ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ ટ્રેડ રેમેડીઝ (DGTR), વાણિજ્ય વિભાગ દ્વારા આજે નવી દિલ્હીમાં તેના મુખ્યાલય ખાતે “ટ્રેડ રેમેડી મેઝર્સ: ક્રિએટિંગ અ લેવલ પ્લેઇંગ ફિલ્ડ ફોર ઇન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રી” (વ્યાપાર સુધારાત્મક પગલાં: ભારતીય ઉદ્યોગ માટે સમાન તકોનું નિર્માણ) વિષય પર એક મીડિયા બ્રીફિંગનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. મુખ્ય સંસ્થાકીય સિદ્ધિઓ, સુધારાઓ અને નીતિગત પહેલો પર પ્રકાશ પાડવા માટે વાણિજ્ય વિભાગની મીડિયા આઉટરીચ પહેલના ભાગરૂપે આ બ્રીફિંગનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

મીડિયાને સંબોધતા એડિશનલ સેક્રેટરી અને ડાયરેક્ટર જનરલ ટ્રેડ રેમેડીઝ (AS&DG) શ્રી અમિતાભ કુમારે વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળ ભારતના સંકલિત વ્યાપાર સુધારા સત્તામંડળ તરીકે ડીજીટીઆર (DGTR) ની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ડીજીટીઆર એન્ટી-ડમ્પિંગ, એન્ટી-સબસિડી અને સેફગાર્ડ (સુરક્ષાત્મક) તપાસ કરે છે અને સ્થાનિક કાયદાઓ તેમજ વર્લ્ડ ટ્રેડ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WTO) માળખા હેઠળ ભારતની જવાબદારીઓ અનુસાર સરકારને યોગ્ય પગલાંની ભલામણ કરે છે.

એડિશનલ સેક્રેટરી અને ડાયરેક્ટર જનરલ ટ્રેડ રેમેડીઝે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વ્યાપાર સુધારાત્મક પગલાં એ ન્યાયી વેપારના સાધનો છે અને તે આયાત પરના પ્રતિબંધો નથી. સ્થાનિક ઉદ્યોગને નુકસાન પહોંચાડતી ડમ્પ કરાયેલી આયાત, સબસિડીવાળી આયાત અને આયાતમાં અચાનક થતા વધારાને પહોંચી વળવા માટે આ પગલાંનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ડીજીટીઆર (DGTR) નો ઉદ્દેશ્ય ન્યાયી સ્પર્ધાને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો અને ભારતીય ઉત્પાદકો માટે સમાન તકો (લેવલ પ્લેઇંગ ફિલ્ડ) સુનિશ્ચિત કરવાનો છે, જ્યારે કાયદેસરની આયાત વાજબી કિંમતે ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપે છે.

ડીજીટીઆર (DGTR) ની પારદર્શક અને પુરાવા-આધારિત તપાસ પ્રક્રિયા પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી કુમારે સમજાવ્યું કે તપાસમાં અરજીઓની ચકાસણી, કાર્યવાહીની શરૂઆત, પ્રશ્નાવલીના જવાબોનું વિશ્લેષણ, માહિતીની ચકાસણી, મૌખિક સુનાવણી, આવશ્યક તથ્યોની જાહેરાત અને અંતિમ તારણો જાહેર કરવાનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે સ્થાનિક ઉત્પાદકો, નિકાસકારો, આયાતકારો, ઉપયોગ કરતા ઉદ્યોગો અને અન્ય હિતધારકો સહિતના તમામ રસ ધરાવતા પક્ષોને તપાસ દરમિયાન ભાગ લેવા અને પુરાવા સબમિટ કરવાની પૂરતી તક આપવામાં આવે છે.

એડિશનલ સેક્રેટરી અને ડાયરેક્ટર જનરલ ટ્રેડ રેમેડીઝે વ્યાપાર સુધારણાની કાર્યવાહીમાં ડીજીટીઆર (DGTR) ના સંતુલિત અભિગમ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ઉપયોગ કરતા ઉદ્યોગો, ડાઉનસ્ટ્રીમ સેક્ટર્સ અને ગ્રાહકોના હિતોને હિતધારકોની પરામર્શ, આર્થિક હિતના મૂલ્યાંકન અને ફરજોની સંભવિત અસરની તપાસ દ્વારા યોગ્ય રીતે ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે. ડીજીટીઆર 'લેસર ડ્યુટી રૂલ' (ઓછી ફરજનો નિયમ) અનુસરે છે, જે હેઠળ સ્થાનિક ઉદ્યોગને થતા નુકસાનને દૂર કરવા માટે જરૂરી હોય તેટલી જ ડ્યુટીની ભલામણ કરવામાં આવે છે.

