'મેરા યુવા ભારત' (MY Bharat) દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવેલા યુવા વિનિમય કાર્યક્રમોનો ઉદ્દેશ્ય દેશભરના યુવાનોમાં રાષ્ટ્રીય એકતા, સાંસ્કૃતિક સમજ અને નેતૃત્વ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ કાર્યક્રમો યુવાનોને વિવિધ પ્રદેશોના સાથીદારો સાથે વાર્તાલાપ કરવાની, વિવિધ સંસ્કૃતિઓનો અનુભવ કરવાની અને વિકાસલક્ષી પહેલો તથા કારકિર્દીની તકો વિશે જાણકારી મેળવવાની તકો પૂરી પાડે છે.

'માય ભારત' દ્વારા હાલમાં અમલમાં મૂકવામાં આવતા યુવા વિનિમય કાર્યક્રમોમાં આંતર-રાજ્ય યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (ISYEP) અને આંતર-જિલ્લા યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (IDYEP)નો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, 'માય ભારત' ગૃહ મંત્રાલય (MHA)ના સહયોગથી આદિવાસી યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (TYEP) અને કાશ્મીરી યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (KYEP) ચલાવે છે.

વર્ષ 2023-24 દરમિયાન, યુવા વિનિમય કાર્યક્રમો 'માય ભારત' વાર્ષિક એક્શન પ્લાનનો ભાગ નહોતા. જોકે, નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં, આંતર-રાજ્ય યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (ISYEP) અને આંતર-જિલ્લા યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (IDYEP) ને 'માય ભારત' વાર્ષિક એક્શન પ્લાનમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. 'માય ભારત' એ નાણાકીય વર્ષ 2023-24 અને 2024-25 દરમિયાન ગૃહ મંત્રાલયના સહયોગથી આદિવાસી યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (TYEP) અને કાશ્મીરી યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (KYEP) પણ અમલમાં મૂક્યા હતા.

2024-25 દરમિયાન ભારતભરમાં વિવિધ વિનિમય કાર્યક્રમો હેઠળ આયોજિત કાર્યક્રમોની સંખ્યા:

ક્રમ	કાર્યક્રમનું નામ	આયોજિત કાર્યક્રમોની સંખ્યા	સહભાગીઓની સંખ્યા
1	આંતર જિલ્લા યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (IDYEP)	89	2247
2	આંતર રાજ્ય યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (ISYEP)	58	1447
3	આદિવાસી યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (TYEP)	24	4787
4	કાશ્મીરી યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (KYEP)	30	3438
	કુલ સરવાળો	201	11919

'માય ભારત' દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા યુવા વિનિમય કાર્યક્રમોના ઉદ્દેશ્યો અને થીમેટિક ફોકસ વિસ્તારો નીચે મુજબ છે:

આંતર-રાજ્ય યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (ISYEP):

આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય વિવિધ રાજ્યોના યુવાનો વચ્ચે રાષ્ટ્રીય એકતા, સાંસ્કૃતિક વિનિમય અને પરસ્પર સમજણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. તે એક્સપોઝર વિઝિટ, ભાષા શિક્ષણ, ભોજનની વહેંચણી, સાંસ્કૃતિક પ્રવૃત્તિઓ અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓના વિનિમય દ્વારા સંવાદની સુવિધા આપે છે.

આંતર-જિલ્લા યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (IDYEP):

આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય વિવિધ જિલ્લાના યુવાનો વચ્ચે વિચારો, જ્ઞાન અને અનુભવોના વિનિમયને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. તે સહભાગીઓને યજમાન જિલ્લાની પરંપરાઓ, રિવાજો અને સાંસ્કૃતિક વારસાને સમજવા અને તેની પ્રશંસા કરવા સક્ષમ બનાવે છે, જ્યારે અર્થપૂર્ણ સંવાદ અને સહયોગને પ્રોત્સાહન આપે છે.

આદિવાસી યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (TYEP):

ગૃહ મંત્રાલયના સહયોગથી અમલમાં મૂકાયેલ આ કાર્યક્રમ ડાબેરી ઉગ્રવાદ (LWE) પ્રભાવિત વિસ્તારોના આદિવાસી યુવાનોને દેશના સાંસ્કૃતિક વારસા વિશે સંવેદનશીલ બનાવવા, વિવિધતામાં એકતાની ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપવા, તેમને વિકાસલક્ષી પ્રવૃત્તિઓથી પરિચિત કરવા અને કારકિર્દી કાઉન્સેલિંગની તકો સાથે જીવન કૌશલ્ય વધારવા માંગે છે.

કાશ્મીરી યુવા વિનિમય કાર્યક્રમ (KYEP):

આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય કાશ્મીર ખીણના યુવાનોને દેશના અન્ય ભાગોમાં ટેકનોલોજીકલ અને ઔદ્યોગિક પ્રગતિથી પરિચિત કરવાનો છે. તે વિકાસની પહેલો, કૌશલ્ય વિકાસની તકો, શિક્ષણ અને રોજગારના માર્ગો વિશે પણ જાગૃતિ લાવે છે.

આ પહેલો દ્વારા, 'માય ભારત' યુવા જોડાણને મજબૂત કરવાનું, સાંસ્કૃતિક સમજને પ્રોત્સાહન આપવાનું અને દેશભરના યુવાનોના સર્વાંગી વિકાસને ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખે છે.

આ માહિતી યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રી ડો. મનસુખ માંડવિયાએ સોમવારે લોકસભામાં એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં આપી હતી.

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2240777) મુલાકાતી સંખ્યા : 19