ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਵਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਜੀਐੱਸਟੀ ਦੀ ਤਰਕਸੰਗਤਤਾ ਰਾਹੀਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਮੋਬਿਲਿਟੀ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੀ ਰੂਪ-ਰੇਖਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਨੁਕੂਲ ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਆਵਾਜਾਈ ਸਮਾਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। 'ਡਿਵੈਲਪ ਇੰਡੀਆ 2047' ਅਤੇ 'ਲਾਈਫ' (ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ) ਵਰਗੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੈੱਟ ਜ਼ੀਰੋ 2070 ਦੇ ਟੀਚੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੈਰਿਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਚਨਬੱਧਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ: ਆਮ ਨਿਕਾਸੀ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟ (CETPs)

ਸੀਈਟੀਪੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜੀਐੱਸਟੀ ਨੂੰ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਨਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।

• ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮਾਂ ਲਈ ਲਾਗਤ ਬੱਚਤ: ਟੈਕਸ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉੱਦਮਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਾਗਤਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

• ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਪੱਧਰ: 21 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 222 ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਸੀਈਟੀਪੀ ਹਨ ਜੋ 2212 ਐੱਮਐੱਲਡੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਟ੍ਰੀਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਲਗਭਗ 13.27 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ।

• ਸਰਕੂਲਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ: ਇਹ ਸੁਧਾਰ 53 ਸੀਈਟੀਪੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ੀਰੋ ਲਿਕਵਿਡ ਡਿਸਚਾਰਜ (ZLD) ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਟ੍ਰੀਟਿਡ ਵੇਸਟ ਵਾਟਰ ਦੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਲਾਸਟਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ

ਸਿੰਗਲ-ਯੂਜ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਬੈਗਾਂ 'ਤੇ ਜੀਐੱਸਟੀ 18 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

• ਵਧੀ ਹੋਈ ਕਿਫਾਇਤੀ ਸਮਰੱਥਾ: ਕੰਪੋਸਟੇਬਲ ਕੈਰੀ ਬੈਗਸ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 11 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (200 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੋਂ 178 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ) ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਕਲਪ ਰਵਾਇਤੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।

• ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ: ਇਹ ਉਪਾਅ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢਿਆਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਟਵਰਤੀ ਸਫਾਈ ਦਿਵਸ ਵਰਗੇ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

• ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਿਕਾਸ: ਇਸ ਸੁਧਾਰ ਨਾਲ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਟਾਰਚ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਖਾਦ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਗ੍ਰੀਨ ਮੋਬਿਲਿਟੀ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੇੜੇ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਣ: ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਲ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਜੀਐੱਸਟੀ ਨੂੰ 28% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 18% ਕਰਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ। 

 

• ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜਾਅਵਾਰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ: ਘੱਟ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਆਪ੍ਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ BS-VI ਅਨੁਕੂਲ ਮਾਡਲਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ BS-VI ਮਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 10 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਵੱਛ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। 

• ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ: ਘਟੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਆਪ੍ਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬੱਸਾਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਖਰੀ-ਮੀਲ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

• ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਕੁਸ਼ਲਤਾ: ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਘੱਟ ਟੈਕਸ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਕਾਰਬਨ ਫੁੱਟਪ੍ਰਿੰਟ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਜੀਐੱਸਟੀ ਸੁਧਾਰ ਵੇਸਟ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ, ਬਾਇਓਡੀਗ੍ਰੇਡੇਬਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨ ਮੋਬਿਲਿਟੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਫ਼, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਟਿਕਾਊ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

*****

 

ਵੀਐੱਮ/ਜੀਐੱਸ/ਏਕੇ

(Release ID: 2244461) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 2