ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੋਲਡ ਵਾਟਰ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ, ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ
Posted On:
15 MAR 2026 10:13AM by PIB Chandigarh
ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਸਥਿਤ ਐੱਸਕੇਆਈਸੀਸੀ ਵਿੱਚ ਕੋਲਡ ਵਾਟਰ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ‘ਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੋਲਡ ਵਾਟਰ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇ ਲਈ ਦੋਹਨ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਵਾਦ ਸੀ।

ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕੋਲਡਵਾਟਰ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ, ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਉੱਦਮਾਂ ਦੇ 17 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਗੁਣਵੱਤਾਪੂਰਨ ਇਨਪੁਟਸ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਕਾਸ ਬੋਰਡ; ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼; SKUAST ਜੰਮੂ; ਨਾਬਾਰਡ; ਕਸ਼ਮੀਰ ਟਰਾਊਟ; K2 ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟੇਡ; ICAR ਸੈਂਟਰਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਫ਼ ਕੋਲਡਵਾਟਰ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਰਿਸਰਚ; ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਵਿਕਾਸ ਨਿਗਮ; ਗਾਰਵੇਅਰ ਟੈਕਨੀਕਲ ਫਾਈਬਰਸ ਲਿਮਿਟੇਡ, ਸਿੰਧ; ਟਰਾਊਟ ਲਾਈਵ ਫਿਸ਼ ਵੈਂਡਿੰਗ ਸੈਂਟਰ; ਗੰਦਰਬਲ, MKC ਫੂਡਸ, ਕੁਪਵਾੜਾ ਤੋਂ ਮਤਸਯ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਗ੍ਰੋਵੇਲ ਟਰਾਊਟ ਫੀਡ, ABIS ਟਰਾਊਟ ਫੀਡ, ਬਾਰਾਮੂਲਾ ਤੋਂ ਅੱਫਰਵਤ ਟਰਾਊਟ ਅਤੇ ਜੇਕੇ ਟਰਾਊਟ ਫੀਡ ਵਰਗੀਆਂ ਟਰਾਊਟ ਫੀਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਪਣਾਉਣ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਕਨਵਰਜੈਂਸ ਅਤੇ ਉੱਦਮਤਾ ਵਿਕਾਸ ਸਮੇਤ ਮੁੱਖ ਥੀਮੈਟਿਕ ਖੇਤਰਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਅਭਿਲਕਸ਼ ਲਿਖੀ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜਦਕਿ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ (ਇਨਲੈਂਡ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼) ਸ਼੍ਰੀ ਸਾਗਰ ਮਹਿਰਾ ਅਤੇ ਆਈਸੀਏਆਰ ਦੇ ਡੀਡੀਜੀ (ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ) ਡਾ. ਜੇ.ਕੇ. ਜੇਨਾ, ਸਹਿ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਨ। ਸੈਸ਼ਨ ਨੇ ਅਕਾਦਮਿਕ, ਉਦਯੋਗ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ, ਮਾਹਿਰਾਂ, ਉੱਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਮੱਛੀ ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਅਭਿਲਕਸ਼ ਲਿਖੀ ਨੇ ਉੱਦਮੀਆਂ, ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿਮਾਲਿਅਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲਡ ਵਾਟਰ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਚਰਚਾ ਖੇਤਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਰਹੀ।
ਮੱਛੀ ਪਾਲਕਾਂ ਨੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ, ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਜਣਨ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲ ਬੀਜ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਜਲ ਸੰਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੀ ਉਪਲੱਗਜਨਾ (Uplagajna) ਸਮਿਤੀ, ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਬਿਸ਼ਟ ਨੇ ਜਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੌਰਾਨ ਜਲਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਘਾਟ ਸਮੇਤ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ।
ਖੈਬਰ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕੈਸਰ ਕੌਨਾਨੈਨ (Mr. Qaiser Kaunanain) ਨੇ ਉੱਦਮਤਾ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਰਟੀਕਲ ਏਕੀਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਉੱਦਮਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ FIDF ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਬਿਹਤਰ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੋਲਡ ਵਾਟਰ ਦੇ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੁਸ਼ਲ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਸਾਧਨ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ, ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਸ਼ਲ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਡਲਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਥਿਤ ਸਮਾਰਟ ਗ੍ਰੀਨ ਐਕੁਆਕਲਚਰ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸ਼੍ਰੀ ਆਦਿੱਤਿਆ ਰਿਤਵਿਕ ਨਾਰਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕੋਲਡ ਵਾਟਰ ਫਿਸ਼ਰੀਜ਼ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਰ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਰੇਨਬੋ ਟਰਾਊਟ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਰਾਜੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਮਿਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ, ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਣਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਿੱਚ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਐਕਸਪੋਰਟ ਗ੍ਰੇਡ ਫਾਈਟੋ ਸੈਨੇਟਰੀ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ FSSAI ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਅਤੇ ਵੈਲਿਊ ਐਡੀਸ਼ਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ IQF, ਟਨਲ ਜਾਂ ਬਲਾਸਟ-ਫ੍ਰੀਜ਼ਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਣ, ਨਾਲ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੋਲਡ ਚੇਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

************
(Release ID: 2240827)
ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 11