કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે આજે નવી દિલ્હીમાં એસોચેમ (ASSOCHAM) ઇન્ડિયા બિઝનેસ રિફોર્મ સમિટ 2026માં સંબોધન કર્યું હતું અને વ્યાપાર સુગમતા (ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસ) ને આગળ વધારવા, ભારતની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા અને વિકસિત ભારત 2047 તરફ દેશની યાત્રાને વેગ આપવા માટે ઉદ્યોગ અને સરકાર વચ્ચે વધુ ઊંડા સહયોગ માટે આહ્વાન કર્યું હતું.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અને ભૌગોલિક રાજકીય અનિશ્ચિતતાઓને ભારતે વ્યાપારી પ્રક્રિયાઓને મજબૂત કરવા, ઝડપી સુધારા હાથ ધરવા, વધુ સ્થિતિસ્થાપકતા કેળવવા અને સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરવા માટે એક તક તરીકે જોવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે ભારત અને પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ક્યારેય કોઈ કટોકટીને વ્યર્થ જવા દીધી નથી અને તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે દેશ વર્તમાન વૈશ્વિક જોખમોને વિકાસ અને સુધારાની તકોમાં પરિવર્તિત કરશે.

વિકસતી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ અને પશ્ચિમ એશિયાની કટોકટી પર બોલતા શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે વ્યવસાયોએ ગભરાયા વિના તકો અને જોખમો બંને પ્રત્યે સજાગ રહેવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે ભારતે કોવિડ-19 જેવા અણધાર્યા પડકારો પર સફળતાપૂર્વક વિજય મેળવ્યો છે અને તેમણે બગાડ ઘટાડવા, ઉત્પાદકતા સુધારવા અને ઊર્જા કાર્યક્ષમતાના પગલાં અપનાવવા સહિતની વધુ સ્માર્ટ અને વધુ કાર્યક્ષમ વ્યાપારી પદ્ધતિઓ પર ભાર મૂક્યો હતો.

તેમણે જણાવ્યું કે કોવિડના સમયગાળા દરમિયાન શીખવા મળેલા પાઠોએ ડિજિટલ જોડાણ અને રિમોટ વર્કિંગ (દૂરસ્થ સ્થળેથી કામ કરવાના) મોડલ્સની અસરકારકતા સાબિત કરી છે. ભારતમાં ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCCs) ના ઝડપી વિકાસનો ઉલ્લેખ કરતા શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં આશરે 1,800 GCC કાર્યરત છે અને લગભગ 20 લાખ (2 મિલિયન) પ્રત્યક્ષ નોકરીઓ તથા આશરે 1 કરોડ (10 મિલિયન) પરોક્ષ નોકરીઓનું સર્જન કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ ભારતને વૈશ્વિક કામગીરીને ટેકો આપવા સક્ષમ, યુવાન અને પ્રતિભાશાળી માનવબળ ધરાવતા એક વિશ્વસનીય ભાગીદાર તરીકે વધુને વધુ ઓળખી રહી છે.

મંત્રીશ્રીએ ભારતના સેવા ક્ષેત્રમાં આત્મવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને સાયબર સિક્યોરિટી જેવી ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ નવી તકો ઊભી કરશે.

શ્રી ગોયલે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતે ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ, વ્યાપારી સુધારાઓ અને વૈશ્વિક વિકાસને તકો તરીકે જોવા જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે સરકાર વિશ્વસનીય વૈશ્વિક ભાગીદારી, ઓછી કિંમતે ડેટાની ઉપલબ્ધતા, પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા વિસ્તરણ અને મજબૂત પાવર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા ડેટા સેન્ટર્સ અને ક્લાઉડ સેવાઓમાં રોકાણ માટે અનુકૂળ ઇકોસિસ્ટમ બનાવી રહી છે.

