ભારત સરકારના પંચાયતી રાજ મંત્રાલય દ્વારા ગુજરાત સરકારના પંચાયતી રાજ વિભાગના સહયોગથી આજ રોજ ગાંધીનગરમાં આત્મનિર્ભર પંચાયત કાર્યક્રમ પર એક આઉટરીચ વર્કશોપનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

આ વર્કશોપમાં વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ, નાણાકીય સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ અને સમગ્ર ગુજરાતમાંથી સહભાગીઓ એકત્રિત થયા હતા. વર્કશોપમાં 100 થી વધુ સહભાગીઓએ રૂબરૂ હાજરી આપી હતી, જ્યારે 300 થી વધુ લોકો વર્ચ્યુઅલ રીતે જોડાયા હતા. સહભાગીઓમાં 78 પંચાયત પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થતો હતો, જેમાં તેમની સંબંધિત ગ્રામ પંચાયતોમાંથી પોતાના સ્ત્રોતના મહેસૂલ (Own Source Revenue - OSR) જનરેશનમાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરનારાઓ સામેલ હતા.

મુખ્ય સંબોધન કરતાં પંચાયતી રાજ મંત્રાલયના સચિવ શ્રી વિવેક ભારદ્વાજે આત્મનિર્ભર પંચાયતોના વિઝન અને આત્મનિર્ભર ભારત અને વિકસિત ભારતના લાંબા ગાળાના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યોને આગળ ધપાવવામાં તેમની ભૂમિકાની રૂપરેખા આપી હતી. તેમણે જમીની સ્તરના શાસનની પરિવર્તનકારી ક્ષમતા પર ભાર મૂક્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે આ વિઝન સ્વનિર્ભર અને સશક્ત પંચાયતો દ્વારા સાકાર કરી શકાય છે. તેમણે રેખાંકિત કર્યું હતું કે પંચાયતો રાષ્ટ્રીય પરિવર્તનના મુખ્ય વાહકો છે, જે નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવવા અને આત્મનિર્ભર સમુદાયોના નિર્માણ તરફ સંકલિત સામૂહિક પ્રયાસો ચલાવવા માટે અનન્ય સ્થાન ધરાવે છે.

તેમણે પંચાયતના નેતાઓને તેમના વિસ્તારોમાં સાર્થક અને કાયમી પ્રભાવ ઊભો કરવા માટે નવીનતાથી વિચારવા અને નિર્ણાયક રીતે કાર્ય કરવા વિનંતી કરી હતી, અને નોંધ્યું હતું કે સાચું નેતૃત્વ વ્યક્તિ પાછળ છોડી ગયેલા વારસા દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે. તેમણે વિકાસ અને પ્રગતિ માટે નવી તકો ખોલવા માટે યોગ્ય પરિપ્રેક્ષ્ય અપનાવવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો, અને સહભાગીઓને સશક્ત, સ્થિતિસ્થાપક અને સ્વનિર્ભર પંચાયતોના નિર્માણમાં પરિવર્તનના પ્રેરક તરીકે પોતાને જોવા માટે પ્રેરિત કર્યા હતા જે 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારતના વિઝનમાં યોગદાન આપે.

ગુજરાત સરકારના પંચાયત, ગ્રામ ગૃહ નિર્માણ અને ગ્રામ વિકાસ વિભાગના અગ્ર સચિવ શ્રી ધનંજય દ્વિવેદીએ રેખાંકિત કર્યું હતું કે આત્મનિર્ભરતા તરફની ભારતની સફર આર્થિક રીતે સશક્ત ગ્રામ પંચાયતોમાં ઊંડી રીતે જોડાયેલી છે. તેમણે પોતાના સ્ત્રોતના મહેસૂલમાં વધારો કરવા, ગ્રાન્ટ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને સરકારી ભંડોળનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. ગુજરાતની પ્રગતિનો સ્વીકાર કરવાની સાથે, તેમણે વધુ નવીનતા, વ્યૂહાત્મક આયોજન અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ અપનાવવા હાકલ કરી હતી. તેમણે સરપંચોને ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરતી પંચાયતોમાંથી શીખવા અને સફળ મોડલની નકલ કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા, અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સુશાસનની શરૂઆત સ્થાનિક માલિકી, જવાબદારી અને સક્રિય સમુદાય ભાગીદારીથી થાય છે.

ગુજરાત સરકારના અધિક વિકાસ કમિશનર ડૉ. ગૌરવ દહિયાએ તેમના સ્વાગત પ્રવચનમાં પોતાના સ્ત્રોતના મહેસૂલને મજબૂત કરવાના અતિ મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને પંચાયત પ્રતિનિધિઓને અસરકારક સ્થાનિક શાસન માટે નવીન અને ટકાઉ અભિગમો અપનાવવા પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા. ગુજરાતની મહાનગરપાલિકાઓ સાથે સમાનતા દર્શાવતા, જેમણે મજબૂત બજેટિંગ અને મહેસૂલ પ્રણાલી સ્થાપિત કરી છે, તેમણે પંચાયતોને સ્થાનિક સ્વશાસનની આર્થિક રીતે સશક્ત સંસ્થાઓ તરીકે વિકસિત થવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

