કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે આજે પશ્ચિમ બંગાળની મુલાકાત દરમિયાન કોલકાતામાં એક ઉચ્ચ સ્તરીય સમીક્ષા બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી. આ બેઠકમાં મુખ્યમંત્રી શ્રી સુવેન્દુ અધિકારી, રાજ્ય મંત્રીમંડળના સભ્યો અને કેન્દ્ર તથા રાજ્ય સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. રાજ્યના વિકાસને વેગ આપવા માટે બેઠક દરમિયાન અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા અને જાહેરાતો કરવામાં આવી હતી.

મુખ્યમંત્રી સાથે સંયુક્ત પ્રેસ કોન્ફરન્સને સંબોધતા શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે વિકસિત પશ્ચિમ બંગાળ વિના આત્મનિર્ભર ભારત અને વિકસિત ભારતનું વિઝન સાકાર થઈ શકે નહીં. રાજ્યની તેમની અગાઉની મુલાકાતોને યાદ કરતા તેમણે કહ્યું કે એક સમયે વિકાસ અટકી ગયો હતો અને કેન્દ્ર સરકારની યોજનાઓ લોકો સુધી અસરકારક રીતે પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. જો કે, પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના માર્ગદર્શન અને રાજ્યના નવા નેતૃત્વ હેઠળ, પશ્ચિમ બંગાળ હવે વિકાસ અને પ્રગતિના નવા યુગ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર મોટો ભાર; લાંબા સમયથી પડતર પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી

કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો પશ્ચિમ બંગાળમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસને વેગ આપવા માટે સાથે મળીને કામ કરી રહી છે. રસ્તા અને હાઇવે, રેલવે, મેટ્રો, પેટ્રોલિયમ અને નેચરલ ગેસ, કોલસા અને શ્રમ ક્ષેત્રોમાં ₹82,000 કરોડથી વધુના 19 મોટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. જમીન સંપાદન, પુનર્વસન અને પુનઃસ્થાપન (R&R), યુટિલિટી શિફ્ટિંગ, ફોરેસ્ટ ક્લિયરન્સ અને આંતર-વિભાગીય સંકલનને લગતા લાંબા સમયથી પડતર મુદ્દાઓ પર વિગતવાર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. સંબંધિત મંત્રાલયો, રાજ્ય સરકાર, જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને અમલીકરણ એજન્સીઓને સંકલિત અને સમયબદ્ધ કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો. મંત્રીએ કહ્યું કે અનેક લાંબા સમયથી પડતર પ્રોજેક્ટ્સમાં રહેલા અવરોધોને દૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે જેથી તેમનું અમલીકરણ ઝડપી બને અને લાભો લોકો સુધી વહેલી તકે પહોંચે.

શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે કહ્યું કે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ આર્થિક વિકાસ, સુધારેલી કનેક્ટિવિટી, રોજગાર સર્જન અને જીવનની બહેતર ગુણવત્તાનો પાયો છે. તેમણે તમામ હિસ્સેદારોને નજીકના સંકલનમાં કામ કરવા અને પ્રોજેક્ટ્સના ઝડપી અમલીકરણ માટે સમયસર નિર્ણયો લેવા વિનંતી કરી હતી. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા પ્રગતિ (PRAGATI) દ્વારા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સની નિયમિત સમીક્ષાનો ઉલ્લેખ કરતા, કેન્દ્રીય મંત્રીએ પશ્ચિમ બંગાળમાં રાજ્ય કક્ષાના પ્રોજેક્ટ મોનિટરિંગ ગ્રુપ (State PMG) ની સ્થાપના કરવાનું પણ સૂચન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે આવી વ્યવસ્થા પ્રોજેક્ટ મોનિટરિંગને મજબૂત બનાવશે, આંતર-વિભાગીય સંકલનમાં સુધારો કરશે અને કેન્દ્ર તેમજ રાજ્ય સરકારો બંનેના વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટ્સના અમલીકરણને વેગ આપશે.