તેમણે માહિતી આપી હતી કે ભારત અથવા ભારતીય ડેટા સેન્ટર્સ પરથી બાકીના વિશ્વને પૂરી પાડવામાં આવતી ક્લાઉડ સેવાઓને વર્ષ 2047 સુધી 100 ટકા કરમુક્ત દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે ડેટા સેન્ટર્સમાં રોકાણથી રિયલ એસ્ટેટ, હોસ્પિટાલિટી, લોજિસ્ટિક્સ, ટ્રાન્સપોર્ટ, હેલ્થકેર, શિક્ષણ અને ઉત્પાદન જેવા ક્ષેત્રોમાં માંગ ઊભી થશે, જેનાથી આર્થિક વિકાસનું એક સકારાત્મક ચક્ર શરૂ થશે.

શ્રી ગોયલે જાપાનીઝ ઉત્પાદન પ્રણાલીઓ સહિતની વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓમાંથી શીખીને ઉદ્યોગોને વધુ કાર્યક્ષમતા અપનાવવા અને બગાડ ઘટાડવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ટેરિફ, યુક્રેન સંઘર્ષ અને પશ્ચિમ એશિયાની કટોકટી જેવા વૈશ્વિક પડકારો હોવા છતાં, ભારતની નિકાસ ગયા વર્ષે 863 અબજ યુએસ ડોલર (USD) ની અત્યાર સુધીની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી છે, જેમાં મર્ચેન્ડાઇઝ (વસ્તુઓ) અને સેવાઓ બંનેની નિકાસમાં વૃદ્ધિ નોંધાઈ છે.

શ્રી ગોયલે હાઇલાઇટ કર્યું હતું કે ભારત મજબૂત સ્થિતિમાંથી વિશ્વ સાથે જોડાઈ રહ્યું છે અને નોંધ્યું હતું કે દેશ માલસામાનનો સ્પર્ધાત્મક ઉત્પાદક અને સેવાઓનો પ્રદાતા છે. 38 દેશોને આવરી લેતા મુક્ત વ્યાપાર કરારો (FTAs) નો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે કહ્યું કે આ કરારો વધુ જોડાણ માટેના દરવાજા ખોલે છે અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતીય વ્યવસાયોએ તેનો ઉપયોગ માત્ર આયાત વધારવા દેવાના બદલે રોકાણો આકર્ષવા અને નિકાસ વધારવા માટે કરવો જોઈએ.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે સરકાર એક સહાયક તરીકે કામ કરવાનું ચાલુ રાખશે અને તેમણે ભવ્ય પહેલ તથા 100 નવા ઔદ્યોગિક પાર્કના સ્થાન અંગે હિતધારકો સાથેની પરામર્શ પ્રક્રિયાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેમણે માહિતી આપી હતી કે 20 પાર્ક પહેલેથી જ વિકાસના વિવિધ તબક્કામાં છે. ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ સાથેની ચર્ચાઓ દરમિયાન મળેલા સૂચનોનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે, તમામ કેન્દ્રીય અને રાજ્યની મંજૂરીઓ માટે વન-સ્ટોપ શોપ તરીકે કામ કરવા માટે ઔદ્યોગિક પાર્ક ખાતે એક જ સિંગલ બોડી સ્થાપવાની શક્યતાની સરકાર તપાસ કરી રહી છે.

મંત્રીશ્રીએ સરકારી પ્રણાલીઓને સુધારવામાં ખાનગી ક્ષેત્રને વધુ જોડાણ વધારવા વિનંતી કરી હતી અને નોંધ્યું હતું કે કોવિડ પછી શરૂ કરાયેલી રાષ્ટ્રીય સિંગલ-વિન્ડો સિસ્ટમને ઉદ્યોગ તરફથી પૂરતી ભાગીદારી અને પ્રતિસાદ મળ્યો નથી. તેમણે વ્યવસાયોને ચોક્કસ સમસ્યાઓ ઓળખવા અને સહયોગી પ્રયાસો દ્વારા વ્યાપાર સુગમતા સુધારવા માટે સરકાર સાથે મળીને કામ કરવા આહવાન કર્યું હતું.

મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતે ઓટોમોબાઇલ્સ, ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ અને કૃષિ આધારિત મૂલ્ય-વર્ધિત ઉત્પાદનો સહિત વધુ મૂલ્ય-વર્ધિત ઉત્પાદનોની નિકાસ વધારવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ, જેથી ખેડૂતો અને માછીમારોને વધુ સારા ભાવો અને બહેતર મૂલ્ય પ્રાપ્તિનો લાભ મળે. તેમણે કહ્યું કે ભારતીય ઉત્પાદનો માત્ર કાચા માલ તરીકે જવાના બદલે તૈયાર ઉત્પાદનો તરીકે વૈશ્વિક બજારોના શેલ્ફ સુધી પહોંચવા જોઈએ.