નાબાર્ડ (NABARD), ગુજરાતના જનરલ મેનેજર ડૉ. પ્રદીપ પરાતેએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે વિકસિત ભારતનું વિઝન ગ્રામીણ સમુદાયોને રાષ્ટ્રીય વિકાસમાં અનિવાર્ય ભાગીદાર તરીકે માન્યતા આપે છે. તેમણે દેશભરમાં પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓ અને ગ્રામીણ સ્થાનિક સંસ્થાઓને મજબૂત કરવા માટેના સતત પ્રયાસો બદલ પંચાયતી રાજ મંત્રાલયની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે પંચાયતોને આર્થિક વૃદ્ધિ અને આત્મનિર્ભરતાના મજબૂત ચાલક બળમાં પરિવર્તિત કરવા માટે સંકલિત સંસ્થાકીય કાર્યવાહીની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે સ્થાનિક આર્થિક વિકાસ અને નાણાકીય ટકાઉપણાને વધારી શકે તેવા વ્યવહારુ, આવક-જનરેટ કરતા પ્રોજેક્ટ્સ વિકસાવવામાં ગ્રામ પંચાયતોને નાબાર્ડના સમર્થનની પણ ખાતરી આપી હતી.

આઉટરીચ વર્કશોપને સંબોધતા, હુડકો (HUDCO), અમદાવાદના પ્રાદેશિક વડા શ્રી વિમલ કુમારે તકનીકી સહાય, ક્ષમતા નિર્માણ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસ દ્વારા પંચાયતી રાજ સંસ્થાઓને ટેકો આપવા માટેની હડકોની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી.

પંચાયતી રાજ મંત્રાલયની તકનીકી ટીમે આત્મનિર્ભર પંચાયત કાર્યક્રમનું વિગતવાર માળખું રજૂ કર્યું હતું અને આત્મનિર્ભર પંચાયત પોર્ટલનું જીવંત પ્રદર્શન (લાઈવ ડેમોન્સ્ટ્રેશન) કર્યું હતું. આ સત્રમાં એપ્લિકેશન વર્કફ્લો અને ડેશબોર્ડની સંપૂર્ણ વિગતો પૂરી પાડવામાં આવી હતી, જે સહભાગીઓને કાર્યક્રમના અસરકારક ડિજિટલ અમલીકરણ અને સંચાલન માટે વ્યવહારુ સમજણ પૂરી પાડે છે.

આઉટરીચ વર્કશોપમાં એક પ્રશ્નોત્તરી સત્ર પણ યોજાયું હતું. પંચાયતી રાજ મંત્રાલયના સચિવ શ્રી વિવેક ભારદ્વાજે ગુજરાત પંચાયતી રાજ વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિમાં સહભાગીઓ સાથે વાતચીત કરી હતી. આ સત્રે પ્રશ્નોના ઉકેલ લાવવા, દરખાસ્તો પર ચર્ચા કરવા અને રચનાત્મક સંવાદ તેમજ જ્ઞાનના આદાનપ્રદાનની સુવિધા માટે એક મંચ પૂરું પાડ્યું હતું.

આ પ્રસંગે પંચાયતી રાજ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ શ્રીમતી મુક્તા શેખર અને ગુજરાત સરકારના વિકાસ કમિશનર શ્રી ડી. એન. મોદી પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ વર્કશોપે દેશભરમાં સ્વનિર્ભર, જીવંત અને આર્થિક રીતે સશક્ત પંચાયતો હાંસલ કરવા તરફ સંવાદ, જ્ઞાનની વહેંચણી અને ક્ષમતા નિર્માણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ મંચ તરીકે કામ કર્યું હતું.

આત્મનિર્ભર પંચાયત કાર્યક્રમ આત્મનિર્ભર પંચાયત કાર્યક્રમ પાત્ર ગ્રામ પંચાયતો અને બ્લોક પંચાયતોને નાણાકીય રીતે વ્યવહારુ અને બેંકેબલ (બેંક લોન પાત્ર) પ્રોજેક્ટ્સ વિકસાવવા અને અમલમાં મૂકવામાં મદદ કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે, જે તેમના પોતાના સ્ત્રોતના મહેસૂલને મજબૂત કરે છે. પારદર્શક રાષ્ટ્રીય પડકાર પ્રક્રિયા દ્વારા, પસંદ કરાયેલી પંચાયત દરખાસ્તોને પ્રોજેક્ટ વિકાસથી લઈને નાણાકીય પૂર્ણાહુતિ સુધી સમર્પિત તકનીકી સહાય પ્રાપ્ત થશે. સહાયમાં પબ્લિક-પ્રાઇવેટ પાર્ટનરશિપ (PPPs), કોર્પોરેટ સોશિયલ રિસ્પોન્સિબિલિટી (CSR) ફંડિંગ, બેંક ફાઇનાન્સ અને સરકારી યોજનાઓ સાથે જોડાણની સુવિધા સામેલ હશે.

પંચાયતોમાંથી જ ઉદ્ભવતા પ્રોજેક્ટ વિચારો અને પસંદ કરેલી દરખાસ્તોને બેંકેબલ પ્રોજેક્ટ્સમાં પરિવર્તિત કરવામાં મદદ કરતી તકનીકી સહાય સાથે, ફરજિયાત ગ્રામસભાની સંમતિ દ્વારા સમુદાયની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે છે. તેના ચાર વર્ષના અમલીકરણ સમયગાળા દરમિયાન, આ કાર્યક્રમ સ્વનિર્ભર અને આર્થિક રીતે આત્મવિશ્વાસુ પંચાયતોની નવી પેઢીનું નિર્માણ કરવાની આકાંક્ષા રાખે છે, જે દર્શાવે છે કે આર્થિક સ્વતંત્રતા અને સારું સ્થાનિક શાસન બંને એકસાથે ચાલે છે.

IJ/BS/JD

(रिलीज़ आईडी: 2270855) आगंतुक पटल : 62