"ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ" ಕುರಿತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿಯನ್ನು ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾದ ಡಾ. ಆರ್. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ ಅವರು ಇಂದು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ವಿವೇಕ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್, ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ನಿರ್ಡ್&ಪಿಆರ್ ಹಾಗೂ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಪಾಲುದಾರರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಗ್ರಾಮಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತಿ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್.ಐ.ಆರ್.ಡಿ & ಪಿ.ಆರ್. ) ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳ ವರದಿಯು ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಇರುವ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುರಾವೆ ಆಧಾರಿತ ನೀತಿ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ.  ಇದು ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ನಾಗರಿಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 10 ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಅಂಶಗಳ ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾರು ವಿವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. (Report Brief)

ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ ಡಾ. ಆರ್. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ ಅವರು, ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದರ ಚೈತನ್ಯವು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಆಡಳಿತದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಅವರ ಅಗತ್ಯಗಳ ಸುತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು/ನೀತಿಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ದೃಢವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ವರದಿಯು ಪುರಾವೆ ಆಧಾರಿತ ಒಳನೋಟಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಪರಿಹಾರ-ಆಧಾರಿತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಸವಾಲುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿವೆ ಎಂದು ಡಾ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣಿಯಂ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.  ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ ಅವರು, ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಜನರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ನಿಜವಾದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ನಾಗರಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ, ಸಕ್ರಿಯ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದಾಗ ಸಬಲೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಯಾಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು . ಈ ರೀತಿಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಪುರಾವೆ ಆಧಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಅನುಭವವನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಒಳನೋಟಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ನಿರಂತರ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತವು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ- 2047 ರ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಬಲವಾದ ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಶ್ರೀ ವಿವೇಕ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಕಳೆದ ದಶಕವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಆಳಗೊಳಿಸುವ ನಿರಂತರ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಪುರಾವೆ ಆಧಾರಿತ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ವರದಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯವು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ, ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ-ಆಧಾರಿತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ನಿರ್ಡ್&ಪಿಆರ್ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ ನ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಡಾ. ಅಂಜನ್ ಕುಮಾರ್ ಭಂಜಾ ಅವರು ಅಧ್ಯಯನದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕ್ಷೇತ್ರ-ಆಧಾರಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ಅಧ್ಯಯನವು 213 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿ.ಇ.ಎಸ್.ಎ. ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸ್ನೇಹಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 26 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 400 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 7,800 ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದು ನಾಗರಿಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಮಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ವರದಿ: ಕೆಳಗೆ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು 

Volume 1, Volume 2

Graphical Summary of the Report

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2279638) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 6