ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਭਾਰਤ ਦੀ 1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ 46 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਬਾਦੀ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਕਰਨਾ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ, ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ 11 ਤੋਂ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਏਸੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਆਗਾਮੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ 'ਐਡਵਾਂਸਡ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ’ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

 ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪੋਸ਼ਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ 1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚੋਂ, ਲਗਭਗ 46% ਅਜੇ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਜੀਵਿਕਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰੋਕਾਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਟੀਚਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਅਨਾਜ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਗੋਂ, ਅਨਾਜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦੁੱਧ, ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ (ਸ਼੍ਰੀਅੰਨ) ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਹੀ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ, ਲਾਗਤਾਂ ਘਟਾਉਣ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ, ਫਸਲ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਕਣਕ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਭੰਡਾਰ; ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਾ ਟੀਚਾ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਣਕ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਭੰਡਾਰ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਦੇਸ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਤਪਾਦਕ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਨੀਤੀਗਤ ਧਿਆਨ ਹੁਣ ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣ ਸਕੇ।

ਛੋਟੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ; ਇੱਕ ਹੱਲ ਵਜੋਂ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ

ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਔਸਤ ਆਕਾਰ ਘਟ ਕੇ ਲਗਭਗ 0.96 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 10,000 ਤੋਂ 15,000 ਹੈਕਟੇਅਰ ਤੱਕ ਦੇ ਖੇਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ 'ਤੇ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਕਾਰੀ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਤਰਾਲਾ ਹੁਣ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਹੈਕਟੇਅਰ ਫਾਰਮਾਂ ਲਈ ਮਾਡਲ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸਾਨ ਇੱਕੋ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕਈ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ, ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਐਗਰੋ ਫੋਰੈਸਟਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਆਮਦਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਸੀਮਾਂਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਖੇਤਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ 'ਲੈਬ ਟੂ ਲੈਂਡ' ਪਹੁੰਚ

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ, ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪੰਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਖੇਤਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੈਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੂਜੀ 24 ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਖਰੀਆਂ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।

राष्ट्रीय कृषि मेला

⏳सिर्फ 1 दिन शेष!

🗓️ 11–13 अप्रैल 2026
📍 दशहरा मैदान, रायसेन, मध्यप्रदेश

आइए, सीखें नई तकनीक, समझें आधुनिक तरीके और उन्नत खेती अपनाकर अपनी खेती को बनाएं अधिक समृद्ध व लाभकारी। pic.twitter.com/LZMdZum8s2

— Office of Shivraj (@OfficeofSSC) April 10, 2026

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹਰੇਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤੀ-ਜਲਵਾਯੂ ਹਾਲਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਸਲਾਂ, ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਢਾਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਨੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਇਹ ਖੋਜ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖੋਜ ਨੂੰ 'ਲੈਬ ਟੂ ਲੈਂਡ’ ‘ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਖੇਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।

ਇਸ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਵਿਕਸਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਕਲਪ ਅਭਿਆਨ', ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਮੌਸਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫਸਲੀ ਚੱਕਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਗੀਆਂ।

ਰਾਏਸੇਨ ਵਿੱਚ 11-13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ 'ਉੱਨਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੇਲਾ'

ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲਾ 11, 12 ਅਤੇ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਏਸੇਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ 'ਐਡਵਾਂਸਡ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ - ਕਿਸਾਨ ਮੇਲਾ' ਆਯੋਜਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੇਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਵਜੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੇਂਦਰੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮੋਹਨ ਯਾਦਵ ਕਰਨਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ 13 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਮਾਪਤੀ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ, ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ICAR) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ।

20 ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ, ਚਾਰ ਹਾਲ, ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ

ਇਸ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਚਾਰ ਸੈਮੀਨਾਰ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 20 ਵਿਸ਼ਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਣ ਰਾਹੀਂ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਹੇਠ ਰਕਬਾ ਵਧਾਉਣਾ, ਬਾਗਬਾਨੀ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਮੁੱਲ ਵਾਲੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਕੇ, ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਖੇਤੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹਰੇਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮਾਹਿਰ-ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਮਾਹਿਰ, ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਿਸਾਨ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ-ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਸੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਹੋਣਗੇ ਜਿੱਥੇ ਕਿਸਾਨ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੈਸ਼ਨ ਇੱਕ-ਪਾਸੜ ਭਾਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ ਸਗੋਂ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਹੋਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸਾਂ 'ਤੇ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੀਪਰ, ਪਾਵਰ ਵੀਡਰ, ਸਪ੍ਰੇਅਰ, ਸੀਡਰ, ਬੇਲਰ, ਰੋਟਾਵੇਟਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਡਰੋਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਸੂਖਮ-ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਖੇਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਫਰਟੀਗੇਸ਼ਨ, ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ, ਸੋਲਰ ਪੰਪਿੰਗ ਅਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸਿੰਚਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਵਿਵਹਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਲੀਹਾਊਸ, ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ, ਮੋਬਾਈਲ ਕੋਲਡ ਸਟੋਰੇਜ ਯੂਨਿਟ, ਨਰਸਰੀਆਂ, ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫਟਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇੱਕ ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਖੇਤੀ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਪਸ਼ੂਧਨ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਲਈ ਲਾਈਵ ਮਾਡਲ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੀਜ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਜੀਵ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਬੀਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੇ ਜੈਵਿਕ ਫਾਰਮੂਲੇ, ਦਾ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 'ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਸਾਲ' ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰੋਡਮੈਪ

ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮੋਹਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਨੂੰ 'ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਸਾਲ' ਵਜੋਂ ਐਲਾਨਿਆ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਜ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਲਾਭ ਉਠਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਨੇ ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਦੇ ਜਲਵਾਯੂ, ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰੋਡਮੈਪ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਰੋਡਮੈਪ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਜਲਵਾਯੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ।

ਰਾਏਸੇਨ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰੋਡਮੈਪ ਸਿਹੋਰ, ਵਿਦਿਸ਼ਾ, ਰਾਏਸੇਨ ਅਤੇ ਦੇਵਾਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਤਾਪਮਾਨ, ਬਾਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਰਗੇ ਕਾਰਕਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਢੁਕਵੀਆਂ ਫਸਲਾਂ, ਕਿਸਮਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣਗੇ।

ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਮੀਡੀਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ: ਟੀਚੇ ਅਤੇ ਤਰੱਕੀ

ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਬਾਰੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਲੱਖ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਅਧੀਨ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਲਗਭਗ 18 ਲੱਖ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 8 ਲੱਖ ਹੈਕਟੇਅਰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਗਿਆਨੁਕ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਾਦ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।

ਖਾਦ ਸਬਸਿਡੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ

ਖਾਦ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਯੂਰੀਆ ਦੀ ਕੀਮਤ 266 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਗ ਅਤੇ ਡੀਏਪੀ (ਡਾਇਮੋਨੀਅਮ ਫਾਸਫੇਟ) 1,350 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਗ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 41,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਾਧੂ ਅਲਾਟਮੈਂਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਧੀ ਹੋਈ ਲਾਗਤ ਦਾ ਬੋਝ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਹਿਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਾ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਬਸਿਡੀ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਗੈਰ-ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਕਿਸਾਨ ਆਈਡੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਰੇਕ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਛਾਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ, ਹਰੇਕ ਕਿਸਾਨ ਲਈ ਖਾਦ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰੀ, ਡਾਇਵਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕਾਲਾਬਾਜ਼ਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਪਲਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 9.29 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨ ਆਈਡੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਣਾਏ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਲਗਭਗ 13 ਕਰੋੜ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੇਅਰ-ਕਰਪਿੰਗ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਡਲ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਖਾਦਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮੌਸਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਸਰਵੇਖਣ

ਬੇਮੌਸਮੀ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਗੜੇਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਗਿਆਨਿਕ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਮਾਲ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਸਰਵੇਖਣ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।

ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੂਚੀਆਂ ਪਿੰਡ ਪੰਚਾਇਤ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਇਤਰਾਜ਼ ਉਠਾ ਸਕਣ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰ ਮੰਗ ਸਕਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਫਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਟੀਮਾਂ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮੌਸਮ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅੰਤਿਮ ਕੁਲ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸੰਭਵ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ।

ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਥਿਤੀ, ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੰਕਟਾਂ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਿਰਯਾਤ ਅਤੇ ਖਾਦ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਜੀਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ, ਖਾਦ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਹੈ।

'ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀ' ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਣ

ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲਗਭਗ 3 ਕਰੋੜ ਔਰਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 'ਲਖਪਤੀ ਦੀਦੀਆਂ' ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 6 ਕਰੋੜ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਹ ਦਰਜਾ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਾਧੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਉੱਚ ਆਮਦਨ ਪੱਧਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ 'ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੰਦਨ ਅਧਿਨੀਅਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਲੋਕ ਸਭਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 33% ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟੀਚਾ 2029 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਧਾਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਵਿਰੋਧ ਦਾ ਜਵਾਬ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਸੰਗਠਨ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਗੈਰ-ਜ਼ਰੂਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪੂਰਵ ਸੂਚਨਾ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਟਰੈਕਟਰ ਜਲੂਸ, ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ 'ਐਡਵਾਂਸਡ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਫੈਸਟੀਵਲ' ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ, ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੰਗਾਮਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਸਗੋਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਅਰਥਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਦੱਸਿਆ।

