ભારતે તેની BRICS 2026 ની અધ્યક્ષતાના ભાગરૂપે 21 જુલાઈ, 2026 ના રોજ ચંદીગઢ ખાતે ટ્રેડિશનલ, કોમ્પ્લિમેન્ટરી એન્ડ ઈન્ટિગ્રેટીવ મેડિસિન (TCIM) પરની BRICS બેઠકની સફળતાપૂર્વક યજમાની કરી હતી. આ બેઠક કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય અને આયુષ મંત્રાલય દ્વારા સંયુક્ત રીતે આયોજિત ચંદીગઢમાં BRICS હેલ્થ ટ્રેક ઇવેન્ટ્સના વ્યાપક ચાર દિવસીય કાર્યક્રમનો એક ભાગ હતી. TCIM બેઠકમાં બહુભાષી સહયોગને મજબૂત કરવા, જ્ઞાન અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓના આદાન-પ્રદાનને પ્રોત્સાહન આપવા અને ટ્રેડિશનલ, કોમ્પ્લિમેન્ટરી એન્ડ ઈન્ટિગ્રેટીવ મેડિસિનના ક્ષેત્રમાં સહયોગને આગળ વધારવા માટે BRICS સભ્ય દેશોના વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ, તકનીકી નિષ્ણાતો અને ડેલિગેટ્સ એકઠા થયા હતા.

"બિલ્ડિંગ ફોર રિઝિલિયન્સ, ઈનોવેશન, કોઓપરેશન એન્ડ સ્ટેનેબિલિટી"ની સર્વોપરી BRICS ચેરશિપ થીમ હેઠળ આયોજિત આ બેઠકે પુરાવા-આધારિત પરંપરાગત ચિકિત્સા પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપવા, સંસ્થાકીય ભાગીદારીને મજબૂત કરવા અને ટકાઉ તથા સ્થિતિસ્થાપક આરોગ્ય સંભાળ પ્રણાલીઓમાં યોગદાન આપવા માટે BRICS દેશો વચ્ચે સહયોગને આગળ વધાર્યો હતો.

આ બેઠકમાં BRICS સભ્ય દેશો—બ્રાઝિલ, ચીન, ઈજિપ્ત, ઈથોપિયા, ભારત, ઈરાન, રશિયા, દક્ષિણ આફ્રિકા અને યુનાઈટેડ આરબ અમીરાતની ભાગીદારી જોવા મળી હતી, જેણે ટ્રેડિશનલ, કોમ્પ્લિમેન્ટરી એન્ડ ઈન્ટિગ્રેટીવ મેડિસિનમાં શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ, નીતિગત અનુભવો અને વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિના આદાન-પ્રદાન માટે એક મંચ પૂરો પાડ્યો હતો.

TCIM પરની સત્તાવાર કાર્યવાહી આયુષ મંત્રાલયના સચિવ વૈદ્ય રાજેશ કોટેચાના સ્વાગત પ્રવચન સાથે શરૂ થઈ હતી, ત્યારબાદ સભ્ય ડેલીગેશનો દ્વારા પ્રારંભિક વક્તવ્ય આપવામાં આવ્યું હતું. TCIM પર સૂચિત BRICS એક્સપર્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ માટે ટર્મ્સ ઓફ રેફરન્સ (ToR) તમામ ઉપલબ્ધ સભ્ય દેશોની સર્વસંમતિથી આખરી ઓપ આપવામાં આવ્યો હતો. આ બેઠકમાં સહયોગ મજબૂત કરવા, નીતિગત અભિગમોને સુસંગત બનાવવા અને BRICS દેશો વચ્ચે સહયોગના ભવિષ્યના ક્ષેત્રો ઓળખવા પર ઈન્ટરેક્ટિવ ચર્ચા પણ કરવામાં આવી હતી.

"ક્ષમતા વર્ધન, શિક્ષણ અને માનવ સંસાધન વિકાસ" પર એક સમર્પિત સાઇડ ઇવેન્ટનું આયોજન પણ આયુષ મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. આ સત્ર શૈક્ષણિક સહયોગ, આયુષ સ્કોલરશિપ પહેલ, ફેકલ્ટી અને વિદ્યાર્થીઓનું આદાન-પ્રદાન, સંશોધન ભાગીદારી અને વૈશ્વિક સ્તરે જોડાયેલ TCIM ઈકોસિસ્ટમ બનાવવાના હેતુથી પુરાવા-ઉત્પાદન પ્રણાલીઓ દ્વારા પરંપરાગત ચિકિત્સામાં વૈશ્વિક શિક્ષણ અને તાલીમને મજબૂત કરવા પર કેન્દ્રિત હતું.