બ્રીફિંગ દરમિયાન હાઇલાઇટ કરાયેલી એક મુખ્ય સિદ્ધિ ડીજીટીઆર (DGTR) ની 'ટ્રેડ ડિફેન્સ વિંગ' ની કામગીરી હતી, જેની સ્થાપના 2016 માં વિદેશી અધિકારક્ષેત્રોમાં એન્ટી-ડમ્પિંગ, કાઉન્ટરવેલિંગ ડ્યુટી અને સેફગાર્ડ તપાસનો સામનો કરી રહેલા ભારતીય નિકાસકારોને સહાય કરવા માટે કરવામાં આવી હતી. આ વિંગ વિદેશી વ્યાપાર સુધારણા કાર્યવાહીમાં ભારતના વ્યાપાર હિતોની રક્ષા કરવા માટે વહીવટી મંત્રાલયો, રાજ્ય સરકારો, વિદેશમાં ભારતીય મિશનો, એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ, કોમોડિટી બોર્ડ, નિકાસકારો અને કાનૂની સલાહકારો વચ્ચે સંકલન માટે નોડલ પ્લેટફોર્મ તરીકે સેવા આપે છે.

શ્રી કુમારે ડીજીટીઆર (DGTR) દ્વારા તાજેતરમાં કરવામાં આવેલા કેટલાક સુધારાઓ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. 24 ઓક્ટોબર 2025 ના રોજ લોન્ચ કરાયેલ 'સિસ્ટમ ફોર એન્શ્યોરિંગ ફેર ટ્રેડ થ્રુ યુનિફાઇડ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ' (SETU - સેતુ) એ ઓનલાઈન ફાઈલિંગ, સ્ટ્રક્ચર્ડ સબમિશન, ડિજિટલ કોમ્યુનિકેશન અને સુરક્ષિત દસ્તાવેજ સંચાલન દ્વારા વ્યાપાર સુધારણાના કેસોની એન્ડ-ટુ-એન્ડ ડિજિટલ પ્રોસેસિંગને સક્ષમ બનાવી છે. આ પ્લેટફોર્મ સ્થાનિક ઉત્પાદકો, નિકાસકારો, આયાતકારો અને વિદેશી સરકારો માટે સિંગલ-વિન્ડો ડિજિટલ ઇન્ટરફેસ પૂરું પાડે છે.

બ્રીફિંગ દરમિયાન હાઇલાઇટ કરાયેલી અન્ય પહેલોમાં ઇકોનોમિક ઇન્ટરેસ્ટ ક્વેશ્ચનરી (આર્થિક હિત પ્રશ્નાવલી), હેલ્પડેસ્ક એન્ડ ફેસિલિટેશન સેન્ટર, ટ્રેડ રેમેડીઝ એડવાઇઝરી સેલ (TRAC), આઉટરીચ પ્રોગ્રામ્સ અને છૂટાં-છાવાયાં ઉદ્યોગો માટે સરળ કરાયેલા અરજી ફોર્મેટનો સમાવેશ થાય છે. એડિશનલ સેક્રેટરી અને ડાયરેક્ટર જનરલ ટ્રેડ રેમેડીઝે નોંધ્યું હતું કે 29 જુલાઈ 2021 ના રોજ ટ્રેડ નોટિસ નંબર 09/2021 દ્વારા રજૂ કરાયેલા સરળ અરજી ફોર્મેટે છૂટાં-છાવાયાં સ્થાનિક ઉત્પાદકો અને એમએસએમઇ (MSMEs) ને વ્યાપાર સુધારા મિકેનિઝમ્સનો ઉપયોગ કરવામાં સામનો કરવી પડતી પ્રક્રિયાગત પડકારોને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી દીધી છે.

બ્રીફિંગની પૂર્ણાહુતિ કરતા શ્રી કુમારે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે વ્યાપાર સુધારાત્મક પગલાં અયોગ્ય વ્યાપાર પ્રથાઓને સંબોધવામાં, સ્થાનિક ઉત્પાદનને મજબૂત કરવામાં અને નિયમો-આધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપાર પ્રણાલીને ટેકો આપવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેમણે ભારતીય ઉદ્યોગ અને નિકાસકારો માટે પારદર્શક તપાસ, હિતધારકોની ભાગીદારી, ડિજિટલ પરિવર્તન અને અસરકારક વ્યાપાર સંરક્ષણ સહાય માટે ડીજીટીઆર (DGTR) ની સતત પ્રતિબદ્ધતાની પુષ્ટિ કરી હતી.

SM/DK/JD