ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಜೀವನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನಿವೃತ್ತಿ ಗೃಹಗಳ  ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾದರಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ನಿವೃತ್ತಿ ಗೃಹಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನೀರಜಾ ಡಾಂಗಿ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಬಿ. ಎಲ್. ವರ್ಮಾ ಅವರು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಪಟ್ಟಿ II ರ ನಮೂದು 18 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಜಮೀನು' ಮತ್ತು 'ನಗರ ಯೋಜನೆ' ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಸದನಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನಿವೃತ್ತಿ ಗೃಹಗಳಿಗೆ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿ  ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಮಾದರಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ.

ನಿವೃತ್ತಿ ಗೃಹಗಳನ್ನು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾದರಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಅಗತ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವೀಲ್ ಚೇರ್ ಸಾಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ರಾಂಪ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಲಿಫ್ಟ್ ಗಳು, ಹ್ಯಾಂಡ್ ರೈಲ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಗಲವಾದ ಕಾರಿಡಾರ್ ಗಳು, ತಡೆರಹಿತ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಸ್ಪಂದನೆಗಾಗಿ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಾನಿಕ್ ಅಲಾರಾಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಹಿರಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಸುಲಭ ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯರ ಸ್ನೇಹಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ನಿವೃತ್ತಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2016 ರ (ರೆರಾ) ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಲಿಖಿತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಇತರ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ನಿವೃತ್ತಿ ಗೃಹಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾದರಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಮೂಲಕ, ಸಚಿವಾಲಯವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೇವೆಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

*****