મંત્રીશ્રીએ અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા માટે પ્રવાસન અને સ્થાનિક વપરાશના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને નાગરિકોને ભારતીય પ્રવાસન સ્થળોને પ્રોત્સાહન આપવા વિનંતી કરી હતી. ભારતની ઊર્જા કાર્યક્ષમતા પહેલોનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે ઉજાલા એલઇડી બલ્બ કાર્યક્રમની સફળતાને યાદ કરી હતી, જેણે ઊર્જા વપરાશમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો હતો અને જેનાથી વાર્ષિક આશરે ₹1 લાખ કરોડની બચત થવાનો અંદાજ છે.

તેમણે કહ્યું કે ભારત હવે 1 ટ્રિલિયન (1 લાખ કરોડ) યુએસ ડોલર મૂલ્યની નિકાસને લક્ષ્ય બનાવી રહ્યું છે અને નિકાસકારોને વિનંતી કરી હતી કે તેઓ આગામી સમયમાં આવનારા FTAs નો સક્રિયપણે લાભ ઉઠાવવા માટે નવા બજારો શોધે, સેમ્પલિંગ અને ટ્રાયલ ઓર્ડર મેળવે અને આ કરારો ઔપચારિક રીતે અમલમાં આવે તે પહેલાં જ વૈશ્વિક જોડાણ વધારે.

મંત્રીશ્રીએ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે સરકાર અલગ-અલગ ટુકડાઓમાં કામ કરવાના બદલે એકીકૃત રીતે કામ કરે છે અને ઉદ્યોગોને સરકારને આઉટ-ઓફ-ધ-બોક્સ સૂચનો આપવા માટે આમંત્રિત કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે વાણિજ્ય મંત્રાલય પોતે કાર્યક્ષમતા અને પારદર્શિતા સુધારવા માટે આંતરિક સુધારા કરી રહ્યું છે.

શ્રી ગોયલે માહિતી આપી હતી કે 46 સંસ્થાઓ હેઠળ 216 શહેરોમાં 482 કચેરીઓ ધરાવતું આ મંત્રાલય, રાજ્યોના પાટનગરો અને મોટા શહેરોમાં સિંગલ-પોઇન્ટ કોન્ટેક્ટ સેન્ટર્સ (એક જ સંપર્ક કેન્દ્રો) માં કામગીરીનું એકીકરણ કરવા તરફ કામ કરી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આનાથી વ્યવસાયો એકીકૃત અને ડિજિટલ રીતે જોડાયેલી પ્રણાલીઓ દ્વારા ડીજીએફટી, કોફી બોર્ડ, સ્પાઈસીસ બોર્ડ, GeM અને અન્ય સંસ્થાઓ જેવી સંસ્થાઓ સંબંધિત સેવાઓ મેળવી શકશે.

ગુણવત્તા, ઉત્પાદકતા, સ્થાનિકીકરણ (લોકલાઇઝેશન) અને નવીનતા પર કેન્દ્રિત સંસ્કૃતિ અપનાવવાનું આહ્વાન કરતા શ્રી ગોયલે સૂચવ્યું કે ઉદ્યોગ અને સરકાર સંયુક્ત રીતે સ્વદેશીકરણ, આયાત વિકલ્પ, નિકાસ, ઊર્જા કાર્યક્ષમતા અને નવીનતા જેવા ક્ષેત્રોમાં પ્રગતિને ટ્રેક કરવા માટે સ્કોરકાર્ડ વિકસાવે.

મંત્રીશ્રીએ તમામ હિતધારકોને વિકસિત ભારત તરફની અમૃતકાળની આ યાત્રાને વધુ પરિણામલક્ષી, કાર્યક્ષમ અને સહયોગી બનાવવા માટે સાથે મળીને કામ કરવા વિનંતી કરી હતી.

IJ/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2262764) મુલાકાતી સંખ્યા : 9