 

ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ

11 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਦਿਨ 1):

ਦੁਪਹਿਰ 2:00 ਵਜੇ ਤੋਂ 3:30 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਹਾਲ 1 ਵਿੱਚ "ਵਾਢੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਫੰਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਉੱਨਤ ਖੇਤੀਬਾੜੀ" ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲ 2 ਵਿੱਚ "ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਏਆਈ-ਅਧਾਰਿਤ ਸਮਾਧਾਨ" ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲ 3 ਵਿੱਚ "ਮਧੂ-ਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਰਾਹੀਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ" 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁੱਖ ਹਾਲ ਵਿੱਚ "ਮਸ਼ੀਨੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਉੱਨਤੀ" ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਵੇਗਾ।

ਦੁਪਹਿਰ 3:45 ਵਜੇ ਤੋਂ 5:15 ਵਜੇ ਤੱਕ, "ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਧਾਉਣਾ" (ਹਾਲ 1), "ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤੀ" (ਹਾਲ 2), "ਤੇਲਹਨ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਧਾਉਣਾ" (ਹਾਲ 3), ਅਤੇ "ਪਰਾਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ: ਵੇਸਟ ਟੂ ਵੈਲਥ" (ਮੁੱਖ ਹਾਲ) ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਰਾਹੀਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗੀ।

12 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਦਿਨ 2):

ਸਵੇਰੇ 11:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:30 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ "FPO ਮੀਟ" (ਹਾਲ 1), "ਹਰੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤੀ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਸਿਹਤ" (ਹਾਲ 2), "ਬਾਗਬਾਨੀ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਾਸ਼ਤ" (ਹਾਲ 3), ਅਤੇ ਇੱਕ "ਫਸਲ ਬੀਮਾ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਰਕਸ਼ਾਪ" (ਮੁੱਖ ਹਾਲ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਦੁਪਹਿਰ 1:00 ਵਜੇ ਤੋਂ 2:00 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਕੇਂਦਰੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰੋਡਮੈਪ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦੁਪਹਿਰ 2:30 ਵਜੇ ਤੋਂ 4:00 ਵਜੇ ਤੱਕ, "ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਖੇਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ" (ਹਾਲ 1), "ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ" (ਹਾਲ 2), "ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ" (ਹਾਲ 3), ਅਤੇ "ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ-ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ" (ਮੁੱਖ ਹਾਲ) ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਸ਼ਾਮ 4:15 ਵਜੇ ਤੋਂ 5:45 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, "ਨਰਸਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਾਫਟਿੰਗ ਤਕਨੀਕਾਂ" (ਹਾਲ 1), "ਮਾਈਕ੍ਰੋ-ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਫਰਟੀਗੇਸ਼ਨ" (ਹਾਲ 2), "ਹਾਈਡ੍ਰੋਪੋਨਿਕਸ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਵਰਟੀਕਲ ਖੇਤੀ" (ਹਾਲ 3), ਅਤੇ "ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਰਤੋਂ" (ਮੁੱਖ ਹਾਲ) ਸੈਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

13 ਅਪ੍ਰੈਲ (ਦਿਨ 3):

ਸਵੇਰੇ 10:30 ਵਜੇ ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:00 ਵਜੇ ਤੱਕ, "ਕੇਵੀਕੇ ਮੀਟ" (ਹਾਲ 1), "ਝੋਨੇ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਲਈ ਬੀਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ" (ਹਾਲ 2), "ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਪਾਲਣ" (ਹਾਲ 3), ਅਤੇ "ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕਰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ" (ਮੁੱਖ ਹਾਲ) ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਦੁਪਹਿਰ 12:15 ਵਜੇ ਤੋਂ 1:45 ਵਜੇ ਤੱਕ, "ਡੇਅਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ" (ਹਾਲ 1), "ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਬਿਜਾਈ" (ਹਾਲ 2), "ਆਮਦਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪੋਲਟਰੀ ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਪਾਲਣ" (ਹਾਲ 3), ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਨੁੱਕੜ ਨਾਟਕ ਰਾਹੀਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸੈਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ।

ਦੁਪਹਿਰ 3:00 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 5:00 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਸਮਾਪਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਮੁੱਖ ਨਤੀਜੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

**********

 

ਆਰਸੀ/ਐੱਮਐੱਸ/ਐੱਮਕੇ/ਏਕੇ

(Release ID: 2257437) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 10