સમાવેશી ડિજિટલ પરિવર્તન તરફના એક અગ્રેસર પગલામાં, ભારત સરકારના MSME મંત્રાલયે પીએમ વિશ્વકર્મા યોજના હેઠળ 2,500 થી વધુ લાભાર્થીઓને—જેમાં પરંપરાગત કારીગરો અને શિલ્પકારોનો સમાવેશ થાય છે—તેમની આજીવિકા અને વ્યવસાયની ક્ષમતા વધારવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સાધનોના ઉપયોગ અંગે સફળતાપૂર્વક તાલીમ આપી છે.

આ પહેલ “સામાજિક કલ્યાણ માટે AI” (AI for Social Good) ના વિઝન સાથે સુસંગત છે, જેના પર માનનીય પ્રધાનમંત્રીએ ઇન્ડિયા-AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ દરમિયાન ભાર મૂક્યો હતો અને જે દિલ્હી ઘોષણાપત્રમાં પ્રતિબિંબિત થાય છે. ભારત સરકારના મંત્રાલયોમાં આ પ્રકારના પ્રથમ પ્રયાસ તરીકે આ પહેલ અલગ તરી આવે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય પાયાના સ્તરના કારીગરોને ઝડપથી વિકસતા AI ઇકોસિસ્ટમમાં સંકલિત કરવાનો છે.

તાલીમ કાર્યક્રમ પ્રાયોગિક અને પ્રેક્ટિકલ સત્રો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો, જે સરળ ભાષામાં અને સ્થાનિક સંદર્ભોને અનુરૂપ તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા, જેથી વિવિધ વ્યવસાયોના કારીગરો માટે તે સુલભ અને સુસંગત રહે તે સુનિશ્ચિત કરી શકાય.

સહભાગીઓને ChatGPT, Indus અને Google Gemini જેવા અગ્રણી AI પ્લેટફોર્મ્સ સાથે પરિચિત કરવામાં આવ્યા હતા, જે તેમને વાસ્તવિક દુનિયાના ઉપયોગો માટે ટેકનોલોજીનો લાભ લેવા સક્ષમ બનાવે છે.

તાલીમની મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ

કાર્યક્રમ કારીગરોને વ્યવહારુ AI-આધારિત કૌશલ્યો સાથે સશક્ત બનાવવા પર કેન્દ્રિત હતો, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

• આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો પરિચય અને વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાતા AI સાધનોની ઝલક
• બ્રાન્ડિંગ, પ્રોડક્ટ ડિઝાઇન, પેકેજિંગ અને માર્કેટિંગ વ્યૂહરચના
• ડિજિટલ અને AI-સક્ષમ ઉકેલોનો ઉપયોગ કરીને વ્યવસાયિક કાર્યક્ષમતામાં વધારો
• ગ્રાહક જોડાણ અને બજારની પહોંચ વિસ્તારવા માટે AI નો લાભ લેવો
• AI-જનરેટેડ પ્રોડક્ટ વર્ણન (descriptions) અને ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળી વિઝ્યુઅલ સામગ્રી બનાવવી

સમગ્ર ભારતમાં વ્યાપ

આ પહેલમાં અનેક રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં મજબૂત ભાગીદારી જોવા મળી હતી. લાભાર્થીઓની વહેંચણી નીચે મુજબ છે:

• તેલંગાણા – 387
• મહારાષ્ટ્ર – 295
• ગુજરાત – 262
• રાજસ્થાન – 251
• બિહાર – 250
• કર્ણાટક – 248
• ઉત્તર પ્રદેશ – 210
• પંજાબ – 100
• દિલ્હી – 82
• ઓડિશા – 70
• ગોવા – 68
• ઉત્તરાખંડ – 51
• મેઘાલય – 51
• ત્રિપુરા – 50
• ઝારખંડ – 43
• દમણ અને દીવ – 38
• ચંદીગઢ – 36
• હિમાચલ પ્રદેશ – 31
• સિક્કિમ – 20
• કુલ લાભાર્થીઓ: 2,543

ટેકનોલોજી સાથે પરંપરાનું સશક્તિકરણ

પરંપરાગત કારીગરીમાં AI ને એકીકૃત કરીને, મંત્રાલયનો ઉદ્દેશ્ય છે:

• પાયાના સ્તરના ઉદ્યોગસાહસિકો માટે ડિજિટલ વિભાજનને દૂર કરવું
• ઉત્પાદન મૂલ્ય અને વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા વધારવી
• કારીગરોને નવા બજારો અને ગ્રાહક વર્ગ સુધી પહોંચવા માટે સક્ષમ બનાવવા
• ટકાઉ અને સમાવેશી આર્થિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવું

આ પહેલ ભારતની સમૃદ્ધ કારીગરી વારસાને ડિજિટલ રીતે સશક્ત અને વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ક્ષેત્રમાં પરિવર્તિત કરવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

SM/NP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2253575) મુલાકાતી સંખ્યા : 9