આજે કોલકાતામાં પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાના નવ-નિર્વાચિત સભ્યો માટે બે દિવસીય પ્રબોધન કાર્યક્રમનું ઉદ્ઘાટન કરતા લોકસભા અધ્યક્ષ શ્રી ઓમ બિરલાએ ધારાસભ્યોને લોકતાંત્રિક પરંપરાઓને મજબૂત કરવા અને રાજ્યના પુનરુત્થાનનું નેતૃત્વ કરવા આહ્વાન કર્યું હતું. ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ લોકોની આકાંક્ષાઓના રક્ષક છે તેના પર ભાર મૂકતા શ્રી બિરલાએ સભ્યોને પશ્ચિમ બંગાળના સમૃદ્ધ લોકતાંત્રિક અને સાંસ્કૃતિક વારસાને જાળવી રાખીને, માહિતગાર કાયદા ઘડતરમાં, રચનાત્મક ચર્ચાઓમાં અને સુશાસનમાં સક્રિયપણે યોગદાન આપવા વિનંતી કરી હતી.

વિધાનસભાની ચર્ચાઓ માત્ર ટીકા કરવાને બદલે ઉકેલો પર કેન્દ્રિત હોવી જોઈએ તે બાબત પર ભાર મૂકતા શ્રી બિરલાએ નોંધ્યું હતું કે રચનાત્મક ચર્ચા એ જીવંત લોકશાહીની ઓળખ છે. ટીકા એ કાયદાકીય કામગીરીનો એક આવશ્યક ઘટક છે, તેમ છતાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે દરેક ચર્ચામાં જાહેર સમસ્યાઓના વ્યવહારુ ઉકેલો પણ રજૂ કરવા જોઈએ. લોકતાંત્રિક વિમર્શની ગુણવત્તાને સમૃદ્ધ બનાવવા માટે ધારાસભ્યોએ પોતાના હસ્તક્ષેપોને તથ્યો, સંશોધન અને તર્કબદ્ધ દલીલો પર આધારિત રાખવા જોઈએ, તેમ શ્રી બિરલાએ રેખાંકિત કર્યું હતું.

દરેક ધારાસભ્ય પોતાના મતવિસ્તારના પ્રતિનિધિ હોવાની સાથે-સાથે રાજ્યની વ્યાપક આકાંક્ષાઓના રક્ષક પણ છે તેના પર ભાર મૂકતા શ્રી બિરલાએ જણાવ્યું હતું કે કાયદાકીય જવાબદારીઓ સ્થાનિક ચિંતાઓથી ઘણી આગળ વિસ્તરેલી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે દરેક ચર્ચા, કાયદો અને નીતિ જનકલ્યાણ દ્વારા માર્ગદર્શિત હોવી જોઈએ અને તેનો ઉદ્દેશ્ય નાગરિકોના પડકારોના વ્યવહારુ ઉકેલો શોધવાનો હોવો જોઈએ. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે સાર્થક લોકતાંત્રિક વિમર્શ માત્ર ટીકાથી આગળ વધવો જોઈએ અને રચનાત્મક તથા અમલમાં મૂકી શકાય તેવા ઉકેલો પર સમાન ભાર મૂકવો જોઈએ. નવ-નિર્વાચિત સભ્યોને અભિનંદન આપતાં શ્રી બિરલાએ અવલોકન કર્યું હતું કે જનતાએ તેમનામાં અપાર વિશ્વાસ મૂક્યો છે અને તેઓ પ્રતિભાવશીલ, જવાબદાર અને દુરંદેશી નેતૃત્વની અપેક્ષા રાખે છે. દરેક ધારાસભ્ય પર પોતાના મતવિસ્તારનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાની જવાબદારી છે, તેની સાથે તેઓ નીતિનિર્માણ અને કાયદા ઘડતરમાં માહિતગાર ભાગીદારી દ્વારા સમગ્ર રાજ્યના વિકાસમાં યોગદાન આપવા માટે સમાન રીતે જવાબદાર છે, તેમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.

સભ્યોને આજીવન શીખનારા બનવા આહ્વાન કરતા શ્રી બિરલાએ તેમને અગાઉની ચર્ચાઓ, સીમાચિહ્નરૂપ કાયદાઓ અને સમગ્ર ભારત તેમજ વિશ્વની શ્રેષ્ઠ સંસદીય પ્રથાઓનો નિયમિત અભ્યાસ કરવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સતત શીખવું, નવા વિચારો પ્રત્યે ખુલ્લાપણું અને સતત આત્મ-સુધારણા એ એક અસરકારક જનપ્રતિનિધિના આવશ્યક ગુણો છે. સ્પીકરે નોંધ્યું હતું કે વર્તમાન પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભામાં નોંધપાત્ર સંખ્યામાં પ્રથમ વખતના સભ્યો છે અને યુવા ધારાસભ્યોનું મોટું પ્રતિનિધિત્વ છે. તેમણે આને રાજ્યમાં નવા વિચારો, નવીનતા અને લોકકેન્દ્રી શાસન લાવવાની એક ઐતિહાસિક તક ગણાવી હતી. તેમણે જાહેર જીવનમાં યુવા નેતાઓ અને મહિલાઓની વધતી જતી ભાગીદારીની પણ પ્રશંસા કરી હતી.

