મંત્રાલય હેઠળની એક વૈધાનિક સંસ્થા, ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ પંચ (KVIC), ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ ક્ષેત્રના વિકાસ માટે ખાદી ગ્રામોદ્યોગ વિકાસ યોજના (KGVY) અમલમાં મૂકી રહી છે અને KVIC દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં ડિસેમ્બર 2025 સુધી ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ હેઠળ હાંસલ કરેલા વેચાણ અને ઉત્પાદનના આંકડાની રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ મુજબની વિગતો પરિશિષ્ટ-I માં આપવામાં આવી છે.

ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ પંચ (KVIC) એ સમયાંતરે ખાદી કારીગરોની મજૂરીમાં સુધારો કર્યો છે. છેલ્લા ત્રણ સુધારાની વિગતો નીચે મુજબ છે:

અસરકારક તારીખ / વર્ષ	કાંતણ મજૂરીમાં ફેરફાર
01.04.2023	રૂ. 10.00 પ્રતિ આંટી (hank)
02.10.2024	રૂ. 12.50 પ્રતિ આંટી (hank)
01.04.2025	રૂ. 15.00 પ્રતિ આંટી (hank)

વણાટ મજૂરીમાં પણ 01.04.2023 થી 10%, 02.10.2024 થી 7% અને 01.04.2025 થી 20% નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

ખાદી ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા અંદાજે 4.32 લાખ કાંતનારાઓ અને વણકરોને તેમના દ્વારા કરવામાં આવેલા કાંતણ અને વણાટના કામોના આધારે મજૂરીમાં વધારાનો લાભ મળે છે.

ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ પંચ (KVIC) એ સપ્ટેમ્બર, 2025 માં નેશનલ સ્મોલ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NSIC) સાથે સમજૂતી પત્ર (MoU) પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય બંને સંસ્થાઓ એટલે કે KVIC અને NSIC માર્કેટ એક્સેસની સુવિધા માટે ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે ગાઢ સહકારમાં કામ કરશે, જે એકબીજાના પ્લેટફોર્મ અને હસ્તક્ષેપનો લાભ લઈને KVIC અને NSIC ની સંબંધિત યોજનાઓ હેઠળના તમામ પાત્ર MSME લાભાર્થીઓ/એકમોને ટેકો આપશે.

આ માહિતી સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ રાજ્ય મંત્રી સુશ્રી શોભા કરંદલાજે દ્વારા 12 માર્ચ 2026 ના રોજ લોકસભામાં એક લેખિત જવાબમાં આપવામાં આવી હતી.

પરિશિષ્ટ-I

પાછલા વર્ષની સરખામણીમાં ડિસેમ્બર 2025 સુધી ખાદી અને ગ્રામોદ્યોગ હેઠળ હાંસલ કરેલા વેચાણ અને ઉત્પાદનના આંકડાની રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ મુજબની વિગતો

(રૂ. લાખમાં)

ક્રમ નં.	રાજ્યો / કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો	એપ્રિલ 2024 થી ડિસેમ્બર 2024	એપ્રિલ 2025 થી ડિસેમ્બર 2025
		KVI ઉત્પાદન	KVI વેચાણ
1	જમ્મુ અને કાશ્મીર	357690.43	790251.97
2	લદ્દાખ	10777.81	16348.43
3	હિમાચલ પ્રદેશ	130280.56	202535.94
4	પંજાબ	288214.69	364214.39
5	ચંદીગઢ (UT)	4131.71	6685.59
6	હરિયાણા	274733.00	375974.66
7	દિલ્હી	16721.19	26655.15
8	રાજસ્થાન	497493.95	650742.79
9	ઉત્તરાખંડ	101414.06	173622.41
10	ઉત્તર પ્રદેશ	1163332.04	1665628.49
11	છત્તીસગઢ	181069.22	304267.98
12	મધ્ય પ્રદેશ	464163.36	690086.63
13	સિક્કિમ	6732.35	16425.88
14	અરૂણાચલ પ્રદેશ	22638.77	33743.24
15	નાગાલેન્ડ	81223.74	118191.71
16	મણિપુર	65476.63	97457.35
17	મિઝોરમ	54850.56	90380.58
18	ત્રિપુરા	56129.94	85841.33
19	મેઘાલય	27059.89	54142.46
20	આસામ	167047.70	289140.40
21	બિહાર	368801.22	506573.47
22	પશ્ચિમ બંગાળ	385675.11	524448.87
23	ઝારખંડ	118693.48	183575.02
24	ઓડિશા	271790.77	392380.35
25	અંદામાન અને નિકોબાર	3890.94	9149.69
26	ગુજરાત *	877573.01	1156175.44
27	મહારાષ્ટ્ર **	584724.35	763378.18
28	ગોવા	12268.38	19436.09
29	આંધ્ર પ્રદેશ	370929.46	533768.25
30	તેલંગાણા	250417.62	388179.15
31	કર્ણાટક	515548.38	768990.95
32	લક્ષદ્વીપ ટાપુઓ	367.68	467.83
33	કેરળ	265164.20	369861.53
34	તમિલનાડુ	565798.07	806684.76
35	પુડુચેરી	4865.73	8178.03
	કુલ	8567690.00	12483584.99

*દમણ અને દીવ સહિત ** દાદરા અને નગર હવેલી સહિત

SM/NP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2240194) મુલાકાતી સંખ્યા : 16