કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે નવી દિલ્હીમાં જયપ્રકાશ નારાયણ પબ્લિક લાઇબ્રેરીનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ પ્રસંગે દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી શ્રીમતી રેખા ગુપ્તા, દિલ્હી સરકારના મંત્રી શ્રી પ્રવેશ વર્મા અને નવી દિલ્હી મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલ (NDMC) ના ચેરમેન શ્રી કેશવ ચંદ્રા સહિત અન્ય મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

ઉદ્ઘાટન સમારોહને સંબોધતા, કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે દેશનું ભવિષ્ય કૃષિ, બજાર કે ઉદ્યોગ દ્વારા નહીં, પરંતુ તેના પુસ્તકાલયોમાં આવતા યુવાનોની સંખ્યા દ્વારા નક્કી થાય છે. તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રને આગળ ધપાવતી, રાષ્ટ્રનું નિર્માણ કરતી અને તેને સમૃદ્ધિ આપતી બધી પ્રવૃત્તિઓનો પાયો જ્ઞાન અને શાણપણમાં રહેલો છે. ફક્ત પુસ્તકાલય જ આ જ્ઞાન આપી શકે છે.

શ્રી અમિત શાહે યુવા પેઢીને પુસ્તકાલયમાં જોડાવાની અપીલ કરી હતી. વાંચનની આદત કેળવતાની સાથે જ સારા અને ખરાબ વચ્ચેનો ભેદ સ્વાભાવિક રીતે જ જાગૃત થશે. ગૃહમંત્રીએ પોતાનો અનુભવ શેર કરતા કહ્યું કે જે નાના શહેરમાં તેમનો જન્મ થયો અને બાળપણ વિતાવ્યું ત્યાં એક સારી રીતે ભરેલી લાઇબ્રેરી હતી. તેમણે કહ્યું કે તે લાઇબ્રેરીમાં જોડાવાથી તેમના જીવનમાં મોટો ફેરફાર આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે "અલાદીન અને જાદુઈ ચિરાગ", "અલીબાબા ઔર ચાલીસ ચોર" અને "સિંદબાદકી યાત્રા" જેવા પુસ્તકો વાંચતી વખતે, તેમને ખ્યાલ જ ન આવ્યો કે તેમની અભ્યાસ યાત્રા ક્યારે વેદ અને ઉપનિષદ સુધી પહોંચી ગઈ.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે આજે સભાગૃહમાં તેમણે એક વાક્ય લખેલું જોયું: "બોલતા પહેલા વિચારો, કારણ કે શબ્દો ક્યારેય પાછા આવતા નથી." તેમણે કહ્યું કે બોલતા પહેલા વિચારવું જોઈએ, અને વિચારતા પહેલા, વ્યક્તિએ શું વિચારવું તે વાંચવું જોઈએ અને આ સંસ્કૃતિ ફક્ત પુસ્તકાલયમાંથી જ મેળવી શકાય છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે પુસ્તકાલયોએ તેમના જીવનમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમણે તેમના મતવિસ્તારમાં એક નાનો પ્રયોગ કર્યો છે. તેમના મતવિસ્તારના લગભગ દરેક ગામમાં એક પુસ્તકાલય ખોલવામાં આવ્યું છે, જેમાં આશરે 3,000-4,000 પુસ્તકો છે. આ પુસ્તકાલયો મુખ્ય પુસ્તકાલય સાથે જોડાયેલા છે, જેમાં 1.25 લાખ પુસ્તકો છે. આ ઉપરાંત, ચાર મોબાઇલ વાન પણ શરૂ કરવામાં આવી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ગામડાના બાળકો પુસ્તકાલયમાં તેમના મનપસંદ નામ લખીને પુસ્તકોની વિનંતી કરે છે, અને દર શુક્રવારે, ગામમાં તેમને પુસ્તકો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અમે દરેક પુસ્તકાલયને શાળાઓ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

ગૃહમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે લોકનાયક જયપ્રકાશ નારાયણને સમર્પિત આ પુસ્તકાલય યુવાનો માટે જ્ઞાન અને ચિંતનનું એક નવું કેન્દ્ર બનશે. તેમણે દિલ્હી સરકારને દિલ્હીની તમામ પુસ્તકાલયોને જોડવા અને શાળાઓને જોડવા માટે એક નક્કર યોજના વિકસાવવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે પુસ્તકપ્રેમીઓને પુસ્તકાલયો સાથે જોડવા માટે એક કાર્ય યોજના વિકસાવવી જોઈએ. તેમણે જયપ્રકાશ નારાયણ પબ્લિક લાઇબ્રેરીના સ્ટાફને પણ વિનંતી કરી કે તેઓ નવી દિલ્હીની આસપાસના 10 વિધાનસભા મતવિસ્તારોની તમામ શાળાઓનો સંપર્ક કરે જેથી યુવાનોને લાઇબ્રેરી સાથે જોડવામાં આવે અને તેમને મુલાકાત લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે. એકવાર યુવાનો વાંચનની ટેવ વિકસાવી લેશે, પછી તેઓ પણ તેનું પાલન કરશે.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે પુસ્તકાલયો જ્ઞાનના મહાસાગરમાં ડૂબકી મારવાની હિંમત આપે છે અને સમુદ્રની નીચે છુપાયેલા મોતી અને રત્નોને મેળવવાની પ્રેરણા પણ આપે છે. જ્ઞાનના મહાસાગરમાંથી કાઢવામાં આવેલા આ મોતી અને રત્નો વ્યક્તિત્વમાં વધારો કરે છે, દેશને આગળ ધપાવે છે, તેને સમૃદ્ધ અને આત્મનિર્ભર બનાવે છે અને દેશને સંસ્કારી, શિક્ષિત અને સુરક્ષિત બનાવે છે. તેમણે કહ્યું કે સાહિત્યકાર રામધારી સિંહ 'દિનકર' જીને વાંચ્યા વિના, આ દેશના આત્મા, સંસ્કૃતિ, આત્મસન્માન અને સંઘર્ષને સમજી શકાતા નથી, અને પુસ્તકાલયો આ માટે સૌથી મજબૂત માધ્યમ બની શકે છે.

ગૃહમંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે જયપ્રકાશ નારાયણ પબ્લિક લાઇબ્રેરી બિલ્ડિંગમાં 30,000 થી વધુ પુસ્તકોનો સંગ્રહ છે. તેમાં સંશોધકો માટે સમર્પિત સુવિધાઓ, આધુનિક બહુહેતુક ઓડિટોરિયમ, આધુનિક વાંચન ક્ષેત્ર, બાળકો માટે ઝોન, સંશોધન કેન્દ્ર અને 10 મિલિયન પુસ્તકો ઓનલાઇન ઉપલબ્ધ સાથેની ઇ-લાઇબ્રેરી છે. Wi-Fi મફત છે. અસંખ્ય મોનિટર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે જ્યાં મુલાકાતીઓ નોંધ લઈ શકે છે, સામગ્રી ડાઉનલોડ કરી શકે છે અને તેમના વિચારને આગળ વધારી શકે છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે એક અત્યાધુનિક RFID-આધારિત પુસ્તક વ્યવસ્થાપન પ્રણાલી કાર્યરત છે. OPAC કેટલોગ દ્વારા ભારતની રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ લાઇબ્રેરી સાથે પણ જોડાણ હશે. તેમણે યુવાનોને પુસ્તકાલયમાં તેમની રુચિના વિષયો પસંદ કરવા અને તે વિષયો માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કરનાર પ્રખ્યાત હસ્તીઓના કાર્યો વાંચવા માટે પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે પુસ્તકાલયમાં 10 મિલિયન ઇ-પુસ્તકો ઉપલબ્ધ છે. દિલ્હીના યુવાનો માટે 10 મિલિયન ઇ-પુસ્તકો અને 32,000 ભૌતિક પુસ્તકો મફતમાં ઉપલબ્ધ કરાવવાની આ એક મોટી તક છે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે જયપ્રકાશ નારાયણ (જેપી) એક વિચારક અને ક્રાંતિકારી હતા. જેમણે ઘણી વિચારધારાઓ અપનાવી હતી અને દરેક ક્ષેત્રમાં શ્રેષ્ઠતા માટે પ્રયત્નશીલ હતા. તેઓ ભારત છોડો આંદોલનમાં એક અગ્રણી વ્યક્તિ હતા. સ્વતંત્રતા પછી, તેમણે સરકારમાં જોડાવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે સમાજવાદ અપનાવ્યો, સમાજવાદી કોંગ્રેસની રચના કરી અને વિનોબા ભાવેના ભૂદાન આંદોલન અને સર્વોદય વિચારધારાને દરેક ગામમાં વિસ્તારી હતી.. તેમણે ચંબલ ક્ષેત્રમાં 250 થી વધુ ડાકુઓને શરણાગતિ સ્વીકારવા મજબૂર કર્યા અને ચાર રાજ્યોના 22 જિલ્લાઓમાં લૂંટની સમસ્યાને દૂર કરી હતી. શ્રી શાહે કહ્યું કે કટોકટી દરમિયાન, જેપીએ તત્કાલીન પ્રધાનમંત્રીનો સખત વિરોધ કર્યો, બિહાર અને ગુજરાતમાં વિદ્યાર્થી આંદોલનોનું નેતૃત્વ કર્યું અને "સંપૂર્ણ ક્રાંતિ" માટે હાકલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે કટોકટી દરમિયાન, જેપી, અટલ બિહારી વાજપેયી અને અડવાણી, યાદવ સહિત હજારો નેતાઓને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા. દિનકરનું સૂત્ર, "અંધારામાં પ્રકાશ, જયપ્રકાશ" સમગ્ર દેશમાં ગુંજી ઉઠ્યું. 1977ની ચૂંટણીમાં, તત્કાલીન પ્રધાનમંત્રી રાયબરેલીથી હારી ગયા, જેના કારણે પહેલી વાર બિન-કોંગ્રેસી સરકારની રચના થઈ. તેમણે કહ્યું કે જેપીએ તેમના સમગ્ર જીવન દરમિયાન લોકશાહીનો બચાવ કર્યો હતો. શ્રી શાહે કહ્યું કે જેપીએ કહ્યું હતું કે, "દેશ પ્રધાનમંત્રી દ્વારા બનાવવામાં આવતો નથી; તે લાખો ભારતીયો દ્વારા બનાવવામાં આવે છે, અને પ્રધાનમંત્રી લાખો ભારતીયોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે." આ એક વાક્યએ સમગ્ર દેશમાં ચેતના જાગૃત કરી અને પરિવર્તન લાવ્યું હતું.

ગૃહમંત્રીએ દિલ્હીના તમામ કિશોરો અને યુવાનોને જ્ઞાનની તરસ સંતોષવા માટે શરૂ કરાયેલી જયપ્રકાશ નારાયણ પબ્લિક લાઇબ્રેરીનો સંપૂર્ણ લાભ લેવા અપીલ કરી હતી. તેમણે યુવાનોને તેમના જીવનને ઉન્નત બનાવવા અને 2047 સુધીમાં દેશને આત્મનિર્ભર બનાવવામાં યોગદાન આપવા માટે પુસ્તકાલયનો લાભ લેવાનો આગ્રહ કર્યો હતો. 

SM/IJ/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com