ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા સૂચના પ્રોદ્યોગિકી મંત્રી
ઈલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (ECMS) હેઠળ સરકારે વધુ 29 દરખાસ્તોને મંજૂરી આપી
Rs 7,104 કરોડના અંદાજિત રોકાણ સાથે, આ મંજૂરીઓથી 14,246 સીધી રોજગારીની તકો ઊભી થવાની અપેક્ષા છે
કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે મજબૂત ઇન-હાઉસ ડિઝાઇન ક્ષમતાઓ અને મજબૂત સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇનની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો
પોસ્ટેડ ઓન:
30 MAR 2026 7:17PM by PIB Ahmedabad
અગાઉ જાહેર કરાયેલ Rs 54,567 કરોડ માટેની 46 અરજીઓની મંજૂરીના સાતત્યમાં, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) એ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ (ECMS) હેઠળ વધુ 29 દરખાસ્તોને મંજૂરી આપી છે, જેમાં Rs 7,104 કરોડનું અંદાજિત રોકાણ અને Rs 84,515 કરોડનું અંદાજિત ઉત્પાદન અપેક્ષિત છે. આ મંજૂરીઓથી 14,246 સીધી રોજગારીની તકો ઊભી થવાની અપેક્ષા છે.

વર્તમાન મંજૂરીઓમાં 16 ઉત્પાદનોના ઉત્પાદનનો સમાવેશ થાય છે, જે મોબાઇલ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ટેલિકોમ, કન્ઝ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, સ્ટ્રેટેજિક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઓટોમોટિવ અને IT હાર્ડવેર ઉત્પાદનો જેવા ક્રોસ સેક્ટરલ એપ્લિકેશન ધરાવે છે. 16 ઉત્પાદનોની વિગતો નીચે મુજબ છે:
1 સબ-એસેમ્બલી: ડિસ્પ્લે મોડ્યુલ્સ (Display Modules)
11 બેર કમ્પોનન્ટ્સ: એન્ટેના (Antennas), કેપેસિટર્સ (Capacitors), કનેક્ટર્સ (Connectors), હીટ સિંક્સ (Heat Sinks), લિ-આયન સેલ્સ (Li-ion Cells), રિલે (Relays), રેજિસ્ટર (Resistors), ટ્રાન્સડ્યુસર્સ (Transducers), SMD પેસિવ્સ (SMD Passives), ફ્લેક્સિબલ PCB (Flexible PCB) અને ઇન્ડક્ટર્સ (Inductors)
L1EG.jpeg)
3 સપ્લાય ચેઇન વસ્તુઓ: લેમિનેટ્સ (Laminates), કેપેસિટર્સ માટે મેટલાઇઝ્ડ ફિલ્મ્સ (Metallized films for Capacitors) અને રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ્સ (Rare Earth Permanent Magnets)
કેપિટલ ગુડ્સ અને તેમના ભાગો
આ મંજૂરીઓમાં ટેન્ટેલમ (Tantlum) આધારિત કેપેસિટર્સ માટે દેશનો 1st SMD પેસિવ પ્લાન્ટ, 1st ફ્લેક્સિબલ PCB પ્લાન્ટ અને 1st રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ ફેસિલિટી સામેલ છે.