ગ્રામીણ વિકાસ માટે ₹12,064 કરોડ; VB-G RAM G માળખા હેઠળ રોજગાર સુરક્ષા

ગ્રામીણ વિકાસ પ્રત્યે કેન્દ્રની પ્રતિબદ્ધતા પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી ચૌહાણે જાહેરાત કરી કે પશ્ચિમ બંગાળ માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ₹8,508 કરોડથી વધુની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. રાજ્ય સરકારના હિસ્સા સાથે મળીને, કુલ ₹12,064 કરોડથી વધુના સંસાધનો રોજગાર પેદા કરવા અને વ્યાપક ગ્રામીણ વિકાસને ટેકો આપવા માટે 31 માર્ચ સુધી પંચાયતો દ્વારા સીધા પહોંચાડવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે સરકારનો ઉદ્દેશ્ય હવે માત્ર 100 દિવસના રોજગારની બાહેંધરી આપવા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ 125 દિવસના રોજગાર તરફ આગળ વધવાનો છે, જે ગ્રામીણ પરિવારોને વધુ આવક સુરક્ષા પૂરી પાડશે અને કુદરતી આફતો અથવા સ્થાનિક કટોકટી દરમિયાન કામની વધારાની તકો સક્ષમ બનાવશે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ VB-G RAM G એક્ટ, 2025 નો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જે 1 જુલાઈથી અમલમાં આવ્યો છે અને ગ્રામીણ રોજગાર અને આજીવિકા માટે એક નવું રાષ્ટ્રીય માળખું સ્થાપિત કરે છે. આ માળખા હેઠળ, પશ્ચિમ બંગાળમાં રસ્તા, તળાવો, લઘુ સિંચાઈ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, શાળાઓ અને આંગણવાડીની ઇમારતો સહિત ટકાઉ ગ્રામીણ અસ્કયામતો બનાવવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવશે.

PMAY-G: એક લાખ ગ્રામીણ આવાસોને મંજૂરી; સર્વેક્ષણની અંતિમ તારીખ લંબાવવામાં આવી

શ્રી ચૌહાણે પશ્ચિમ બંગાળ માટે પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના-ગ્રામીણ હેઠળ એક લાખ આવાસો માટે વચગાળાની મંજૂરીની જાહેરાત કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારે વરસાદને કારણે લાભાર્થીઓના સર્વેક્ષણ નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં પૂર્ણ થઈ શક્યા ન હતા. તે મુજબ, તમામ પાત્ર પરિવારોની સચોટ ઓળખ થાય અને કોઈ પાત્ર લાભાર્થી બાકી ન રહી જાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે સર્વેક્ષણની અંતિમ તારીખ 15 ઓગસ્ટ સુધી લંબાવવામાં આવી છે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ અધિકારીઓને નિર્દેશ આપ્યો કે લાભાર્થીઓના સર્વેક્ષણ અને ભૌતિક ચકાસણી બંને એકસાથે ઝડપી બનાવવામાં આવે, સાથે જ એ સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે કે ચકાસણી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થતાં જ આવાસ ફાળવણી શરૂ થઈ જાય જેથી પાત્ર પરિવારોને વહેલી તકે કાયમી આવાસ મળે.

મહિલા સ્વ-સહાય જૂથો (SHGs) માટે ₹295 કરોડની સહાય

દીનદયાલ અંત્યોદય યોજના હેઠળ, શ્રી ચૌહાણે પશ્ચિમ બંગાળમાં મહિલા સ્વ-સહાય જૂથો માટે વધારાની નાણાકીય સહાયની જાહેરાત કરી. આ પેકેજમાં ₹245 કરોડની બેંક ક્રેડિટ અને કોમ્યુનિટી ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ હેઠળ ₹50 કરોડનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે સમગ્ર પશ્ચિમ બંગાળમાં ગ્રામીણ મહિલાઓ બચત, ક્રેડિટ અને સૂક્ષ્મ-ઉદ્યોગો દ્વારા ઘરગથ્થુ અર્થતંત્રને બદલી રહી છે. વધારાની નાણાકીય સહાય ઉત્પાદન, પ્રોસેસિંગ, વેલ્યુ એડિશન અને માર્કેટિંગમાં તેમની ભાગીદારીને મજબૂત બનાવશે, જેનાથી આજીવિકાની નવી તકો ઊભી થશે અને ગ્રામીણ આવકમાં વધારો થશે.

