કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ તથા ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે આજે ખેડૂત ID, ખાતરની ઉપલબ્ધતા અને વિવિધ કૃષિ યોજનાઓની પ્રગતિની સમીક્ષા કરવા માટે રાજ્યોના કૃષિ મંત્રીઓ સાથે વર્ચ્યુઅલ બેઠક યોજી હતી.

બેઠક દરમિયાન, કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ખેડૂત ID એ ખેડૂતોને તેમની જમીન, પાક, પશુધન અને મત્સ્યઉદ્યોગ સાથે જોડવા માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ છે. અત્યાર સુધીમાં 19 રાજ્યોમાં કુલ 9.25 કરોડ ખેડૂત ID બનાવવામાં આવ્યા છે. તેમણે નિર્દેશ આપ્યો કે રાજ્ય સરકારોના કૃષિ અને મહેસૂલ વિભાગોએ સંયુક્ત રીતે અભિયાન શરૂ કરવું જોઈએ જેથી કરીને આગામી છ મહિનામાં 100 ટકા લક્ષ્યાંક હાંસલ કરવાનો પ્રયાસ કરી શકાય. સાથે જ, ખેડૂત નોંધણી માત્ર PM-કિસાન લાભાર્થીઓ પૂરતી મર્યાદિત ન રહે, પરંતુ તમામ પાત્ર ખેડૂતોનો સમાવેશ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે વ્યાપક પાયે જનજાગૃતિ અભિયાન ચલાવવું જોઈએ.

ખાતરની ઉપલબ્ધતા અંગે ચર્ચા કરતી વખતે, કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું કે ખેડૂતો માટે ખાતરની કોઈ અછત ન થવા દેવી જોઈએ. તેમણે રાજ્યોને ખાતરની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર પર કડક નજર રાખવા નિર્દેશ જારી કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે ટેકનોલોજી આધારિત સમાન વિતરણ વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવી જોઈએ જેથી ખેડૂતોને તેમની જરૂરિયાત મુજબ ખાતર ઉપલબ્ધ થાય અને સાથે જ અસંતુલિત ઉપયોગ રોકવા અને જૈવિક તથા પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે જાગૃતિ વધારવી જોઈએ.

સરહદી વિસ્તારોમાં વિશેષ તકેદારી રાખવા સૂચના આપતા તેમણે કહ્યું કે ખાતરની ગેરકાયદે હેરફેર પર રોક લગાવવી જોઈએ. હરિયાણાની 'મેરી ફસલ, મેરા બ્યોરા' પહેલની પ્રશંસા કરતા શ્રી ચૌહાણે તેને એક મોડેલ ગણાવ્યું હતું જેનું અન્ય રાજ્યો દ્વારા અનુકરણ કરી શકાય છે.

PM-AASHA યોજના હેઠળ લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ (MSP) પર કઠોળ અને તેલીબિયાંની ખરીદી અંગે પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે સમજાવ્યું કે સરકાર આ યોજના હેઠળ MSP પર કઠોળ અને તેલીબિયાંની ખરીદી કરે છે અને રાજ્યો યોજનાની માર્ગદર્શિકા મુજબ ભાગ લે છે.

તાજેતરમાં, નીચેના રાજ્યોને સૂચિબદ્ધ પાકોની ખરીદી માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે: આંધ્ર પ્રદેશ (ચણા, મગ, અડદ, તુવેર, મગફળી); આસામ (રાયડો/સરસવ); બિહાર (મસૂર); છત્તીસગઢ (ચણા, મસૂર, રાયડો/સરસવ); ગુજરાત (ચણા, રાયડો/સરસવ); હરિયાણા (ચણા, રાયડો/સરસવ); કર્ણાટક (ચણા, કુસુમ); મહારાષ્ટ્ર (ચણા); મધ્ય પ્રદેશ (ચણા); રાજસ્થાન (ચણા, રાયડો/સરસવ); તેલંગાણા (ચણા, અડદ, મગફળી, સૂર્યમુખી); ઉત્તર પ્રદેશ (ચણા, મસૂર, રાયડો/સરસવ).

