કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ, અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી, શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે રવિવારે મધ્ય પ્રદેશના સિહોર જિલ્લાના ભૈરુંદામાં પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના (PMGSY) ના 25 વર્ષ નિમિત્તે આયોજિત સિલ્વર જ્યુબિલી ઉજવણી દરમિયાન PMGSY-IV લોન્ચ કરી હતી અને રાજ્ય માટે ગ્રામીણ રસ્તાઓ, આવાસ અને વિકાસ સંબંધિત મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સ અને નાણાકીય ફાળવણીની શ્રેણીની જાહેરાત કરી હતી.

કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલય દ્વારા આયોજિત આ કાર્યક્રમમાં મધ્ય પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવ, કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ અને સંદેશાવ્યવહાર રાજ્ય મંત્રી ડૉ. ચંદ્રશેખર પેમ્માસાની, કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ રાજ્ય મંત્રી શ્રી કમલેશ પાસવાન, મધ્ય પ્રદેશના મંત્રી શ્રી કરણ સિંહ વર્મા, ધારાસભ્યો અને કેન્દ્ર તથા રાજ્ય સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

PMGSY-IV લોન્ચ કરતા શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે ગામડાના રસ્તાઓ માત્ર પરિવહન માટેના માર્ગો નથી પરંતુ સમૃદ્ધિ, ગૌરવ, શિક્ષણ, આરોગ્ય સંભાળ, બજારો અને તકોના પ્રવેશદ્વાર છે. મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવની હાજરીમાં કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં કેન્દ્ર સરકાર ગામડાઓ, ગરીબો, ખેડૂતો અને મહિલાઓના જીવનમાં દૃશ્યમાન અને નક્કર પરિવર્તન લાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

પીએમ નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ભારત ઝડપથી સમૃદ્ધ, ગૌરવશાળી, આત્મનિર્ભર, વિકસિત અને આર્થિક રીતે મજબૂત રાષ્ટ્ર બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે સરકારની ગ્રામીણ વિકાસ પહેલો એ સુનિશ્ચિત કરવા પર કેન્દ્રિત છે કે વિકાસના લાભો હરોળના છેલ્લા વ્યક્તિ સુધી પહોંચે.

કાર્યક્રમ દરમિયાન, મધ્ય પ્રદેશને PMGSY-IV હેઠળ ₹1,763.08 કરોડના કુલ અંદાજિત ખર્ચે 2,117.52 કિલોમીટરની કુલ લંબાઈ ધરાવતા 973 રસ્તાઓ માટે મંજૂરી મળી છે. આ પ્રોજેક્ટ્સથી રાજ્યભરના 987 વસવાટોને ફાયદો થવાની અને ગ્રામીણ જોડાણને નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત કરવાની અપેક્ષા છે.

વિદિશા સંસદીય ક્ષેત્રને અલગથી 600.393 કિલોમીટરની કુલ લંબાઈ ધરાવતા 259 રસ્તાઓ માટે મંજૂરી મળી છે. આ રસ્તાઓથી 264 વસવાટોને ફાયદો થવાની અને સમગ્ર ક્ષેત્રમાં પરિવહન અને કનેક્ટિવિટી સુધારવાની અપેક્ષા છે. શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે વિદિશા સંસદીય મતવિસ્તારમાં ₹500 કરોડથી વધુના ખર્ચે રસ્તાઓ બનાવવામાં આવશે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તેમની પ્રાથમિકતા એ સુનિશ્ચિત કરવાની છે કે કોઈ પણ ગામ રસ્તાની કનેક્ટિવિટીથી વંચિત ન રહે.

તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે મધ્ય પ્રદેશના તમામ રસ્તાઓ કે જે PMGSY હેઠળ નિર્ધારિત ધોરણો અને માપદંડોને પૂર્ણ કરે છે તેને મંજૂરી આપવામાં આવશે. જનપ્રતિનિધિઓ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી પ્રાદેશિક વિકાસની માંગણીઓનો ઉલ્લેખ કરતા શ્રી ચૌહાણે ખાતરી આપી હતી કે યોગ્ય વિચારણા કર્યા પછી વ્યવહારુ અને નક્કર નિર્ણયો લેવામાં આવશે.