માલદા નેશનલ ક્લીન પ્લાન્ટ નેટવર્કમાં જોડાશે

દેશભરમાં નવ ક્લીન પ્લાન્ટ સેન્ટર્સ સ્થાપવાની રાષ્ટ્રીય જાહેરાતનો ઉલ્લેખ કરતા શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે માલદા જેવા ફળ-સમૃદ્ધ વિસ્તારોને ક્લીન પ્લાન્ટ નેટવર્કમાં સામેલ કરવામાં આવશે. પ્રસ્તાવિત માલદા ક્લીન પ્લાન્ટ ફેસિલિટી કેરી, લીચી અને અન્ય ફળના પાક માટે રોગ-મુક્ત, ઉચ્ચ ગુણવત્તાયુક્ત રોપણી સામગ્રીના ઉત્પાદન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જે ખેડૂતોને શ્રેષ્ઠ રોપણી સ્ટોક મેળવવા, ઉત્પાદકતા સુધારવા અને નિકાસ-ગુણવત્તાવાળા ફળો ઉત્પન્ન કરવામાં સક્ષમ બનાવશે. તેમણે ઉમેર્યું કે ક્લીન પ્લાન્ટ પ્રોગ્રામ હેઠળ, એક આધુનિક નર્સરી ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવવામાં આવી રહી છે, જેમાં મોટી નર્સરીઓ માટે ₹3 કરોડ અને મધ્યમ કદની નર્સરીઓ માટે ₹1.5 કરોડ સુધીની નાણાકીય સહાય આપવામાં આવે છે, જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે દર વર્ષે લાખો રોગ-મુક્ત છોડ ખેડૂતો સુધી પહોંચે.

પૂર્વી ભારત માટે ચોખા, મકાઈ, ઓર્કિડ વેલ્યુ ચેઈન અને સીડ હબ

કેન્દ્રીય મંત્રીએ પોષણ, વેલ્યુ ચેઈન અને પ્રોસેસિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા માટે પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય ચોખા ઉત્પાદક વિસ્તારો માટે વિશેષ પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરીની જાહેરાત કરી. આ પહેલ પૌષ્ટિક ચોખાની જાતો, મકાઈના બીજનું ઉત્પાદન, સંગ્રહ, પ્રોસેસિંગ અને વેલ્યુ એડિશન પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જે ખેડૂતોને ઊંચા ભાવ અને વધુ સ્થિર બજારો સુરક્ષિત કરવામાં સક્ષમ બનાવશે. શ્રી ચૌહાણે વધુમાં જાહેરાત કરી કે પશ્ચિમ બંગાળને પૂર્વી ભારતના સીડ હબ તરીકે વિકસાવવામાં આવશે. બટાકાના બિયારણ, હાઇબ્રિડ મકાઈના બિયારણ અને અન્ય પાકોના બિયારણના ઉત્પાદન માટે રાજ્ય સરકાર સાથે પહેલેથી જ એમઓયુ (MoU) કરવામાં આવ્યા છે. ઓર્કિડની ખેતી અને બાગાયત માટેના પ્રોજેક્ટ્સને પણ મંજૂરી આપવામાં આવી છે, જે યોગ્ય કૃષિ-આબોહવા વિસ્તારોમાં ખેડૂતોને ઉચ્ચ-મૂલ્યના ફૂલોની ખેતી અને બાગાયત તરફ વૈવિધ્યીકરણ કરવામાં સક્ષમ બનાવશે, જેનાથી ખેતીની આવકમાં વધારો થશે.