ભારતની BRICS ચેરશિપ 2026 ના ભાગરૂપે, આયુષ મંત્રાલયના સચિવ વૈદ્ય રાજેશ કોટેચાએ આયુષ ઝોનનું ઉદ્ઘાટન પણ કર્યું હતું, જેમાં ભારતની સમગ્ર આરોગ્ય સંભાળ પહેલો દર્શાવવામાં આવી હતી. આયુષ ઝોને BRICS ડેલિગેટ્સને આયુષ આહાર, આરોગ્ય અને વેલનેસ પરામર્શ, ભારતનો હર્બલ વારસો, મંત્રાલયનો વિઝન અને વૈશ્વિક પહેલો, અને સંશોધન, નાવીન્ય અને જ્ઞાન પર એક સમર્પિત હબ દ્વારા આયુષનો સમૃદ્ધ અનુભવ પૂરો પાડ્યો હતો. વેલનેસ પ્રવૃત્તિઓ અને યોગ દર્શાવતા, આયુષ ઝોને ટ્રેડિશનલ, કોમ્પ્લિમેન્ટરી એન્ડ ઈન્ટિગ્રેટીવ મેડિસિનમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ભારતની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરી હતી.

TCIM ની વિચારણાઓએ આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના નેતૃત્વ હેઠળના વ્યાપક BRICS હેલ્થ ટ્રેકમાં યોગદાન આપ્યું હતું અને BRICS દેશો વચ્ચે આરોગ્ય સંભાળ સહયોગને મજબૂત કરવા પર ચાલુ ચર્ચાઓને ટેકો આપ્યો હતો.

ચાર દિવસીય કાર્યક્રમમાં ભારતની સમગ્ર આરોગ્ય સંભાળ પરંપરાઓને દર્શાવતી વેલનેસ અને સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓની શ્રેણી પણ રજૂ કરવામાં આવી છે. ડેલિગેટ્સે ચેર યોગ સત્રોમાં ભાગ લીધો હતો, અને મોરારજી દેસાઈ નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ યોગ (MDNIY) દ્વારા આયોજિત કોમન યોગ પ્રોટોકોલ (CYP) પ્રદર્શનો, બેઠકો દરમિયાન યોગ બ્રેક (Y-Break) સત્રો અને ફિટ ઈન્ડિયા રનમાં ભાગ લેશે. નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ આયુર્વેદ (NIA) ની ટેકનિકલ સહાયથી ક્યુરેટ કરાયેલ આયુષ આહાર મેળા સાથે આયુષ ઝોને આરોગ્ય અને વેલનેસ પરામર્શ, સંશોધન અને નાવીન્ય પ્રદર્શનો, લાઈવ યોગ પ્રદર્શનો અને અન્ય વેલનેસ પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા ભારતની પરંપરાગત આરોગ્ય સંભાળ ઈકોસિસ્ટમનું પ્રદર્શન કર્યું હતું, જે ડેલિગેટ્સને દેશની સમગ્ર આરોગ્ય સંભાળ પરંપરાઓનો વ્યાપક અનુભવ પૂરો પાડે છે.

આ બેઠકે અનેક મહત્વપૂર્ણ પરિણામો આપ્યા છે, જેમાં ટ્રેડિશનલ, કોમ્પ્લિમેન્ટરી એન્ડ ઈન્ટિગ્રેટીવ મેડિસિન પર BRICS એક્સપર્ટ વર્કિંગ ગ્રુપની સ્થાપના તરફ પ્રગતિ; સંશોધન, શિક્ષણ અને નિયામક માળખામાં ઉન્નત સહયોગ; સભ્ય દેશો વચ્ચે સુધારેલું જ્ઞાન-આદાનપ્રદાન; અને BRICS આરોગ્ય એજન્ડામાં ટ્રેડિશનલ, કોમ્પ્લિમેન્ટરી એન્ડ ઈન્ટિગ્રેટીવ મેડિસિનની મજબૂત માન્યતાનો સમાવેશ થાય છે.

BRICS TCIM બેઠકે પુરાવા-આધારિત પરંપરાગત ચિકિત્સાને પ્રોત્સાહન આપવા, આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવા અને તમામ માટે સમગ્ર, સુલભ અને ટકાઉ આરોગ્ય સંભાળને આગળ વધારવા માટે ભારતની સતત પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરી છે.

SM/IJ/JD

(रिलीज़ आईडी: 2287264) आगंतुक पटल : 11