અધ્યક્ષે સભ્યોને વિધાનસભાની અંદર શક્ય તેટલો વધુ સમય પસાર કરવાની સલાહ આપી હતી, પછી ભલે તેમનું વક્તવ્ય નિર્ધારિત હોય કે ન હોય. સાથી સભ્યોની ચર્ચાઓ, દલીલો અને દૃષ્ટિકોણને ધ્યાનપૂર્વક સાંભળવાથી કાયદાકીય સમજ સમૃદ્ધ થાય છે અને માહિતગાર નેતૃત્વના નિર્માણમાં મદદ મળે છે, તેમ તેમણે જણાવ્યું હતું. શ્રી બિરલાએ સભ્યોને યાદ અપાવ્યું હતું કે વર્તમાન વિધાનસભા દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયો માત્ર વર્તમાન પેઢીને જ નહીં પરંતુ ભાવી પેઢીઓને પણ પ્રભાવિત કરશે. તેમણે ધારાસભ્યોને રાજ્ય માટે જ્ઞાન, અખંડિતતા અને લાંબા ગાળાના વિઝન સાથે તેમની બંધારણીય જવાબદારીઓ નિભાવવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે દરેક ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિની મુખ્ય ફરજ જનતા, ખાસ કરીને ગરીબો અને વંચિતોનો અવાજ બનવાની છે. ધારાસભ્યોએ અસરકારક કાયદાઓ ઘડવા જોઈએ, લોકકેન્દ્રી નીતિઓ તૈયાર કરવી જોઈએ અને શાસનની સતત દેખરેખ સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ જેથી કરીને દરેક નિર્ણયના કેન્દ્રમાં જનકલ્યાણ જ રહે.

ટેકનોલોજીની વધતી જતી ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી બિરલાએ જણાવ્યું હતું કે ડિજિટલ યુગે ધારાસભ્યો માટે સંસદ અને રાજ્ય વિધાનસભાઓની કાયદાકીય ચર્ચાઓ, નીતિવિષયક દસ્તાવેજો અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ મેળવવા માટે અભૂતપૂર્વ તકો ઊભી કરી છે. 'ડિજિટલ સંસદ' પ્લેટફોર્મનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે સભ્યો હવે સંસદીય જ્ઞાનના વિશાળ ભંડાર અને તુલનાત્મક કાયદાકીય અનુભવોનો લાભ લઈ શકે છે.

અધ્યક્ષે અવલોકન કર્યું હતું કે સહમતિ અને અસહમતિ એ લોકશાહીના સહજ લક્ષણો છે. જો કે, તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે મતભેદો હંમેશા તર્કબદ્ધ, ગરિમાપૂર્ણ અને આદરપૂર્ણ ચર્ચા દ્વારા જ વ્યક્ત થવા જોઈએ. તેમણે જણાવ્યું હતું કે વિધાનસભાઓ એવી સંસ્થાઓ રહેવી જોઈએ જ્યાં વિચારો વચ્ચે સ્પર્ધા થાય પરંતુ લોકતાંત્રિક મૂલ્યોનો વિજય થાય.

પશ્ચિમ બંગાળને ભારતની બૌદ્ધિક, સાંસ્કૃતિક અને રાષ્ટ્રવાદી ચેતનાને આકાર આપનારી ભૂમિ તરીકે વર્ણવતા શ્રી બિરલાએ જણાવ્યું હતું કે આ રાજ્યે રાષ્ટ્રને સતત વિચારો, પ્રેરણા અને દિશા આપી છે. તેમણે રાજા રામમોહન રોય, સ્વામી વિવેકાનંદ, બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાય, ગુરુદેવ રવીન્દ્રનાથ ટાગોર, નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ અને ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જી જેવી મહાન વિભૂતિઓના અમૂલ્ય યોગદાનને યાદ કર્યું, જેમના વિઝન અને બલિદાન પેઢીઓને પ્રેરણા આપતા રહે છે. પશ્ચિમ બંગાળની અપાર સંભાવનાઓ પર આત્મવિશ્વાસ વ્યક્ત કરતા શ્રી બિરલાએ જણાવ્યું હતું કે રાજ્યના સંસ્કૃતિ, આધ્યાત્મિકતા, શિક્ષણ, ઉદ્યોગ અને બૌદ્ધિક નેતૃત્વના ગૌરવશાળી વારસાને આધુનિક વિકાસની સાથે પુનર્જીવિત કરવો જોઈએ. તેમણે અવલોકન કર્યું કે ભારત બંગાળ તરફ ખૂબ જ અપેક્ષાઓ સાથે જુએ છે અને વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે રાજ્ય ફરી એકવાર સાંસ્કૃતિક પુનરુજ્જીવન, નવીનતા અને આર્થિક વિકાસના અગ્રણી કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવશે.