PM-JANMAN પહેલ હેઠળ, 384.34 કિલોમીટરને આવરી લેતા માર્ગ પ્રોજેક્ટ્સને ₹261.81 કરોડની મંજૂરી મળી છે. આ પ્રોજેક્ટ્સથી 168 વસવાટોને ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે, ખાસ કરીને પછાત અને અલ્પસેવા ધરાવતા વિસ્તારોમાં.

આ ફાળવણીની સાથે, મધ્ય પ્રદેશને નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે PMGSY માટે જાહેર કરાયેલ ₹18,907 કરોડની કુલ સૂચક ફાળવણીમાંથી ₹830 કરોડ પણ પ્રાપ્ત થયા છે. શ્રી ચૌહાણે આ ફાળવણીને મધ્ય પ્રદેશમાં વિકાસની ગતિને વેગ આપવા અને ગ્રામીણ માળખાકીય સુવિધાઓને મજબૂત કરવા તરફનું એક મોટું પગલું ગણાવ્યું હતું.

પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના-ગ્રામીણ (PMAY-G) હેઠળ મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવને ₹2,055 કરોડની મુખ્ય મંજૂરી સોંપતા શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે સરકાર એ સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે કે કોઈ પણ ગરીબ પરિવાર કાયમી ઘર વિના ન રહે. તેમણે કહ્યું કે નવા સર્વે દ્વારા ઓળખવામાં આવેલા પાત્ર પરિવારોનું ભૌતિક ચકાસણી કરવામાં આવશે અને તેમને આવાસ યોજના હેઠળ લાભો પ્રાપ્ત થશે જેથી ગરીબ પરિવારો કાયમી આવાસ સુવિધાઓથી વંચિત ન રહે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સરકાર ગરીબ પરિવારો માટે કાયમી છતના સપનાને હકીકતમાં બદલવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

મહિલાઓના આર્થિક સશક્તિકરણ પર ભાર મૂકતા શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે રાજ્ય અને દેશભરમાં સ્વ-સહાય જૂથો દ્વારા લખપતિ દીદી અભિયાનને વધુ વેગ આપવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના સંકલ્પ અને મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવની પ્રતિબદ્ધતા સાથે સરકાર મહિલાઓને આવક નિર્માણ, ગૌરવ, આર્થિક સ્વતંત્રતા અને આત્મનિર્ભરતા સાથે જોડવામાં કોઈ કસર છોડશે નહીં.

ખેડૂતોને લગતા મુદ્દાઓ પર બોલતા કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રીએ કહ્યું કે ઘઉંની ખરીદી કામગીરી દરમિયાન કોઈ પણ પાત્ર ખેડૂતને અન્યાયનો સામનો કરવો પડશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે બાકી રહેલી વેરિફિકેશન પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવામાં આવશે અને ખેડૂતોની ઉપજની ખરીદી ભેદભાવ વિના સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જમીન સંપાદનને લગતી બાબતોમાં વધુ ફાયદાકારક અને ખેડૂતલક્ષી મિકેનિઝમ વિકસાવવા માટે પ્રયાસો ચાલુ છે જેથી ખેડૂતોને વાજબી અને પર્યાપ્ત લાભ મળે. ભાવુક સ્વરે બોલતા શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી તેઓ જીવશે ત્યાં સુધી લોકોની સેવા કરવામાં અને ક્ષેત્રનો વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવામાં કોઈ કસર છોડશે નહીં.

મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવે પણ કાર્યક્રમ દરમિયાન શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણની પ્રશંસા કરી હતી અને તેમનું જાહેર સન્માન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે મધ્ય પ્રદેશ સરકાર ભારત સરકાર સાથે ગાઢ સંકલનમાં કામ કરી રહી છે અને જનતા અને ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી વ્યવહારુ માંગણીઓને પૂર્ણ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. ડૉ. યાદવે કહ્યું કે આ ક્ષેત્રની વિકાસલક્ષી જરૂરિયાતો અને આકાંક્ષાઓને અસરકારક રીતે ઉકેલવામાં આવે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં કોઈ કસર છોડવામાં આવશે નહીં.

કાર્યક્રમ દરમિયાન શ્રી ચૌહાણે અનેક મહત્વની પ્રાદેશિક માંગણીઓ અંગે હકારાત્મક સંકેતો પણ આપ્યા હતા. બાકીના ગામડાઓમાં નર્મદાના પાણીનો પુરવઠો, સ્થાનિક રસ્તાઓની મંજૂરી, જમીન પટ્ટાનું વિતરણ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની સ્થાપના, મંદિર વિસ્તારોની આસપાસ સુવિધાઓનો વિકાસ અને સિંચાઈ પ્રોજેક્ટ સહિતના મુદ્દાઓ પર શ્રી ચૌહાણ અને ડૉ. મોહન યાદવ બંનેએ સંકલિત અને સહયોગાત્મક અભિગમ રજૂ કર્યો હતો.

કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ અને સંદેશાવ્યવહાર રાજ્ય મંત્રી ડૉ. ચંદ્રશેખર પેમ્માસાનીએ જણાવ્યું હતું કે PMGSY એ છેલ્લા 25 વર્ષોમાં ગ્રામીણ ભારતની વિકાસ યાત્રાને બદલી નાખી છે. તેમણે કહ્યું કે સુધારેલી રોડ કનેક્ટિવિટી એ માત્ર પરિવહનનું સાધન નથી પરંતુ ગામડાઓમાં શિક્ષણ, આરોગ્યસંભાળ, રોજગારીની તકો, બજારો અને સામાજિક સશક્તિકરણની પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવા માટેનો મજબૂત પાયો છે.

ડૉ. પેમ્માસાનીએ જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ હેઠળની સરકાર ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આધુનિક, ટકાઉ અને ભવિષ્યલક્ષી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે PMGSY-IV દૂરના અને પછાત વિસ્તારોમાં કનેક્ટિવિટી સુધારશે, ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત કરશે અને ગામડાઓમાં રહેતા લોકોના જીવનની ગુણવત્તામાં સકારાત્મક પરિવર્તન લાવશે.

ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન માટે મોટા રાજ્યોનું સન્માન

કાર્યક્રમ દરમિયાન, છેલ્લા 25 વર્ષમાં પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના હેઠળ ઉત્કૃષ્ટ પ્રદર્શન કરનારા મોટા રાજ્યોનું વિવિધ શ્રેણીઓમાં સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું.

