નશા મુક્ત ભારત અભિયાન (NMBA) ની 6ઠ્ઠી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે 18 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ ડ્રગ્સના દુરુપયોગ વિરુદ્ધ રાષ્ટ્રીય સમૂહ પ્રતિજ્ઞાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રાલય એ નોડલ મંત્રાલય છે જે ફિઝિકલ અને ઓનલાઇન બંને સહભાગિતા દ્વારા 10 થી 12 કરોડ+ નાગરિકોને એકત્રિત કરવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે.

જેના સંદર્ભે, મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ (ડ્રગ નિવારણ) ડૉ. સંદીપ રેવાજી રાઠોડની અધ્યક્ષતામાં આજે રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં યોજાયેલી બીજી ઉચ્ચ-સ્તરીય સંકલન બેઠકમાં, નશા મુક્ત ભારત અભિયાનના ઉદ્દેશ્યો અનુસાર ભૌતિક અને ઓનલાઇન મોડ દ્વારા દેશવ્યાપી પ્રતિજ્ઞામાં લક્ષ્યાંકિત સંખ્યામાં નાગરિકોની સહભાગિતા સુનિશ્ચિત કરવાની યોજના અને વ્યાપક વ્યૂહરચના પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

વિવિધ મંત્રાલયો અને વિભાગોના વરિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓની હાજરીમાં મળેલી બેઠકમાં અમલીકરણ વ્યૂહરચના માટે ચાલી રહેલા કામની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. દેશવ્યાપી પ્રતિજ્ઞા માટે અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ, વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ, સ્વયંસેવકો અને અન્ય હિસ્સેદારોને એકત્રિત કરવામાં સંબંધિત મંત્રાલયો અને વિભાગોની ભૂમિકા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

બેઠકમાં રેલવે, સંરક્ષણ, પોલીસ, CAPF, NCC, આયુષ, ગ્રામીણ વિકાસ, મહેસૂલ ઉપરાંત સામાજિક, સ્વૈચ્છિક, આધ્યાત્મિક સંગઠનો અને સોશિયલ ઇન્ફ્લુઅન્સર્સ સહિતના સંબંધિત મંત્રાલયો અને વિભાગો હેઠળની તમામ સંલગ્ન કચેરીઓ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, સ્વાયત્ત સંસ્થાઓ, PSUs અને ક્ષેત્રીય રચનાઓમાં પ્રતિજ્ઞા સમારોહ યોજવા અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

સહભાગિતાની વિગતો અને આઉટરીચ સબમિટ કરવા માટેની યુનિફોર્મ રિપોર્ટિંગ સિસ્ટમ અંગે પણ બેઠકમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. યોજના અને સંકલિત વ્યૂહરચના પરનું પાવર પોઈન્ટ પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું જેના પર સંબંધિત વિભાગો અને મંત્રાલયોના તમામ પ્રતિનિધિઓ દ્વારા ગહન વિચાર-વિમર્શ કરવામાં આવ્યો હતો.

NMBA પ્રતિજ્ઞા એ માદક દ્રવ્યોના સેવનના ભોગ બનેલા લોકો સુધી પહોંચવા માટે સ્વયંસેવા કરવાની એક પહેલ છે. આ પ્રતિજ્ઞાનો ઉદ્દેશ્ય લોકોને ડ્રગ્સથી દૂર રહેવા માટે જવાબદારીની લાગણી જગાડવાનો, જવાબદાર વર્તનને પ્રોત્સાહિત કરવાનો અને એક સમાન લક્ષ્ય તરફ સાથે મળીને કામ કરવા માટે હિસ્સેદારોને પ્રોત્સાહિત કરવા એકતા અને પ્રતિબદ્ધતાની ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને આગળ વધારવાનો છે. આ પ્રતિજ્ઞા યુવાનોને નશા મુક્ત સમાજના નિર્માણમાં સક્રિયપણે યોગદાન આપવા માટે સશક્ત બનાવવાનો પણ પ્રયાસ કરે છે.

