ્રદર્શનકારી કલાના સમગ્ર ક્ષેત્રને આવરી લે છે.

અકાદમી પુરસ્કારો 1952 થી એનાયત કરવામાં આવે છે. આ સન્માનો માત્ર શ્રેષ્ઠતા અને સિદ્ધિના સર્વોચ્ચ ધોરણનું પ્રતીક નથી, પરંતુ સતત વ્યક્તિગત કાર્ય અને યોગદાનને પણ બિરદાવે છે. અકાદમી ફેલોનું સન્માન ₹3,00,000/- (રૂપિયા ત્રણ લાખ માત્ર)ની રોકડ પુરસ્કાર રકમ ધરાવે છે, જ્યારે અકાદમી પુરસ્કાર ₹1,00,000/- (રૂપિયા એક લાખ માત્ર)ની રોકડ પુરસ્કાર રકમ ઉપરાંત તામ્રપત્ર અને અંગવસ્ત્રમ ધરાવે છે.

સંગીત નાટક અકાદમી ફેલોશિપ, સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કારો માટે પસંદ કરાયેલા 115 કલાકારોની યાદી પરિશિષ્ટ-1 માં જોડાયેલ છે.

પરિશિષ્ટ-1

ફેલોની યાદી

નામ

રામલાલ બરેઠ

એ. વી. આનંદ

રીટા ગાંગુલી

પુરુ દધીચ

ચિત્તરંજન જ્યોતિષી

પસુમર્થી રટ્ટૈયા શર્મા

સુધારાણી રઘુપતિ

વર્ષ 2024 માટે સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કારો (અકાદમી પુરસ્કાર)

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: સંગીત (12)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ

અરુણ નાગેશ કાશળકર

હિન્દુસ્તાની ગાયન

નિર્મલ્યા ડે

હિન્દુસ્તાની ગાયન – ધ્રુપદ

ભરત ભૂષણ ગોસ્વામી

હિન્દુસ્તાની વાદન – સારંગી

સંજય મુખર્જી

હિન્દુસ્તાની વાદન – તબલા

કૃષ્ણા વાગીશ

કર્ણાટક ગાયન

એન. વિજય શિવા

કર્ણાટક ગાયન

એ એસ ક્રિષ્નન

કર્ણાટક વાદન – મોરચંગ

કોમંડુરી શેષાદ્રી

કર્ણાટક વાદન – વાયોલિન

રાકેશ ચોરસિયા

સર્જનાત્મક અને પ્રાયોગિક – વાંસળી

પ્રભાતી મુખર્જી

સંગીતની અન્ય મુખ્ય પરંપરાઓ – સુગમ સંગીત

આનંદ ભાટે

સંગીતની અન્ય મુખ્ય પરંપરાઓ – અભંગ

સમંદર ખાન મંગણિયાર

સંગીતની અન્ય મુખ્ય પરંપરાઓ – માંડ

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: નૃત્ય (12)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ

રાજેશ્વરી સાઈનાથ

ભરતનાટ્યમ

બિપુલ ચંદ્ર દાસ

કથક

રાજકુમારી થંબાલસના દેવી

મણિપુરી

વીણા મૂર્તિ વિજય

કુચિપુડી

બિચિત્રાનંદ સ્વેન

ઓડિસી

પ્રેમા ઓઝા બોરબાયન

સત્રિય

શ્રીદેવી રાજન

મોહિનીઅટ્ટમ

નૃપેન સાહસી

છઉ

શશીધરન નાયર

સર્જનાત્મક અને પ્રાયોગિક

કલામંડલમ ઉન્નિકૃષ્ણન

નૃત્ય માટે સંગીત – કથકલી

કુમારા સૂર્ય નારાયણ

નૃત્ય માટે સંગીત

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: નાટક (10)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ

સતીશ દવે

દિગ્દર્શન

ટી એસ નાગાભારન

દિગ્દર્શન

રવિ ચતુર્વેદી

દિગ્દર્શન

ઓમ કટારે

દિગ્દર્શન

ગુમ્માડી ગોપાલ કૃષ્ણા રાવ

અભિનય

વગાઈ ચંદ્રશેખર

અભિનય

અરુણ નલાવડે

અભિનય

ધીરેન ડી મર્ચન્ટ

સંબંધિત રંગમંચ કલાઓ – લાઇટિંગ

દિનેશ કુમાર પોદ્દાર

સંબંધિત રંગમંચ કલાઓ – લાઇટિંગ

મુકુંદ રામ મરાઠે

પરંપરાગત નાટક – સંગીત નાટક

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: લોક અને આદિવાસી/કઠપૂતળી/મહોરા નિર્માણ/વાજિંત્રો નિર્માણ (13)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ / રાજ્ય

દુરશેટી રામૈયા

લોકસંગીત, તેલંગાણા

કે મુરુગન

લોકનૃત્ય, પુડુચેરી

એસ સી શર્મા

લોક અને આદિવાસી સંગીત, કર્ણાટક

આત્મજીત સિંહ

નૌટંકી, ઉત્તર પ્રદેશ

મહેન્દ્ર રામ

લોકસંગીત, બિહાર

બુટન દેવી અને સોમારી દેવી (સંયુક્ત)

લોકનૃત્ય, ઝારખંડ

રણજીત કુમાર નાગ

લોકનૃત્ય – સંબલપુરી, ઓડિશા

હવા સિંહ

લોકસંગીત, હરિયાણા

વેસ્વોઝો ફેસાઓ

લોકસંગીત અને નૃત્ય, નાગાલેન્ડ

ગુલાબી સપેરા

લોકનૃત્ય, રાજસ્થાન - કાબેલિયા

લૌરેમ્બમ બેડાબતી

લોકસંગીત, મણિપુર

સુભાષ નારાયણ નકાશે

લોકનૃત્ય, મહારાષ્ટ્ર

કિશોરભાઈ સોમાભાઈ મિસ્ત્રી

વાજિંત્ર નિર્માણ – રુદ્ર વીણા

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: એકંદર અને અન્ય (5)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ

ટી એસ સત્યવતી

સંગીતમાં એકંદર યોગદાન

વોલેટી રંગામણી

નૃત્યમાં એકંદર યોગદાન

શુભદા મનોહર વરદકર

પ્રદર્શનકારી કલાઓમાં શિષ્યવૃત્તિ – નૃત્ય

તપતિ ચૌધરી

કલા સમીક્ષક – પ્રદર્શનકારી કલાઓ

સુનંદા નાયર

વિદેશી – નૃત્ય (મોહિનીઅટ્ટમ)

વર્ષ 2025 માટે સંગીત નાટક અકાદમી પુરસ્કારો (અકાદમી પુરસ્કાર)

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: સંગીત (12)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ

કૃષ્ણા મોહન પાઠક

હિન્દુસ્તાની ગાયન – ધ્રુપદ

સુરેશ ગંધર્વ

હિન્દુસ્તાની ગાયન

શૈલેષ ભાગવત

હિન્દુસ્તાની વાદન – શરણાઈ

જ્યોતિ ગણપતિ હેગડે

હિન્દુસ્તાની વાદન – રુદ્ર વીણા

પંતિલા રામા

કર્ણાટક ગાયન

પાપનાસમ અશોક રમણી

કર્ણાટક ગાયન

ત્રિપુણિથુરા એન રાધાકૃષ્ણન

કર્ણાટક વાદન – ઘટમ

અનૂર આર. અનંત કૃષ્ણા શર્મા

કર્ણાટક વાદન – મૃદંગમ

ડી. શ્રીનિવાસ

કર્ણાટક વાદન – વીણા

યુગાંતર સિંદૂર

સંગીતની અન્ય મુખ્ય પરંપરાઓ – સુગમ સંગીત

સચ્ચિદાનંદ દાસ

સંગીતની અન્ય મુખ્ય પરંપરાઓ – મર્દલા

સીમા અનિલ સહગલ

સંગીતની અન્ય મુખ્ય પરંપરાઓ – સુગમ સંગીત

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: નૃત્ય (12)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ

રોજા કન્નન

ભરતનાટ્યમ

કૃષ્ણા મોહન મિશ્રા મહારાજ, વાસવતી મિશ્રા અને રામ મોહન મહારાજ (ત્રિપૂટી)

કથક

કલામંડલમ કૃષ્ણકુમાર

કથકલી

ઇરેંગબામ નાલિની દેવી

મણિપુરી

સીતા નાગાજોથી અને પી. નાગાજોથી (સંયુક્ત)

કુચિપુડી

મલ્લિકા કંદાલી

સત્રીય

ગીરિજા ચંદ્રન

મોહિનીઅટ્ટમ

પાગુલુ જેના

છઉ – મયુરભંજ

કનિયાલ હરિપ્રસાદ

નૃત્ય માટે સંગીત – ભરતનાટ્યમ

ભાસ્કર જ્યોતિ ઓઝા

નૃત્ય માટે સંગીત – સત્રીય

એસ. કુમાર

નૃત્ય અને નૃત્ય નાટકની અન્ય મુખ્ય પરંપરાઓ – ભાગવતમેળા

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: નાટક (10)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ

કપિલદેવ ચંદ્રકાંત શુક્લ

દિગ્દર્શન

કલ્લોલ ભટ્ટાચાર્ય

દિગ્દર્શન

નવદીપ કૌર

દિગ્દર્શન

પ્રમોદ જ્ઞાનદેવ પવાર

દિગ્દર્શન

સુબોધ પટનાયક

દિગ્દર્શન

ચેતના દાસ

અભિનય

સુરેશ કુમાર હજ્જુ

અભિનય

માખન લાલ સરાફ

અભિનય

અશોક પટકી

સંબંધિત થીએટર કલાઓ – નાટક માટે સંગીત

ઉષા નાંગિયાર

નાટકની અન્ય મુખ્ય પરંપરાઓ – નાંગિયારકુથુ

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: લોક અને આદિવાસી/કઠપૂતળી/મહોરા નિર્માણ/વાજિંત્રો નિર્માણ (13)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ / રાજ્ય

અનૂપ રંજન પાંડે

લોકસંગીત, છત્તીસગઢ

ભેરુ સિંહ ચૌહાણ

લોકસંગીત, મધ્ય પ્રદેશ – નિર્ગુણી

સુરજ્ય કુમાર દેબબર્મા

લોકનૃત્ય, ત્રિપુરા

જોગિંદર સિંહ હબ્બી

લોકનૃત્ય, હિમાચલ પ્રદેશ

રોમાલો રામ

લોકસંગીત અને નૃત્ય, જમ્મુ અને કાશ્મીર

હરમનપ્રીત સિંહ

લોકનૃત્ય, પંજાબ

અલી મોહમ્મદ

લોકસંગીત, લદ્દાખ

ડોમિન કરબાક

લોકનૃત્ય, અરુણાચલ પ્રદેશ

કે. રોસિયામા

લોકનૃત્ય, મિઝોરમ

રાની મરિંગ

વાજિંત્ર નિર્માણ

સુશાંત કુમાર

માસ્ક નિર્માણ – છઉ

મંગલા પ્રસાદ શર્મા

વાજિંત્ર નિર્માણ

પ્રવૃત્તિનું ક્ષેત્ર: એકંદર અને અન્ય (5)

કલાકારનું નામ

ક્ષેત્ર / વિધિ

કુણાલ

નાટકમાં એકંદર યોગદાન

મનીષા સાઠે

નૃત્યમાં એકંદર યોગદાન – કથક

રાકેશ સિંહા

એકંદર યોગદાન – કલા ફોટોગ્રાફી

મંજરી સિંહા

કલા સમીક્ષક – પ્રદર્શનકારી કલાઓ

ટી એસ નંદકુમાર

વિદેશી – સંગીત (મૃદંગમ)

SM/DK/JD


(રીલીઝ આઈડી: 2297666) મુલાકાતી સંખ્યા : 88