પોતાના સંબોધનના સમાપનમાં શ્રી બિરલાએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે તમામ સભ્યો પશ્ચિમ બંગાળના લોકોની આકાંક્ષાઓને પૂર્ણ કરવા માટે સામૂહિક રીતે કામ કરશે. તેમણે તેમને નવીનતા અને વિકાસને અપનાવતી વખતે બંગાળના ગૌરવશાળી વારસાને જાળવી રાખવા અને સમૃદ્ધ બંગાળના નિર્માણ તથા 2047 સુધીમાં 'વિકસિત ભારત' ના રાષ્ટ્રીય વિઝનને સાકાર કરવા માટે યોગદાન આપવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ પ્રબોધન કાર્યક્રમ ધારાસભ્યોને સંસદીય પ્રથાઓ, બંધારણીય મૂલ્યો અને કાયદાકીય જવાબદારીઓની ઊંડી સમજણ આપશે, જેનાથી તેઓ વધુ અસરકારકતા અને પ્રતિબદ્ધતા સાથે તેમની ફરજો બજાવી શકશે.

પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી શ્રી સુવેન્દુ અધિકારી; કેન્દ્રીય સંસદીય બાબતો અને લઘુમતી બાબતોના મંત્રી શ્રી કિરેન રિજિજૂ; રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ શ્રી હરિવંશ; પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા શ્રી ઋતબ્રત બેનર્જી અને અન્ય મહાનુભાવોએ ઉદ્ઘાટન સત્રની શોભા વધારી હતી અને સભાને સંબોધિત કરી હતી. પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાના અધ્યક્ષ શ્રી રથીન્દ્ર બોઝે સ્વાગત પ્રવચન આપ્યું હતું અને પશ્ચિમ બંગાળ સરકારના સંસદીય બાબતોના મંત્રી ડૉ. શંકર ઘોષે આભાર દર્શન કર્યું હતું.

બે દિવસીય ઓરિએન્ટેશન પ્રોગ્રામ દરમિયાન, કાયદાકીય કામગીરીના મુખ્ય પાસાઓને આવરી લેવા માટે ટેકનિકલ સત્રોની શ્રેણી તૈયાર કરવામાં આવી છે, જેમાં: 'એક અસરકારક ધારાસભ્ય કેવી રીતે બનવું; સભ્યો માટેના રીત-રિવાજો, પરંપરાઓ અને શિષ્ટાચાર'; 'વિધાનસભામાં પ્રશ્નો અને અન્ય પ્રક્રિયાગત માધ્યમો દ્વારા કારોબારીની જવાબદારી'; 'ભારતીય સંસદમાં સમિતિ પ્રણાલી'; 'ખાનગી સભ્યોના ખરડા (પ્રાઇવેટ મેમ્બર્સ બિલ્સ) સહિતની કાયદાકીય પ્રક્રિયા'; 'સંસદમાં નાણાકીય કામગીરી અને અંદાજપત્રીય પ્રક્રિયા'; 'સંસદીય વિશેષાધિકારો અને નૈતિકતા'; અને 'નેશનલ ઇ-વિધાન એપ્લિકેશન (NeVA)' નો સમાવેશ થાય છે. આ સત્રોની અધ્યક્ષતા અને સંબોધન દેશભરની રાજ્ય વિધાનસભાઓના પ્રતિષ્ઠિત પીઠાસીન અધિકારીઓ, સંસદ સભ્યો, બંધારણીય નિષ્ણાતો અને વરિષ્ઠ સંસદીય વ્યાવસાયિકો દ્વારા કરવામાં આવશે. આ કાર્યક્રમ વિચારો અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓના આદાનપ્રદાનને સરળ બનાવશે અને સાથે જ કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ, સંસદીય સંસ્થાઓ અને લોકતાંત્રિક શાસન અંગે સહભાગીઓની સમજ વધારશે તેવી અપેક્ષા છે.

ઓરિએન્ટેશન પ્રોગ્રામ 4 જુલાઈ 2026 ના રોજ પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાના ઐતિહાસિક ગૃહમાં પશ્ચિમ બંગાળના રાજ્યપાલ શ્રી આર. એન. રવિના સમાપન સંબોધન સાથે પૂર્ણ થશે. આ સત્રને લોકસભા અધ્યક્ષ શ્રી ઓમ બિરલા; હરિયાણાના રાજ્યપાલ પ્રો. અસીમ કુમાર ઘોષ; રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ શ્રી હરિવંશ; પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાના અધ્યક્ષ શ્રી રથીન્દ્ર બોઝ અને અન્ય મહાનુભાવો પણ સંબોધિત કરશે. આ કાર્યક્રમ લોકસભા સચિવાલયના પાર્લામેન્ટરી રિસર્ચ એન્ડ ટ્રેનિંગ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ફોર ડેમોક્રેસીઝ (PRIDE) દ્વારા પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભાના સહયોગથી આયોજિત કરવામાં આવી રહ્યો છે.

SM/BS/JD