પોસ્ટેડ ઓન:
10 AUG 2026 3:49PM by PIB Ahmedabad
શિક્ષણ એ બંધારણની સમવર્તી સૂચિનો વિષય છે અને શિક્ષકોની ભરતી, સેવા શરતો તથા તેમની નિમણૂક સંબંધિત બાબતો સંબંધિત રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના વહીવટી ક્ષેત્ર હેઠળ આવે છે.
ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે, 01.09.2025ના રોજ આપેલા તેના ચુકાદા દ્વારા, અન્ય બાબતોની સાથે, એવું ઠરાવ્યું હતું કે ટીચર એલિજિબિલિટી ટેસ્ટ (TET) એ બાળકોના મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણના અધિકાર (RTE) અધિનિયમ, 2009ની કલમ 23 હેઠળ નિર્ધારિત લઘુત્તમ લાયકાતોમાંની એક છે, અને આ અધિનિયમ હેઠળ આવરી લેવામાં આવતી શાળાઓમાં શિક્ષક તરીકે નિમણૂક માટે ફરજિયાત છે. સુપ્રીમ કોર્ટે વધુમાં નિર્દેશ આપ્યો હતો કે પાત્ર શિક્ષકોએ ચુકાદામાં ઉલ્લેખિત સમયમર્યાદામાં નિર્ધારિત TET લાયકાત પ્રાપ્ત કરવી પડશે. સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ નીચેની લિંક પર ઍક્સેસ કરી શકાય છે:
https://api.sci.gov.in/supremecourt/2018/36466/36466_2018_9_1501_63764_Judgement_01-Sep 2025.pdf
ત્યારબાદ, આ મામલે રિવ્યુ પીટિશનોનો નિકાલ કરતી વખતે, 29.05.2026ના રોજના ચુકાદા દ્વારા, સુપ્રીમ કોર્ટે TET લાયકાત મેળવવાની સમયમર્યાદા 31.08.2027થી લંબાવીને 31.08.2028 કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે વધુમાં એવું અવલોકન કર્યું હતું કે સંબંધિત યોગ્ય સરકારો/સત્તાધિકારીઓએ સામયિક ધોરણે, પ્રાધાન્યરૂપે વર્ષમાં બે વાર, ક્રમિક પરીક્ષાઓ વચ્ચે આશરે છ મહિનાના અંતરાલ સાથે ટીચર એલિજિબિલિટી ટેસ્ટ (TET) યોજવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ, જેથી પાત્ર શિક્ષકોને નિર્ધારિત લઘુત્તમ લાયકાતનું પાલન કરવાની વ્યાજબી તક મળી રહે. 29.05.2026ના રોજના ચુકાદાને નીચેની લિંક પરથી એક્સેસ કરી શકાય છે:
https://api.sci.gov.in/supremecourt/2025/53434/53434_2025_7_1501_71637_Judgement_29-May 2026.pdf
સુપ્રીમ કોર્ટે, મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણનો અધિકાર (RTE) અધિનિયમ, 2009ના અમલ પહેલા ભરતી થયેલા ઇન-સર્વિસ શિક્ષકોને પડતી વ્યાવહારિક મુશ્કેલીઓને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતના બંધારણના અનુચ્છેદ 142 હેઠળ તેની સત્તાઓનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને નિર્દેશ આપ્યો હતો કે 01.09.2025ના રોજના ચુકાદાની તારીખ મુજબ જે શિક્ષકોની પાંચ વર્ષથી ઓછી સેવા બાકી હોય, તેઓ ટીચર એલિજિબિલિટી ટેસ્ટ (TET) લાયકાત મેળવ્યા વિના નિવૃત્તિની વય પ્રાપ્ત કરવા સુધી સેવામાં ચાલુ રહી શકે છે. સુપ્રીમ કોર્ટે વધુમાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આવા શિક્ષકો જ્યાં સુધી નિર્ધારિત TET લાયકાત મેળવે નહીં ત્યાં સુધી પ્રમોશન માટે પાત્ર રહેશે નહીં.
આ માહિતી શિક્ષણ રાજ્ય મંત્રી શ્રી જયંત ચૌધરીએ આજે લોકસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આપી હતી.
SM/BS/JD