કેન્દ્રીય મંત્રીએ નિર્દેશ આપ્યો કે ખરીદી સખત રીતે FAQ (Fair Average Quality) પેદાશ સુધી મર્યાદિત હોવી જોઈએ. ખેડૂતોની નોંધણી આધાર-લિંક્ડ પોર્ટલ પર થવી જોઈએ અને ખરીદી કેન્દ્રો પર બાયોમેટ્રિક અથવા ફેસ ઓથેન્ટિકેશન ફરજિયાત બનાવવું જોઈએ. ચુકવણી આધાર-સક્ષમ DBT (Direct Benefit Transfer) દ્વારા સીધી ખેડૂતોના બેંક ખાતામાં થવી જોઈએ અને સાથે જ ખરીદી કેન્દ્રોની પૂરતી સંખ્યા હોવી જોઈએ જેથી ખેડૂતોને કોઈ મુશ્કેલી ન પડે.

તેમણે રાજ્યોને એ પણ સુનિશ્ચિત કરવા જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતોને તેમની પેદાશના વાજબી ભાવ મળે, તેમની ફરિયાદોનું સમયસર નિવારણ થાય અને ખરીદી સીધી ખેડૂતો પાસેથી કરવામાં આવે.

પ્રાદેશિક કૃષિ પરિષદો અંગેની માહિતી આ ઉપરાંત, પ્રાદેશિક કૃષિ પરિષદોના આયોજન વિશે માહિતી આપતા તેમણે કહ્યું કે દેશને પાંચ કૃષિ-આબોહવા ઝોન (Agro-climatic zones)માં વહેંચવામાં આવશે અને દરેક ઝોન માટે વ્યાપક ચર્ચા કરવામાં આવશે. તે મુજબ પશ્ચિમ ઝોન માટેની પ્રથમ કોન્ફરન્સ 7 એપ્રિલે જયપુરમાં યોજાશે.

વિકસિત કૃષિ સંકલ્પ અભિયાન (VKSA) પર કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું કે ગયા વર્ષે આ અભિયાન અત્યંત સફળ રહ્યું હતું, જે દરમિયાન 728 જિલ્લાના 60,000થી વધુ ગામડાઓમાં વૈજ્ઞાનિકોએ ખેડૂતો સાથે સીધો સંવાદ કર્યો હતો અને તેમની સમસ્યાઓ વિશે જાણ્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે આ અગાઉની સફળતાને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે રાજ્યોને વિનંતી કરી છે કે આ વર્ષે મે મહિનામાં ફરીથી આ 15-20 દિવસનું અભિયાન ચલાવવામાં આવે. તેનો ઉદ્દેશ લેબ-ટુ-લેન્ડ (પ્રયોગશાળાથી જમીન સુધી) જોડાણને મજબૂત કરવાનો અને નવી ટેકનોલોજી, સુધારેલી જાતો અને આધુનિક ખેતી પદ્ધતિઓનો પ્રસાર કરવાનો છે.

ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ રિસર્ચ (ICAR) અને કૃષિ મંત્રાલય આ અભિયાન માટે સહયોગ આપશે અને રાજ્યો દ્વારા નોડલ અધિકારીઓની નિમણૂક કરવામાં આવશે. અગ્રતાના ક્ષેત્રોમાં જમીનનું સ્વાસ્થ્ય, સંતુલિત ખાતરનો ઉપયોગ અને ગુણવત્તાયુક્ત બિયારણ વિશે જાગૃતિ લાવવાનો સમાવેશ થશે.

બેઠકના અંતે, કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતો માટે વાજબી ભાવ, પારદર્શક ખરીદી પ્રણાલી અને અસરકારક વિતરણ પદ્ધતિ સુનિશ્ચિત કરવી એ રાજ્યોની પ્રાથમિક જવાબદારી છે, જેના દ્વારા કૃષિ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવી શકાય છે. આ વર્ચ્યુઅલ બેઠકમાં બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ, તેલંગાણા, હરિયાણા, ઉત્તરાખંડ અને મધ્ય પ્રદેશના કૃષિ મંત્રીઓ અને પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો.

SM/IJ/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2248063) મુલાકાતી સંખ્યા : 8