આ પ્રસંગે બોલતા, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજીના કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન માટે ચાર મુખ્ય પ્રાથમિકતા ક્ષેત્રોની રૂપરેખા આપી હતી. પ્રથમ, તેમણે દેશમાં ઊંડા મૂલ્ય નિર્માણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સ્વતંત્ર રીતે અથવા અન્ય કંપનીઓ, યુનિવર્સિટીઓ અથવા સંસ્થાઓ સાથેના સહયોગ દ્વારા મજબૂત ઇન-હાઉસ ડિઝાઇન ક્ષમતાઓ બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. બીજું, તેમણે સંકલિત ખરીદદાર-વિક્રેતા વ્યવસ્થાઓ સહિત મજબૂત સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇન વિકસાવવાનું આહ્વાન કર્યું હતું, જેમાં સ્વદેશી મૂડી સાધન ઉત્પાદકો (capital equipment manufacturers) માટે સંભવિત પસંદગી સૂચવી હતી, જેથી સ્થાનિક ઉત્પાદકોને વધુ તકો મળે. ત્રીજું, તેમણે વૈશ્વિક સ્પર્ધાત્મકતા અને ઉચ્ચ ધોરણો સુનિશ્ચિત કરવા ઉદ્યોગ-વ્યાપી સહયોગ દ્વારા Six Sigma ક્વોલિટી પ્રોગ્રામ્સ લાગુ કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. ચોથું, તેમણે સંરચિત કાર્યબળ વિકાસ પહેલની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો, જેમાં ઓછામાં ઓછા 5,000 વ્યક્તિઓને તાલીમ આપવાની ક્ષમતા ધરાવતા 4-5 કેન્દ્રિત તાલીમ કેન્દ્રોની સ્થાપના કરવાનું સૂચન કર્યું હતું, જેથી ક્ષેત્ર માટે કુશળ માનવબળની સતત પાઇપલાઇન બનાવી શકાય.
શ્રી એસ. કૃષ્ણન, સચિવ (MeitY) એ નોંધ્યું હતું કે ECMS એ અત્યાર સુધીના સૌથી સફળ લોન્ચિંગમાંનું એક જોયું છે, જેમાં ઉદ્યોગો તરફથી ભારે રસ જાગ્યો છે જેને સરકારે ઝડપી મંજૂરીઓ સાથે મેળ ખાધો છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર હવે અપેક્ષા રાખે છે કે ઉદ્યોગ અમલીકરણની ગતિ સાથે તેને મેચ કરે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ખાસ કરીને કેપિટલ ઇક્વિપમેન્ટ અને અપસ્ટ્રીમ સપ્લાય ચેઇન્સમાં તકો ખુલ્લી છે, અને વર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને જોતા હિસ્સેદારોને સ્થિતિસ્થાપક, વૈવિધ્યસભર સપ્લાય ચેઇન બનાવવા માટે આ યોજનાનો લાભ લેવા વિનંતી કરી હતી.
ઇન્ડિયા સેલ્યુલર એન્ડ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એસોસિએશન (ICEA) ના ચેરમેન શ્રી પંકજ મહિન્દ્રાએ તાજેતરના કેન્દ્રીય બજેટમાં વધેલા ECMSનું સ્વાગત કર્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે મોબાઈલ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં PLI સ્કીમના મજબૂત પ્રદર્શનને પગલે ECMS પરિવ્યય વધારીને ₹40,000 કરોડ કરવાની જાહેરાત, ECMS ના ઝડપી વિકાસમાં વિશ્વાસ વધારે છે.
સબ-એસેમ્બલી કેટેગરીમાં, ડિસ્પ્લે મોડ્યુલ્સના ઉત્પાદન માટે Dixon Display Technologies Pvt. Ltd. અને Wangda Technologies Pvt. Ltd. ને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
કમ્પોનન્ટ કેટેગરીમાં, ઉત્પાદન માટે નીચે મુજબ મંજૂરી આપવામાં આવી છે:
એન્ટેના અને હીટ સિંક: VVDN Technologies Pvt. Ltd.
કનેક્ટર્સ: Molex (India) Pvt. Ltd. (ઇલેક્ટ્રોનિક અને ફાઈબર ઓપ્ટિક કનેક્ટિવિટી સિસ્ટમ્સમાં વૈશ્વિક લીડર); Terminal Technologies; SFO Technologies India Pvt. Ltd.; અને Amphenol FCI India Pvt. Ltd. (હાઇ-ટેકનોલોજી ઇન્ટરકનેક્ટના વિશ્વના સૌથી મોટા ડિઝાઇનર્સ અને ઉત્પાદકોમાંના એક).