NMBA ઈ-પ્રતિજ્ઞાની લિંક છે: https://nmba.dosje.gov.in/pledge-certificate?type=e-pledge

બેઠકમાં હેલ્પલાઇન—14446 દ્વારા નશા મુક્તિને પ્રોત્સાહિત કરવાનો મહત્વપૂર્ણ સંદેશ ફેલાવવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. બેઠકમાં વિભાગની સત્તાવાર વેબસાઇટ: https://nmba.dosje.gov.in/volunteer/registration દ્વારા નશા મુક્તિ મિત્ર તરીકે નોંધણી કરાવીને નાગરિકોમાં સ્વયંસેવક તરીકે કાર્ય કરવાની ભાવના કેળવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.

કેન્દ્રીય સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ મંત્રાલયે દેશમાં ડ્રગ્સની માંગ સામે લડવા માટે 15મી ઓગસ્ટ 2020ના રોજ નશા મુક્ત ભારત અભિયાન (NMBA) ની શરૂઆત કરી હતી. સામુહિક કામગીરીની તાકીદની જરૂરિયાતને ઓળખીને, મંત્રાલય નિવારણ, આકારણી, સારવાર, પુનર્વસન, સંભાળ, જાહેરાત અને સમુદાય જાગરૂકતા સહિતની વિવિધ પહેલોનું સંકલન કરે છે.

મંત્રાલય નેશનલ એક્શન પ્લાન ફોર ડ્રગ ડિમાન્ડ રિડક્શન (NAPDDR) હેઠળ વ્યાપક અને પુરાવા-આધારિત વ્યૂહરચના અમલમાં મૂકી રહ્યું છે. આ વ્યૂહરચના AIIMS, નવી દિલ્હી ખાતે નેશનલ ડ્રગ ડિપેન્ડન્સ ટ્રીટમેન્ટ સેન્ટર (NDDTC) દ્વારા કરવામાં આવેલા ભારતમાં સબસ્ટન્સ યુઝના વ્યાપ અને પેટર્ન પરના પ્રથમ રાષ્ટ્રીય સર્વેક્ષણના તારણો પર આધારિત છે.

NAPDDR હેઠળ, મંત્રાલય નિવારક શિક્ષણ, જાગરૂકતા પેદા કરવા, કાઉન્સેલિંગ, સારવાર અને પુનર્વસન માટે રાજ્ય સરકારો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, NGO અને સરકારી હોસ્પિટલોને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે.

અત્યાર સુધીમાં, આ અભિયાન દેશવ્યાપી જાગરૂકતા પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા 11.43 કરોડથી વધુ યુવાનો અને 8.05 કરોડ મહિલાઓ સહિત 29.68 કરોડથી વધુ નાગરિકો સુધી પહોંચ્યું છે. સામુહિક સહભાગિતાને મજબૂત કરવા માટે 1.25 લાખથી વધુ નશા મુક્તિ મિત્રો (NMM) પણ આ અભિયાનમાં જોડાયા છે.

સારવાર સેવાઓ સુધી પહોંચ સુધારવા માટે, મંત્રાલયે NMBA 2.0 મોબાઇલ એપ્લિકેશન લોન્ચ કરી છે જે નાગરિકોને નજીકના નશા મુક્તિ કેન્દ્રને શોધવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

સરકાર પુનર્વસન માળખાનો વિસ્તાર કરીને, નિવારક હસ્તક્ષેપ વધારીને, અમલીકરણ પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવીને અને કેન્દ્ર પુરસ્કૃત યોજનાઓની કાર્યક્ષમ ડિલિવરી સુનિશ્ચિત કરીને નશા મુક્ત અને સામાજિક રીતે સમાવેશી ભારત પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત કરવાનું ચાલુ રાખે છે. સતત સામુહિક સહભાગિતા, સુધારેલ ગવર્નન્સ અને ટેકનોલોજી-સક્ષમ સેવા વિતરણ દ્વારા, મંત્રાલય નબળા સમુદાયોનું રક્ષણ કરવા અને તમામ માટે સામાજિક ન્યાયને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ રહે છે.

SM/BS/JD

(रिलीज़ आईडी: 2288643) आगंतुक पटल : 5