વૈજ્ઞાનિક કૃષિ રોડમેપ તૈયાર થઈ રહ્યો છે

શ્રી ચૌહાણે માહિતી આપી હતી કે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ રિસર્ચ, સ્ટેટ એગ્રીકલ્ચરલ યુનિવર્સિટીઓ અને કૃષિ વૈજ્ઞાનિકો સંયુક્ત રીતે પશ્ચિમ બંગાળ માટે વૈજ્ઞાનિક કૃષિ રોડમેપ તૈયાર કરી રહ્યા છે. આ રોડમેપ કૃષિ-આબોહવા પરિસ્થિતિઓ, જમીનની લાક્ષણિકતાઓ, પાણીની ઉપલબ્ધતા અને સ્થાનિક સંસાધનોના આધારે પ્રદેશ-વિશિષ્ટ પાક આયોજનની ઓળખ કરશે, જ્યારે કૃષિ ઉત્પાદકતાને મહત્તમ કરવા માટે યોગ્ય તકનીકો અને વેલ્યુ-ચેઈન મોડલ્સની ભલામણ કરશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ચોખા સંશોધન સંસ્થાઓને સેન્ટર્સ ઓફ એક્સલન્સમાં વિકસાવવાના પ્રયાસો ચાલુ છે, જે પશ્ચિમ બંગાળને ચોખા, બટાકા અને મકાઈ જેવા પાકોમાં સંશોધન-આધારિત મોડેલ તરીકે ઉભરી આવવા સક્ષમ બનાવશે.

PMFBY અને કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ કવરેજનું વિસ્તરણ

કેન્દ્રીય મંત્રીએ જાહેરાત કરી કે કુદરતી આફતોને કારણે પાકને થતા નુકસાન સામે રક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમગ્ર પશ્ચિમ બંગાળના ખેડૂતોને પ્રધાનમંત્રી ફસલ બીમા યોજના હેઠળ ખૂબ મોટા પાયે લાવવામાં આવશે. તેમણે એ પણ નોંધ્યું કે કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ સુધીની પહોંચ મર્યાદિત છે અને જાહેરાત કરી કે નાબાર્ડ (NABARD) અને બેંકોના સહયોગથી, KCC કવરેજને વિસ્તારવા માટે ગામડાના સ્તરે શિબિરોનું આયોજન કરવામાં આવશે, જેથી ખેડૂતોને સસ્તું સંસ્થાકીય ધિરાણ મળે અને અનૌપચારિક ધિરાણકર્તાઓ પરની નિર્ભરતા ઘટે. શ્રી ચૌહાણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે નેશનલ મિશન ઓન નેચરલ ફાર્મિંગ, પીએમ ધન-ધાન્ય કૃષિ યોજના, ડિજિટલ એગ્રીટેક અને પોષણ વૃદ્ધિ કાર્યક્રમો જેવી પહેલ પશ્ચિમ બંગાળના કૃષિ લેન્ડસ્કેપને નોંધપાત્ર રીતે બદલી નાખશે.

પ્રેસ કોન્ફરન્સના અંતે શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં વિકાસ એક સમયે અટકી ગયો હતો, ત્યારે રાજ્ય હવે મુખ્યમંત્રી શ્રી સુવેન્દુ અધિકારીના નેતૃત્વ અને પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના માર્ગદર્શન હેઠળ વિકસિત પશ્ચિમ બંગાળની સફર પર આગળ વધ્યું છે. તેમણે ખાતરી આપી હતી કે કેન્દ્ર સરકાર પશ્ચિમ બંગાળની પ્રગતિને વેગ આપવા અને તેને ભારતના વિકાસના અગ્રણી રાજ્યોમાંનું એક બનવામાં મદદ કરવા માટે રાજ્ય સરકાર સાથે ગાઢ ભાગીદારીમાં કામ કરશે.

SM/JY/JD