રિલે: O/E/N India Ltd.; Permanent Magnets Ltd; BG Electrical and Electronics India Ltd.; અને SFO Technologies India Pvt. Ltd.
Non-SMD અને SMD પેસિવ કેપેસિટર્સ: Vishay Components India Pvt. Ltd. (ડિસ્ક્રીટ સેમિકન્ડક્ટર્સ અને પેસિવ ઇલેક્ટ્રોનિક કમ્પોનન્ટ્સના પ્રીમિયર વૈશ્વિક ઉત્પાદક).
ડિજિટલ એપ્લિકેશન્સ માટે લિ-આયન સેલ: Munoth Lithium Battery Pvt. Ltd.
રજિસ્ટર અને ટ્રાન્સડ્યુસર્સ: Vishay Precision Transducers India Pvt. Ltd.
ઇન્ડક્ટર્સ: TDK India Pvt. Ltd. (ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો અને સિસ્ટમોના મુખ્ય વૈશ્વિક ઉત્પાદક).
ફ્લેક્સિબલ PCBs: Syrma Strategic Electronics Pvt. Ltd.
વધુમાં, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ સપ્લાય ચેઇનને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે, વિવિધ સપ્લાય ચેઇન ઉત્પાદનોના ઉત્પાદન માટે નીચે મુજબ મંજૂરીઓ આપવામાં આવી છે:
લેમિનેટ (કોપર ક્લેડ): Syrma Components Pvt. Ltd. અને Ratnaveer Precision Engineering Ltd. લેમિનેટ એ PCB ઉત્પાદન માટે મૂળભૂત સામગ્રી છે અને PCB ઉત્પાદનના બિલ ઓફ મટીરિયલ્સમાં નોંધપાત્ર હિસ્સો (~30%) ધરાવે છે.
કેપેસિટર્સ માટે મેટલાઇઝ્ડ ફિલ્મ: Dhruv Industries Ltd.
રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ્સ: Lohum Cleantech Pvt. Ltd. રેર અર્થ ઓક્સાઇડમાંથી રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ્સના ઉત્પાદન માટેનો આ 1st પ્રોજેક્ટ છે, જે અદ્યતન સામગ્રીમાં સ્વદેશી ક્ષમતાઓ વિકસાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
વધુમાં, આજની મંજૂરીઓમાં કેપિટલ ઇક્વિપમેન્ટમાં ઉત્પાદન ક્ષમતા વિકસાવવા પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. નીચે મુજબની 6 સંસ્થાઓને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી:
Titan Engineering & Automation Ltd.; NeST Advanced Technology Development Centre Pvt. Ltd.; ASM Technologies Ltd.; Indo-MIM Ltd.; Bharat FIH Ltd.; અને IFB Industries Ltd.
આ મંજૂરીઓ સ્થાનિક સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરીને, જટિલ ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકોની આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડીને અને ભારતની અંદર અદ્યતન ઉત્પાદન ક્ષમતાઓના વિકાસને સક્ષમ કરીને સ્થાનિક મૂલ્યવર્ધનમાં વધારો કરશે તેવી અપેક્ષા છે. આ મંજૂરીઓ સાથે, કુલ મળીને 75 અરજીઓ ECMS હેઠળ મંજૂર કરવામાં આવી છે, જેમાં Rs 61,671 કરોડનું અપેક્ષિત રોકાણ અને 65,040 વ્યક્તિઓ માટે અપેક્ષિત સીધી રોજગારી છે.
સમગ્ર રીતે, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગ સ્કીમ હેઠળની મંજૂરીઓ ભારતને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન માટે વૈશ્વિક હબ તરીકે સ્થાપિત કરવાના માનનીય પ્રધાનમંત્રીના વિઝનને અનુરૂપ, ભારતની ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઉત્પાદન યાત્રામાં એક નોંધપાત્ર અને દૂરંદેશી સીમાચિહ્નરૂપ છે.
SM/IJ/JD
(રીલીઝ આઈડી: 2247114)
મુલાકાતી સંખ્યા : 15