• PMGSY હેઠળ સૌથી વધુ રસ્તાની લંબાઈ પૂર્ણ કરવાની શ્રેણીમાં: મધ્ય પ્રદેશ 90,766 કિલોમીટર પૂર્ણ કરેલા રસ્તાઓ સાથે પ્રથમ સ્થાને રહ્યું. રાજસ્થાન 75,868 કિલોમીટર સાથે બીજા સ્થાને જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશ 75,695 કિલોમીટર સાથે ત્રીજા સ્થાને રહ્યું.
• સૌથી વધુ વસવાટોને જોડવાની શ્રેણીમાં: બિહાર યોજના હેઠળ જોડાયેલા 31,287 વસવાટો સાથે પ્રથમ સ્થાને રહ્યું. મધ્ય પ્રદેશ 17,493 વસવાટો સાથે બીજા સ્થાને જ્યારે ઓડિશા 16,990 વસવાટો સાથે ત્રીજા સ્થાને રહ્યું.
• ગ્રામીણ રસ્તાઓના નિર્માણમાં ગ્રીન ટેકનોલોજીનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા માટે: ગુજરાત 98.42% ઉપયોગ સાથે પ્રથમ સ્થાને રહ્યું, ત્યારબાદ તમિલનાડુ 98.39% અને હરિયાણા 97.92% સાથે રહ્યું.
• ગ્રામીણ રસ્તાઓની જાળવણીમાં ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી માટે: ઉત્તર પ્રદેશને ₹654 કરોડના ખર્ચ માટે, બિહારને ₹553 કરોડ માટે અને પશ્ચિમ બંગાળને ₹497.62 કરોડ માટે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
• ગુણવત્તા નિયંત્રણ પદ્ધતિમાં શ્રેષ્ઠતાની શ્રેણીમાં: મધ્ય પ્રદેશે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું, રાજસ્થાન અને તમિલનાડુએ સંયુક્ત રીતે બીજું સ્થાન મેળવ્યું અને ગુજરાતે ત્રીજું સ્થાન મેળવ્યું.
• ડિફેક્ટ લાયબિલિટી પિરિયડ પછી ગ્રામીણ રસ્તાઓની જાળવણી માટે: મધ્ય પ્રદેશ ₹1,044 કરોડ સાથે પ્રથમ સ્થાને, ત્યારબાદ છત્તીસગઢ ₹490 કરોડ સાથે અને ઉત્તર પ્રદેશ ₹284 કરોડ સાથે રહ્યું.

ઉત્તર-પૂર્વીય, પહાડી રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનું પણ સન્માન

• ઉત્તર-પૂર્વીય રાજ્યો, પહાડી રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની શ્રેણીમાં: આસામને 32,169 કિલોમીટર સાથે સૌથી વધુ રસ્તાની લંબાઈ પૂર્ણ કરવા માટે સન્માનિત કરવામાં આવ્યું હતું. હિમાચલ પ્રદેશ 23,081 કિલોમીટર સાથે બીજા સ્થાને, જ્યારે ઉત્તરાખંડ 21,874 કિલોમીટર સાથે ત્રીજા સ્થાને રહ્યું.
• સૌથી વધુ વસવાટોને જોડવા માટે: આસામ 13,720 વસવાટો સાથે પ્રથમ સ્થાને રહ્યું, ત્યારબાદ હિમાચલ પ્રદેશ 2,556 અને ઓડિશા 2,132 સાથે રહ્યું.
• ગ્રીન ટેકનોલોજીના મહત્તમ ઉપયોગ માટે: ઉત્તરાખંડને 75% ઉપયોગ માટે સન્માનિત કરવામાં આવ્યું, ત્યારબાદ આસામ 74% અને મેઘાલય 71% સાથે રહ્યું.
• ગ્રામીણ રસ્તાઓની જાળવણીમાં ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી માટે: આસામ ₹357 કરોડના ખર્ચ સાથે પ્રથમ સ્થાને, ઉત્તરાખંડ ₹151 કરોડ સાથે બીજા સ્થાને અને જમ્મુ અને કાશ્મીર ₹132 કરોડ સાથે ત્રીજા સ્થાને રહ્યું.
• ગુણવત્તા નિયંત્રણ પ્રણાલીમાં શ્રેષ્ઠતાની શ્રેણીમાં: આંદામાન અને નિકોબાર ટાપુઓ, લદ્દાખ અને પુડુચેરી સંયુક્ત રીતે પ્રથમ સ્થાને રહ્યા. સિક્કિમ બીજા સ્થાને રહ્યું, જ્યારે ત્રિપુરા ત્રીજા સ્થાને રહ્યું.

આ કાર્યક્રમ PMGSY ના 25 વર્ષ પૂર્ણ થવા અને PMGSY-IV ની ઔપચારિક શરૂઆત બંનેને ચિહ્નિત કરે છે, જે સરકાર દ્વારા સમગ્ર દેશમાં ટકાઉ, ટેકનોલોજી સંચાલિત અને ભાવિ ગ્રામીણ જોડાણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણ તરફના મુખ્ય પગલા તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

SM/BS/JD