ભારતની કૃષિ નિકાસના વૈવિધ્યીકરણ અને 'વન ડિસ્ટ્રિક્ટ વન પ્રોડક્ટ' (ODOP) પહેલને આગળ ધપાવવા માટેના એક મોટા પ્રોત્સાહનરૂપે, આસામના એક આકાંક્ષી જિલ્લા બાક્સાથી યુએસએ (USA) માં ઓડીઓપી મધના સૌપ્રથમ નિકાસ કન્સાઇનમેન્ટને એપેડા (APEDA) ની પહેલ દ્વારા 09 મે 2026 ના રોજ લીલી ઝંડી બતાવવામાં આવી હતી. 20 મેટ્રિક ટન મધ ધરાવતા આ કન્સાઇનમેન્ટની નિકાસ ઉત્તર પૂર્વીય ક્ષેત્રના એપેડા-રજિસ્ટર્ડ નિકાસકાર, મેસર્સ સોલ્ટ રેન્જ ફૂડ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, આસામ દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

આસામ તેની સમૃદ્ધ જૈવવિવિધતા, વિપુલ પ્રમાણમાં વન સંસાધનો અને મધમાખી ઉછેરની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી પરંપરાને કારણે મધ ઉત્પાદન માટે નોંધપાત્ર સંભાવનાઓ ધરાવે છે. કાર્બી, મિશિંગ અને બોડો જેવી આદિવાસી સમુદાયો દ્વારા સદીઓથી મધ એકત્ર કરવાની પ્રેક્ટિસ કરવામાં આવે છે, જ્યાં મધનો પરંપરાગત રીતે ખોરાક, દવા તરીકે અને સાંસ્કૃતિક તથા ધાર્મિક પ્રથાઓમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

રાજ્યના મુખ્ય મધ ઉત્પાદક જિલ્લાઓમાં બોડોલેન્ડ ટેરિટોરિયલ રિજન (BTR) માં બાક્સા, કોકરાઝાર, ચિરાંગ, ઉદલગુરી અને તામુલપુરનો સમાવેશ થાય છે. નેશનલ હોર્ટિકલ્ચર બોર્ડના નવીનતમ ડેટા મુજબ, આસામમાં નાણાકીય વર્ષ 2023-24 દરમિયાન આશરે 1,650 મેટ્રિક ટન મધનું ઉત્પાદન થયું હતું.

પર્યાવરણને અનુકૂળ અને જંતુનાશક મુક્ત વાતાવરણમાંથી મેળવેલ, બાક્સા જિલ્લાનું મધ તેની ઉચ્ચ ગુણવત્તા અને લગભગ-ઓર્ગેનિક લાક્ષણિકતાઓ માટે જાણીતું છે, જે આ પ્રદેશની સમૃદ્ધ જૈવવિવિધતા અને ટકાઉ કૃષિ પદ્ધતિઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

બાક્સા મધને ઓડીઓપી (ODOP) પહેલ હેઠળ પણ ઓળખવામાં આવ્યું છે, જે તેની આજીવિકા નિર્માણ, મૂલ્યવર્ધન અને નિકાસ વૃદ્ધિ માટેની પ્રબળ ક્ષમતાને માન્યતા આપે છે. આ મધ તેની કુદરતી શુદ્ધતા, સમૃદ્ધ વનસ્પતિ વિવિધતા અને ઉચ્ચ પોષક તથા ઔષધીય મૂલ્ય માટે વ્યાપકપણે જાણીતું છે.

ઓડીઓપી પહેલ, જે ભારત સરકારના જિલ્લા-વિશિષ્ટ ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવાના વિઝન સાથે સુસંગત છે, તેનો ઉદ્દેશ્ય મૂલ્યવર્ધન વધારવા, રોજગારીની તકો ઊભી કરવા અને સ્થાનિક અર્થતંત્રોને મજબૂત કરવા માટે દરેક જિલ્લામાંથી એક ઉત્પાદનને ઓળખવા, બ્રાન્ડિંગ કરવા અને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આવા ઉત્પાદનોને વૈશ્વિક બજારો સાથે જોડીને, આ પહેલ ભારતની નિકાસ ટોપલીમાં વૈવિધ્ય લાવવા અને ખેડૂતો તથા સ્થાનિક ઉત્પાદકોને સશક્ત બનાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.

વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય હેઠળના એગ્રીકલ્ચરલ એન્ડ પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ એક્સપોર્ટ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (APEDA) એ આંતરરાષ્ટ્રીય ગુણવત્તાના ધોરણો અને ખાદ્ય સુરક્ષા જરૂરિયાતોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે પ્રોસેસિંગ સુવિધામાં ટેસ્ટિંગ અને લેબોરેટરી સાધનોની જોગવાઈ સહિત માળખાગત સુવિધાઓના વિકાસમાં ટેકો આપીને આ નિકાસની સુવિધા પૂરી પાડી હતી.

આ પહેલથી સ્થાનિક મધમાખી ઉછેર કરનારાઓ અને ખેડૂતોને નોંધપાત્ર ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે, જેમાં ઉત્પાદકોને પ્રવર્તમાન સ્થાનિક ફાર્મ ગેટ કિંમતોની તુલનામાં લગભગ 43 ટકા વધુ ભાવ મળવાની શક્યતા છે, જેનાથી આવકની તકો વધશે અને પ્રદેશમાં ગ્રામીણ આજીવિકા મજબૂત થશે.

આ નિકાસ પહેલ આકાંક્ષી જિલ્લાઓના ખેડૂતોને વૈશ્વિક વેલ્યુ ચેઈન સાથે જોડવામાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે, જે વધુ સારા ભાવ અને સતત બજાર પહોંચની ખાતરી આપે છે. તે ઉત્તર પૂર્વીય ક્ષેત્રની વધતી જતી નિકાસ ક્ષમતાને પણ હાઈલાઈટ કરે છે, ખાસ કરીને વિશિષ્ટ અને મૂલ્યવર્ધિત કૃષિ ઉત્પાદનોમાં.

એપેડા (APEDA) એ ખેડૂત-સંચાલિત નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા, ગુણવત્તાયુક્ત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા અને વૈશ્વિક બજારોમાં ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા કૃષિ ઉત્પાદનોના વિશ્વસનીય સપ્લાયર તરીકે ભારતને સ્થાપિત કરવા માટે ઓડીઓપી જેવી પહેલોને સમર્થન આપવા માટે તેની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો.

SM/JY/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2259470) મુલાકાતી સંખ્યા : 10