નેશનલ બાયોડાયવર્સિટી ઓથોરિટી (NBA) દ્વારા ભારતની જૈવિક સંપત્તિ સાથે જોડાયેલ બૌદ્ધિક સંપદા અધિકારો (IPR) ની અરજીઓમાં નોંધપાત્ર વધારો નોંધવામાં આવ્યો છે, જે જૈવવિવિધતા, સંશોધન, નવીનતા અને ઔદ્યોગિક વિકાસના વધતા સંગમનું પ્રતિબિંબ પાડે છે. આ વધતો ટ્રેન્ડ જૈવિક વિવિધતા (સુધારો) અધિનિયમ, 2026 નું સીધું પરિણામ છે, જેણે જૈવિક સંસાધનો અને સંકળાયેલ પરંપરાગત જ્ઞાનની પહોંચને સંચાલિત કરતા નિયમનકારી માળખાને મજબૂત અને સ્પષ્ટ કર્યું છે.

સુધારેલી જોગવાઈઓ હેઠળ, અધિનિયમની કલમ 7 હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલા અરજદારોએ ભારતમાં ઉદ્દભવતા જૈવિક સંસાધનો પર આધારિત પેટન્ટ સહિત IPR મેળવતા પહેલા NBA પાસેથી નોંધણી પ્રમાણપત્ર (CoR) મેળવવું જરૂરી છે. આ આદેશે IPR ઇકોસિસ્ટમમાં અનુપાલન, પારદર્શિતા અને જવાબદારીમાં વધારો કર્યો છે, જ્યારે એ પણ સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે જૈવિક સંસાધનોનો ઉપયોગ રાષ્ટ્રીય કાયદા અને સંરક્ષણ તથા ન્યાયી અને સમાન લાભ વહેંચણીના સિદ્ધાંતો સાથે સુસંગત છે.

સુધારેલા માળખાએ પ્રક્રિયાઓને પણ સુવ્યવસ્થિત કરી છે અને સ્પષ્ટપણે વ્યાખ્યાયિત મંજૂરીના માર્ગો રજૂ કર્યા છે, જેના પરિણામે નોંધણી-આધારિત સિસ્ટમ તરફ નિર્ણાયક પરિવર્તન આવ્યું છે. એપ્રિલ 2024 થી માર્ચ 2025 દરમિયાન, લગભગ 857 IPR અરજીઓ મળી હતી અને જે અરજીઓ યોગ્ય જણાયેલી તે માટે 792 CoRs જારી કરવામાં આવ્યા હતા. તે પછીના સમયગાળામાં, એપ્રિલ 2025 થી માર્ચ 2026 દરમિયાન, ઓફિસને 1,077 IPR અરજીઓ મળી અને 885 CoRs જારી કર્યા, જે ફાઇલિંગમાં ઉપર તરફનો ટ્રેન્ડ અને IPR સંબંધિત NBA અરજીઓના સમયસર નિકાલ તરફના સતત પ્રયાસો દર્શાવે છે.

આ અરજીઓ બાયોટેકનોલોજી, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, કેમિકલ્સ, ફૂડ સાયન્સ, બાયોકેમિસ્ટ્રી, એગ્રોકેમિકલ્સ, પોલિમર ટેકનોલોજી, માઇક્રોબાયોલોજી, બાયોમેડિકલ એન્જિનિયરિંગ, ટેક્સટાઈલ અને અન્ય વિજ્ઞાન આધારિત ઉદ્યોગો સહિતના ક્ષેત્રોના વિશાળ પાયા પર પ્રાપ્ત થઈ હતી. આ જ્ઞાન-સંચાલિત ક્ષેત્રોમાં સુવ્યવસ્થિત નિયમનકારી મિકેનિઝમની વ્યાપક સ્વીકૃતિ અને વધતી સુસંગતતા દર્શાવે છે.

જૈવિક સંસાધનો સાથે જોડાયેલા IPR માટે પૂર્વ નોંધણી ફરજિયાત કરીને અને મંજૂરીની પદ્ધતિઓને સરળ બનાવીને, જૈવિક વિવિધતા (સુધારો) અધિનિયમ, 2023 એક જવાબદાર નવીનતા ઇકોસિસ્ટમને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યો છે – જે વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિને સંરક્ષણની પ્રાથમિકતાઓ સાથે સંતુલિત કરે છે અને હિતધારકો સાથે ન્યાયી અને સમાન લાભ વહેંચણી સુનિશ્ચિત કરે છે. તેણે સંશોધન અને વ્યવસાય કરવાની સરળતામાં સુવિધા આપી છે, જ્યારે એ પણ સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે જૈવિક સંસાધનોનો ઉપયોગ કરતી વ્યક્તિઓ અને સંસ્થાઓને મજબૂત અને પારદર્શક નિયમનકારી દાયરામાં લાવવામાં આવે.

SM/IJ/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2247445) મુલાકાતી સંખ્યા : 28