ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜੀਵ ਰੰਜਨ ਸਿੰਘ ਉਰਫ਼ ਲੱਲਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਜ ਰਾਜ ਸਭਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਧਨ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ, ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਪੇਂਡੂ ਆਜੀਵਿਕਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਸ਼ੂਧਨ ਮਿਸ਼ਨ (ਅਨਐਲਐਮ), ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਫੰਡ (ਏਐੱਚਆਈਡੀਐੱਫ), ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਕੁਲ ਮਿਸ਼ਨ (ਆਰਜੀਐਮ) ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਧਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰੋਗ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਐਲਐੱਚਡੀਸੀਪੀ) ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸਰਕਾਰ ਪਸ਼ੂਧਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਜਨਨ, ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਚਾਰਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਉੱਦਮਿਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਸ਼ੂਧਨ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਫੰਡ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਸੂਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਸ਼ੂਧਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉੱਦਮ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 23 ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਫਾਰਮਾਂ ਸਮੇਤ 50 ਪਸ਼ੂਧਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਕੁੱਲ ₹4.98 ਕਰੋੜ ਦੀਆਂ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਧਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਾਸ ਫੰਡ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇੱਕ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਫਾਰਮ ਸਮੇਤ ਅੱਠ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਵਿਆਜ ਸਬਸਿਡੀ ਵਜੋਂ ₹1.44 ਕਰੋੜ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਾਲ 2024-25 ਅਤੇ 2025-26 ਦੌਰਾਨ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੋਕੁਲ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ 41.67 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਪਸ਼ੂਧਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰੋਗ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ 124.29 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਧਨ ਵਿਕਾਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਸ਼ੂਧਨ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ 7.74 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਦੇ ਵੀਰਜ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ₹.80 ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਕਲੀ ਗਰਭਦਾਨ ਅਤੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ "ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਅਭਿਆਸ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਚਾ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ 992,863 ਕਲਾਸੀਕਲ ਸਵਾਈਨ ਫੀਵਰ ਟੀਕੇ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਚਾਰਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ

ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਕਤਾ 2014-15 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਨਵਰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ 1,648 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2024-25 ਵਿੱਚ 2,251 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 146 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ 248 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਚਾਰੇ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਸ਼ੂਧਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਈ ਉਪਾਅ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਚਾਰੇ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਘਾਹ, ਸਾਈਲੇਜ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਮਿਸ਼ਰਤ ਰਾਸ਼ਨ (ਟੀਐਮਆਰ) ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ₹1,152.40 ਕਰੋੜ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 1.6 ਲੱਖ ਟਨ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਚਾਰੇ ਦੇ ਬੀਜ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਸ਼ੂਧਨ ਮਿਸ਼ਨ (ਐਨਐਲਐਮ-ਈਡੀਪੀ) ਦੇ ਤਹਿਤ, 204 ਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਏਐੱਚਆਈਡੀਐੱਫ ਨੇ ₹3,602.47 ਕਰੋੜ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਲ 174 ਪਸ਼ੂ ਫੀਡ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡੇਅਰੀ ਵਿਕਾਸ ਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ 100 ਸਮਰਪਿਤ ਚਾਰਾ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਗਠਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਈਸੀਏਆਰ-ਇੰਡੀਅਨ ਗ੍ਰਾਸਲੈਂਡ ਐਂਡ ਚਾਰਾ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨੇ ਉੱਚ-ਉਪਜ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਰਾਜ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਾਰਾ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਗਰਮੀ ਦੀ ਲਹਿਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਲਈ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਦੇਸੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਪਸ਼ੂਧਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ 1962 ਕਿਸਾਨ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਾਸ਼ਨ ਸੰਤੁਲਨ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ।

ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਸ਼ੂਧਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਰੋਗ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਸ਼ੂ ਰੋਗ ਨਿਯੰਤਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਰਕਾਰ ਖੁਰਪਕਾ ਅਤੇ ਮੂੰਹਪਕਾ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਐੱਫਐਮਡੀ) ਅਤੇ ਬਰੂਸੈਲੋਸਿਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟੀਕਾਕਰਨ ਲਈ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੇਂਦਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

************

ਐੱਸਐੱਮ/ਬਲਜੀਤ

(Release ID: 2297057) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 64